Skip to main content

२० मिनिटात होणारा व्यायाम - सर्किट ट्रेनिंग

लेखक वेल्लाभट यांनी शुक्रवार, 22/11/2013 07:27 या दिवशी प्रकाशित केले.
व्यायाम हा प्रत्येक आणि प्रत्येक जणाला किती महत्वाचा आहे हे सगळेच जाणतात. ते नव्याने सांगायला नको. पण तो न केला जाण्याची जी अनेक कारणं असतात त्यापैकी जास्तीत जास्त जणांना लागू होणारी आणि टॉप ३ कारणं अशी असतील. १. कंटाळा २. वेळच नाही (याचं खरं कारण क्र.१ आहे) ३. त्यापेक्षा सोप्पं काहीतरी सांग ना पण या तिन्ही कारणांचं समाधान करणारी व्यायामाची एक पद्धती आहे. जिला सर्किट ट्रेनिंग म्हणतात. इथे सर्किट म्हणजे व्यायामप्रकारांची एकामागोमाग केलेली जोडणी. ४ ते ५ मोजके व्यायामप्रकार घेऊन ते एकामागोमाग ठराविक वेळ, किंवा ठराविक वेळा केले जातात आणि असं ठराविक वेळ/ठराविक वेळा केलं जातं. तुम्हाला काही विशिष्ट शारीरिक समस्या नसेल तर सर्किट ट्रेनिंग कुणालाही (वयाचं तसं बंधन नाही; १५ ते ६५ या साधारण मर्यादा) करता येतं (आपापल्या परीने) आणि व्यायामाचा आनंद घेता येतो. यात शक्यतोवर आपल्या शरीराचं वजन वापरूनच व्यायाम केला जातो, त्यात अतिरिक्त वजन/डंबेल्स इत्यादींची गरज लागत नाही. व्यायामाचा रोख स्नायूंची ताकद वाढवण्याकडे असतो; आकार वाढणं हे ‘बाय प्रॉडक्ट’ असतं. साधारणपणे सर्किट ट्रेनिंग २०-३० मिनिटात संपतं. यात विश्रांती कमी असते, त्यामुळे ती २०-३० मिनिटं तुमचा पल्स रेट ऑप्टिमम हाय ठेवणं हे उद्दिष्ट असतं. यात कार्डिओ आणि स्ट्रेन्थ ट्रेनिंगचा मिलाफ साधला जातो त्यामुळे ही पद्धत बरीच लोकप्रिय आहे. बारीक व्हायचं असो त्याचबरोबर शरीर टोन करायचं असो; किंवा जस्ट टू मेंटेन असो; सर्किट ट्रेनिंग ला संधी द्यायला हरकत नाही. (खाण्याचा विषय आणल्याशिवाय चैन पडत नाही) खाण्याची रेसिपी करावी; म्हणजे, कुणाला साखर चालत नाही, मग गूळ घालावा, तिखट कमी, मसाला जास्त वगैरे वगैरे, तसं हे सर्किट ट्रेनिंग कस्टमाईझ करता येतं. पण त्यासाठी मुळात व्यायामप्रकारांची माहिती असणं गरजेचं. मी माझ्या माहितीच्या आणि थोडक्या अनुभवाच्या आधारे एक सर्किट ट्रेनिंग डिझाईन केलंय, जे, साधारणपणे सगळ्यांना करता येईल; ते इथे शेअर करतोय; २० मिनिटात हा व्यायाम करून होतो. पण ती २० मिनिटं तुम्ही शिस्तीत दिल्याप्रमाणे व्यायाम करणं जरूरीचं आहे, त्याशिवाय इफेक्ट वाटणार नाही. बघा करून महिनाभर; सांगा कसं वाटतं ते. aaaa
लेखनविषय:
लेखनप्रकार

