काश्मिरमधील निवडणूक. तुम्हाला काय वाटते?

1. काश्मिरची जनता भारताच्या मुख्य प्रवाहात सामील होऊ इच्छिते. राष्ट्रीय नेते याचा यथायोग्य उपयोग काश्मिर समस्या सोडवताना करतील. हे अशंतः खरे आहे. कारण मते न देणारे किमान ४०-४५% आहेतच! त्यातील ५०% जरी अलगतावादी असले तरी आश्चर्य वाटायला नको.
2. भरघोस मतदान हे केवळ आपल्या स्थानिक समस्या सोडविण्यासाठी चांगले सरकार यावे म्हणून. स्वातंत्र्याची मागणी त्यांनी सोडलेली नाही. हे खरे अशा साठी वाटत नाही कारण जर भारत आणि भारतीय संघराज्यच मान्य नाही तर त्यातील निवडणूकांत सहभागी होण्याचा प्रश्न उद्भवत नाही, विशेष करून हुरीयत आणि अतिरेक्यांचा फतवा न जुमानता. आंतर्राष्ट्रीय माध्यमे तसे मत मांडत आहेत. कारणे माहीत आहेतच. आपली "इंग्रजी" माध्यमे काहीतरी शिकून नीट लिहीतील अशी अपेक्षा...बरे ज्यांना कुणाला स्थानिक समस्या आणि चांगले सरकार हवे आहे हे समजते, त्यांना सीमेच्या दुसर्‍या बाजूस काय चालू आहे याची कल्पना नाही असे म्हणायचे आहे का? पाकव्याप्त काश्मिर मधे काश्मिरी गव्हर्नर नसतो अशी अवस्था आहे. बाकी दिवाळखोर देशात आणि अस्थिरतेत जाण्याने या (अतिरेकी दहशतवाद सोडल्यास, देश म्हणून) आग नसून देखील फोफाट्यात जाण्याचे भिकेचे डोहाळे लागले असतील असे वाटत नाही. बरं तसे (असल्या फोफाट्यात) जाणे चांगले म्हणणारे आपले बुद्धीवादी ना धड भारताच्या अधिकृत मताला पाठींबा देतात ना धड त्या गरीब बिचार्‍या काश्मिरींच्या "ह्यूमन राईट्स"ना. उद्या तीच माणसे परत आपल्या देशात रेफ्युजी म्हणून येणार ते पण कमी झालेल्या जागेत. तेंव्हा आता तरी जागे व्हा आणि लक्षावधी काश्मिरी जनतेला पोकळ पाठींबा देत त्यांची फसवणूक नकळत देखील करू नका असे म्हणावेसे वाटते.
3. अजून काही काळ वाट पहावी. इतक्यात निष्कर्षाप्रत येणे घाईचे ठरेल.: काश्मिर मधील निवडणूका म्हणताना त्यात जम्मू आणि लडाख हे भाग पण येतात हे विसरले जाते. ह्या भागात भारतविरोधी वातावरण नाही आहे. काश्मीर मधे असले तरी त्याला मुख्य जबाबदार स्वातंत्र्याच्या सुरवातीच्या काळातील नेतृत्व आणि निर्णय हे जसे कारणीभूत आहेत तसेच नंतर केला गेलेला अल्पसंख्यानुनय पण कारणीभूत आहे. आता आजार बराच जूना आहे पण बरे होण्यासाठी इलाज आहे नाइलाज नाही :-) वेळ लागणार इतकेच. शेवटी आज तालीबानमधे पण फाटाफुटी पडायला लागल्या आहेत. तर हुरीयतचे आणि काश्मिरी दहशतवाद्यांचे काय घेऊन बसता? पण त्या सर्व गोष्टी होण्यासाठी आपल्या राजकारण्यांनी आणि तथाकथीत बुद्धीवादी विचारवंतांनी इतिहासाच्या अनुभवातून शिकायला हवे असे म्हणावेसे वाटते.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

भरघोस मतदान हे केवळ आपल्या स्थानिक समस्या सोडविण्यासाठी चांगले सरकार यावे म्हणून. स्वातंत्र्याची मागणी त्यांनी सोडलेली नाही.