मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

..नका जाऊ देऊ राया दुपार ही वाया..

कानडाऊ योगेशु · · जे न देखे रवी...
लेखनविषय:
डेरेदार वृक्षांची ह्या पडे गर्द छाया.. नका जाऊ देऊ राया दुपार ही वाया.. बुजगावणेही डोळे मिटुनि निवांत पाखरांच्या संगतीत उभारले शांत दूर पास नाही कोणी दोघांस पहाया.. रोमरोम मोहरते तनु माझी बाई.. मोहरली आहे जशी गर्द आमराई.. कोकिळही गातो आहे मन रिझवाया.. तुमच्या तनुला येता शेताचा सुवास.. मनातले पाखरु अन होते कासावीस.. मन उतावीळ झाले पिंजर्यात जाया... सावलीत सावली ही एकरुप झाली. दुपारीच चांदण्यांची बरसात झाली. शेतसुगंधाने झाली तृप्त माझी काया.. ----- योगेश

वाचने 2797 वाचनखूण प्रतिक्रिया 15

कविता आवडली. मस्तच आहे. एक शंका आहे. कवितेमधे वापरलेला "हि" हा शब्द "सुध्दा" या अर्थाने वापरला आहे का "तरी" या अर्थाने? दोन्ही प्रकारे वेगवेगळे अर्थ निघत असले तरी त्या दोन्ही संदर्भांमधे ही कविता चपखल बसते आहे. या अर्थाने ही व्दैअर्थी कविता आहे. पैजारबुवा,

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

कानडाऊ योगेशु Wed, 03/18/2015 - 12:58
यु सेड इट सर! कविता लिहिताना मला ही हे दोन्ही अर्थ ल़क्षात आले होते. "ही" चा "तरी" अर्थ घेतला तर "रात्र तर तुम्ही वाया घालवलीच आहे तेव्हा दुपार 'तरी' सत्कारणी लावा" असा अर्थ निघतो व कवितेचा नायक उगाचच अरसिक वाटुन जातो. दुसरा म्हणजे "सुध्दा" असा अर्थ घेतला तर "दुपारीही सगळे काही जुळून आले आहे तेव्हा..." हा अर्थ लावणीच्या मूडशी सुसंगत वाटतो. (पण पहीला अर्थ घेऊन नायकाला कवितेत बोलते करण्याचा विचारही मनात आला.) सर्व प्रतिसादकांना धन्यवाद.!

एस Wed, 03/18/2015 - 16:48
धृवपद जरा अजून मीटरमध्ये बसवल्यास झक्कास चाल लागू शकेल.

In reply to by एस

कानडाऊ योगेशु Wed, 03/18/2015 - 17:06
नक्की कुठे गडबड आहे सांगु शकाल काय? कारण मी ही डेरेदार वृक्षांची ह्या पडे गर्द छाया.. मधल्या वृक्षांची वर बराच अडलो होतो. पहीला योजलेला शब्द झाडांची असा होता पण तो तितका ठिक वाटला नाही. नंतर आमराई हा शब्द वापरुन पाहीला. डेरेदार आमराईची पडे गर्द छाया.. पण उच्चारताना तो आम्राई असा उच्चारला जातोय. डिरेल झालेल्या गाडीगत शब्द एकमेकांवर आदळताहेत असे वाटले म्हणुन वृक्ष हाच शब्द ठेवला. पण अनुकुल बदल करण्यास उत्सुक आहे.

In reply to by खटासि खट

कानडाऊ योगेशु Fri, 03/20/2015 - 07:37
तरूंची मधल्या "त" वर एक मात्रा कमी आहे त्यामुळे त चा उच्चार लांबवावा लागतोय. अर्थात पूर्ण कवितेत मी वृत्त किंवा मात्रा पाळल्या नाही आहेत त्यामुळे हा शब्दही वापरता येईल. अर्थाने तरु हा शब्द ही योग्य वाटतो आहे.. आंब्याचे झाड अथवा आमराईला एखादा तीन अक्षरी शब्द आहे का? कारण हे सगळे प्रकरण आंब्याच्या झाडाखाली होते आहे त्यामुळे त्या संबंधित शब्द मिळाला तर बल्ले बल्ले ! धन्यवाद खट्साहेब.

In reply to by खटासि खट

कानडाऊ योगेशु Fri, 03/20/2015 - 09:54
१. कारण पुढच्या कडव्यात आमराई चा उल्लेख आला आहे. २. व असे देखील पिंपळ/वड ह्या वृक्षांखेरीज आंब्याच्या झाडाची छाया डेरेदार पडते किंबहुना डेरेदार हे विशेषण जास्त करुन मी आंब्याच्या झाडासाठीच वापरलेले वाचले आहे. ३.अजुन एक म्हणजे शेतात आमराई असणे दुर्मिळ नसावे.