वाचने 50565
प्रतिक्रिया 104

प्रतिक्रिया

In reply to by दिपक.कुवेत

तसं नाही म्हणता येणार. प्लॅन्क हा आयसोमेट्रिक एक्सरसाइज आहे, ज्यात आपण वर दिलेली स्थिती ३० सेकंद - १ मिनिटं होल्ड करून ठेवायची असते. यामुळे कोअर मसल्सना ताकद येते. हे कोअर मसल्स शरीराचा बॅलन्स राखणं, वजन उचलताना शरीराला भक्कमपणा देणं, इत्यादी अनेक कामं करतात. खूप महत्वाचे असे हे मसल्स आहेत. परंतु पोट कमी होण्यास एकमेव हा व्यायाम मदत करेल असं नाही. मुळात एकटं पोट कमी करण्याकडे विचारांची दिशा न ठेवता, सर्वांगी बारीक होण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे, की मग पोट आपोआप कमी होतं. पोटावरील चरबी ही सर्वात जास्त स्टबर्न असते आणि फॅट कमी होण्याच्या प्रक्रियेत ती सर्वात शेवटी कमी होते. सो, plank helps bigtime; but shouldnt be relied upon solely, to reduce belly fat.

मी गेले तीन महिने नियमित (आठवड्यातून चार वेळा) एच आय सी टी (हाय इंटेंसिटी सर्किट ट्रेनिंग) करतोय. चांगलाच फायदा जाणवतोय - मुख्य फायदे - १. संपूर्ण शरिराला व्यायाम २. थोड्यावेळात तुलनेने जास्त कॅलरीज जळतात ३. कुठलेही साधन न वापरता केवळ शरिराच्या वजनाचा वापर करुन स्नायू बळकट करता येतात, फॅट बर्न करता येते ४. कुठेही (अगदी घरी/ गॅलरित) करता येण्यासारखे प्रकार, तसेच कुणाच्याही मदतिशिवाय सावधाबता - १. व्यायाम प्रकार सुरु करण्यापूर्वी किमान पाच मिनिटांचा व्यवस्थित वॉर्मवर आवश्यक २. व्यायाम पूर्ण झाल्यावर स्ट्रेचिंग फायद्याचे ३. जर व्यायालाचे रिझ्ल्ट दिसायला हवे असतिल तर खाण्यावर ताबा अत्यंत अत्यंत महत्त्वाचा! अ‍ॅप्स मी एच आय सी टी साठी अ‍ॅप स्टॉअर वरचे "सेव्हन" हे फ्री अ‍ॅप वापरतोय, सात मिनिटांचे बारा व्यायाम प्रकारांच हे एक सर्किट आहे, त्यातिल व्यायाम प्रकार खालीलप्रमाणे - 1. Jumping Jacks 2. Wall sit 3. Push ups 4. Crunches 5. Step ups 6. Squats 7. Triceps dips 8. Plank 9. High knees running 10.Lunges 11.Push ups with rotation 12. Side plank वेल्लाभट धाग्यासाठी धन्यवाद!

In reply to by उपास

३. जर व्यायालाचे रिझ्ल्ट दिसायला हवे असतिल तर खाण्यावर ताबा अत्यंत अत्यंत महत्त्वाचा! यासाठी खालील व्यायामप्रकार करा: १. काहीही खाताना पहिल्यांदा योग्य इतकेच वाढून घ्या. २. स्वत: अथवा इतर कोणी केलेल्या दुसर्‍या वाढपाच्या वेळी स्वतःची हनुवटी स्वतःच्या एका खांद्यापासून दुसर्‍या खांद्यापर्यंत कमीत कमी तीनदा तरी फिरवा... गरज पडल्यास आवश्यक तेवढ्या जास्त वेळेस. हमखास फायदा होतो :)

In reply to by डॉ सुहास म्हात्रे

केवळ खाण्यावर ताबा ठेवून मी गेली २३ वर्षे माझे वजन ताब्यात ठेवलेले आहे. आजचे वजन ६७ किलो उंची (५ फूट १० इंच). आतापर्यंत जास्तीत जास्त वजन ६८ किलो आणि कमीत कमी वजन ३ किलो जन्मतः

गेल्या चार दिवसांपासून सुरुवात केली आहे… जबर्या प्लान आहे धन्स वेल्ला ! गेले सहा महिने व्यायामात खंड पडलेला आहे आणि अजून तीन महिने जिम ला जाने शक्य नाही त्यामुळे माझ्यासाठी हे घरीच करणे आदर्शवत आहे. असो, आज काही भर टाकली- १. पुश अप्स च्या जागी घरच्या बर वर चीन अप्स. २. नुसत्या प्लान्क्स ऐवजी मुव्हिंग प्लान्क्स. ३. लंजेस पाच किलोचे डम्बेल्स घेऊन. दुप्पट घाम निघाला…. हेच अजून तीन महिने सुरु ठेवेन अशी इच्छा आहे. हे वजन कमी व्हावे हि तो वेल्लूंची इच्छा ;)

सगळ्यांना कामाला लावले या वेल्लाभटाने चार दिवस रोज सकाळी अर्धातास लवकर उठतोय . हळुहळु वाढवत नेला व्यायाम. आज सकाळी थोडासा वॉर्म अप, ८ सुर्यनमस्कार, २०० दोरी उड्या, १० + १० + १० बैठका व सोसायटीला चालत ३ राउंड ( १ राउंड साधारण ८०० मिटर) (चालण्या सोबत अपोआप होणारा डोळ्यांचा व्यायाम वेगळा ;-) ;) ^_~ . अनावश्यक खाण्यावर आपोआप ताबा मिळाल्या सारखा वाटतो आहे. पण त्या बद्दल सध्या नो कॉमेंट्स. आजपासुन संध्याकाळी पण थोडा चालणार आहे. सुरुवात तर चांगली झाली आता सातत्य राखणे जमले पाहिजे.

आता प्रत्येकाची प्रोग्रेस ट्रॅकिंग सामूहिक रीत्या करता आली तर उत्तम.. तुमचे अनुभव किंवा शंका इथे विचारल्यात तर चर्चेतून उत्तर द्यायचा प्रयत्न करु सगळेच. मी आयफोन अ‍ॅप वापरतोय पण तत्सम अ‍ॅन्ड्रॉईड अ‍ॅप व्यायामाच्या लेव्हल्स असतात किती वेळ व्यायाम करायचा हा प्रश्न प्रत्येक व्यक्तिच्या प्रकृतीनुसार बदलणार त्यामुळे Perceived Exertion Scale हा प्रकार समजावून घेणे उपयुक्त ठरते. तुमच्या शरिराला झेपेल पण त्याचवेळी स्नायूंना चॅलेंज केले जाईल इतपत व्यायाम हवा, म्हणजे नेमके किती तर ह्या स्केल वर तपासून पहा - •Level 1: I'm watching TV and eating bon bons •Level 2: I'm comfortable and could maintain this pace all day long •Level 3: I'm still comfortable, but am breathing a bit harder •Level 4: I'm sweating a little, but feel good and can carry on a conversation effortlessly •Level 5: I'm just above comfortable, am sweating more and can still talk easily •Level 6: I can still talk, but am slightly breathless •Level 7: I can still talk, but I don't really want to. I'm sweating like a pig •Level 8: I can grunt in response to your questions and can only keep this pace for a short time period •Level 9: I am probably going to die •Level 10: I am dead लक्षात घ्या, कुठल्याही व्यायामात आपल्याला १० वर राहयचं नाही पण ९ पर्यंत जाऊन यायचय, ८-९ पर्यंत हमखास पोहोचायच. जेव्हा तुम्ही व्यायाम करु लागता तेव्हा कुठल्या स्केल वर आहात हे लक्षात घेत चला आणि जस जसा शरीराला सराव होईल व्यायामाचा तशी स्केल वाढवत चला, अर्थात घाई नकोच. पुपे, सपाट्या जबरदस्त व्यायाम आहेच पण उडी मारताना शरिराचा बॅलन्स सांभाळणे आणि इजा होणार नाही हे बघणे महत्त्वाचे, छान उपक्रम!

आठवड्यातून तीन वेळा सेक्स हा देखील एक योग्य कार्डीओव्हस्क्युलर व्यायाम आहे. असे वाचून आहे. तज्ञानी खुलासा करावा

In reply to by विजुभाऊ

सेक्स मध्ये एका वेळेस साधारण शंभर ( ते एकशे पंचवीस) कैलरी जळतात. एका आठवड्यात तीन वेळा सेक्स केल्यास फारतर साडे तीनशे कैलरी जळतील. सेक्स हे व्यायामासाठी करतात?. आपल्या आनंदासाठी जी गोष्ट करतो त्याला समर्थन लागते का?मुळात सेक्स चे बाकी इतर बरेच फायदे आहेत जसे तुमच्या सर्व शरीराचे रक्ताभिसरण सुधारते, प्रतिकार शक्तीला तजेला मिळतो, त्वचेला उजाळा मिळतो(होय, हे सत्य आहे) आणि आठवड्यात तीन वेळा सेक्स केल्यास आपली त्वचा नक्कीच जास्त तरुण राहते. इतके फायदे आहेत तर समर्थनाची गरज आहे का? थोडेसे विषयांतर --सेक्स बद्दल असे म्हणतात. SEX AFTER MARRIAGE – ONCE A DAY IN FIRST THREE YEARS, ONCE IN TWO DAYS IN NEXT THREE YEARS, TRI WEEKLY FOR NEXT TEN YEARS, TRY WEEKLY FOR NEXT TEN YEARS AND TRY WEAKLY THEREAFTER.

In reply to by सुबोध खरे

SEX AFTER MARRIAGE – ONCE A DAY IN FIRST THREE YEARS, ONCE IN TWO DAYS IN NEXT THREE YEARS, TRI WEEKLY FOR NEXT TEN YEARS, TRY WEEKLY FOR NEXT TEN YEARS AND TRY WEAKLY THEREAFTER.
डॉक्टरांचा सल्ला ;) (ह.घे.)

ते नॉर्मलला येई पर्यंत..... वरील सर्व व्यायाम प्रकार करायला एक माणूस मिळेल का? पण उत्तम आहे. प्र य त्न क री नच हुश्श....

In reply to by ज्ञानव

खिचडी मधील हंसा जिमात जाते, जिम मधला इंस्ट्रक्टर हे करायचं ते करायचं असा सगळा व्यायाम समजावतो. हंसा म्हणते, "हाय लॉट! प्रफुल...ये सब ह्...म करेंगे तो हम इ...न को पैसे क्यूं देंगे?" :D प्रयत्न करी 'नच'! असं नाही ना म्हणायचंय तुम्हाला :}

In reply to by वेल्लाभट

बरोबर ओळखलत....आजूबाजूचे कमी खा आणि व्यायाम कर सांगून जाम दमवतात हो! मग भूक लागते मग.......जाऊ द्या झाले

उत्तम माहितीपूर्ण धागा डॉक्टरांचे प्रतिसाद पण माहितीपूर्ण , शिवाय ते स्वताही ते फॉलो करतात हे महत्वाचे , कारण त्यांच्या वयापेक्षा ते १० वर्षांनी लहान दिसतात :)

हो हो माझा अनुभव पण आहेच ...रोज रेगुलर व्ययम आणी थोडासा :प खाण्यावर ताबा ...हा फिट्नेस चा मुल्मन्त्र आहे ....नक्की फायदा होतो ...

माझे वय 19 व वजन 48आहे. वजन वाढवन्यासाठी मदत करा. gym लावावी का???

In reply to by कॅप्टन जॅक स्पॅरो

मी पण मी पण.. ३० किलो सहज.. जोक्स अपार्ट. १६व्या वर्षी माझं वजन ३९ किलो. खरंच. चाळीस ला एक कमी. दहावीच्या सुट्ट्यांत जीम लावली. खुराक सुरु केला. चार महिन्यांत वजन ५६ किलो!!!. पुढे दहा वर्ष हे वजन ६८-७० पर्यंत पोचलं. बैठ्या कामाने आणि नो-व्यायामने हे आता ९४-९६ असतं.

१०० झाल्यव झाल्यबद्दल वेल्लाभटांचा सत्कार पावणे पंच्याहत्तर किलोचे डंबेल्स देउन करण्यात येत आहे -शुभेच्छूक अ.भा.मि.खादाडी संघटना