घर- घर

एक अंगठ्याचा नियम :
तुम्ही सध्या ज्या फ्लॅट मधे भाड्यानी रहात आहात, त्याचे भाडे जेव्हा तोच फ्लॅट विकत घेतलात तर पडणार्‍या EMI च्या अर्ध्यापेक्षा जास्त होइल तेंव्हाच फ्लॅट विकत घेण्याचा विचार करावा.
नाहीतर तेच पैसे चांगल्याप्रकारे गुंतवुन ( छोट्या शहरात प्लॉट्,फ्लॅट किंवा शेअर्स ) मजेत रहावे.
वाटले तर मार्केट रेट पेक्षा जास्त भाडे देवुन ५ वर्षाचा करार करुन घ्यावा म्हणजे सारखी जागा बदलावी लागणार नाही.

सुरेख लिहिलयं, तुमची मलमळ समजली. हल्ली पुण्यात घर घेणे अतिशय जिकिरिचे झाले आहे. ज्या आय टी वाळ्यांनी पुणे महाग केले त्यांनाच ते आता परवडनासे झाले आहे.
मला नेहमी प्रश्न पडतो. शिक्षक, कंडक्टर, पोलिस, कारकून हे उभ्या आयुष्यात घर घेऊ शकतील का ? ते कसे जगत अस्तील पुण्यात ?

हलली आय टी वाल्यांना पण नाही परवडत. सुरूवातीला पगार कमीच असतो 15 _ 25 हजार रुपये. कंपनी बदलली तर जरा जास्त. एकटे राहणे परवडत नाही. भाडे मिनिमम 5000 मे खाणे 3500 होटल, ऑफिस ) मोबाईल बिल आणी बाकी खचॆ यात संपतात.कसे जमणार. का

हिंजेवाडी नाही हो...हिंजवडी :)

सध्या माझी पण अशीच घर घर चालू आहे .
लोका एवढे पैसे आणतात कुठुन हा ( खरोखरच) प्रश्न पडतो !
आजकाल डोणजे पासून शिरवळ आणि पौड ,उरवडे , वाडे बोल्हाई , चिखली , कामशेत , आणि हिंजवडीच्या मागे तर कुठेही डोंगरात प्रोजेक्ट्स चालू आहेत.

सध्या फ्लॅट्स जास्त खपत नसल्याने बिल्डरांची बूच बसली आहे.वर म्हंटल्याप्रमाणे प्रोजेक्ट्सची नावे मस्त असतात- एकदम युरोपियन्स्टाईल- व्हेनेझिया,गॅलेरिया,नॅपा व्हॅली,एल्डोरा.. किंवा एकदम अस्सल जुनी भारतिय-
बिल्डरचे नाव> प्राकृती,व्रूण्दावन वगैरे. आजुबाजुला एखादा पडिक तलाव,तळे असेल तर मग बिल्डरचे नाव> लेक व्यु..
वगैरे.
पूर्वी बेंगळूर्मध्ये एक फ्लॅट बघायला शहराच्या बाहेर गेलो होतो. शहरापासून २५ कि.मी. लांब प्रोजे़क्ट होता.येळहांका येथे. पण भाव मात्र शहराचेच. कारण विचारले- इकडून एयर फोर्स स्टेशन जवळ आहे.शिवाय नविन एयर पोर्ट पण जवळ आहे."मग त्याचा मला काय फायदा? मी पायलट नाही किंवा कुठल्या विमान कंपनीत पण नाही." त्याने मुंबई,दिल्लीची उदाहरणे दिली. जिकडे एयरपोर्ट असतात तेथे कधीना कधी भाव वाढतातच. तेव्हा आता फ्लॅट घेतलात तर तो नंतर जास्त किंमतीने विका.

बिल्डर्स ची ऑफिसेस ,फ्लॅट्च्या प्रोजेक्ट्सची नावे युरोपियन्स्टाईल असतात . तसेच , त्यांच्या जाहीरतींच्या पोस्टर्स , होर्डींगस वरचे लोकही युरोपियन नाहीतर देशी युरोपियन वाटतात. थोडक्यात काय , तर , सर्व सामान्य लोकांसाठी हे प्रोजेक्ट्स नाहीत असेच बिल्डर्सना सुचवायचे असते .

तो नविन पेक्षा बराच कमी किमतीत मिळतो आणि ताबाही पटकन. सगळ्या गोष्टी पारखल्या जाऊ शकतात. फक्त एंजंट नामक प्राण्यापासून सावध. अनेक प्रॉपर्टी बाबतची संकेतस्थळे आहेत. स्पॅम मेलचा थोडा त्रास होतो. सकाळ इतर बाबतीत भुक्कड पेपर असला, तरी घरांच्य छोट्या जाहीराती बघा. बिल्डर नावाच्या जमातीशी संपर्क कमीत कमी असावा.
रिसेलचा प्लॅट घेणारा,
- स्वधर्म

फ्लॅट विकत घेणे आवश्यक असते का?
बहुतेक एनाराय मंडळींनी गुंतवणूक म्हणून दोन-दोन फ्लॅट घेऊन भाड्याने चढवलेले असतात. शिवाय ज्या देशात राहतात तिथेही घर घेतलेले असते. एवढं करुन बाई आणि बाबा दोघेही दिवसभर घराबाहेर. तीन घरं आणि दोन गाड्या परवडाव्या म्हणून कामात गुंग आणि तिन्ही घरांचा उपभोग भलतेच लोक घेताहेत.
बरं, भाव वाढतील म्हणून घेतलेत म्हणावेत तर भाव किती वर्षात किती वाढतील, कधी फ्लॅट विकायचा आणि किती पैसे अपेक्षित आहेत. समजा वीस वर्षांनी विकायचा असेल तर वीस वर्षांनी काय परिस्थिती असेल याचा काहीही विचार नाही. जगात काय चाललंय, पुढे काय वाढून ठेवलंय याचा काहीही अंदाज नाही. फक्त पैसा कमवायचा आणि गुंतवायचा एवढंच या होमो इकॉनॉमिकसना समजतं.
इवान इलिच म्हणतो तसं स्वतःचं घर स्वतः बांधण्यातला आनंद जाऊन निव्वळ एक इन्स्टिट्यूशनल गरज उरली आहे फ्लॅट घेण्याची.

वाक्य थोड भंपक वाटू शकत पण भाड्याच्या २ BHK flat पेक्षा स्वतहाच्या १ HK मध्ये भारी झोप लागते . तस्मात स्वतःचे छप्पर असणे अत्यावश्यक आहे .

नाय ओ. राहु दे

झकास अन निखळ हलकाफुलका लेख.

बादवे पुणे जवळ येताच हायवेवर जे प्रचन्ड आकाराचे फलक दिसतात ते पाहून पुण्यात घरे सोडून अन्य काहीही जाहिरातयोग्य अथवा विक्रीयोग्य वस्तू पिकत नाही अशी समजूत होते.

बाकी ग्रीक लॅटिन नावे आणि स्टाईलिश टॅगलाईन्सचा उल्लेख एकदम चपखल.

लैच हुळहुळीत वर्णन असतं.. अन मॉडेल्स सारी विदेशी निळ्या डोळ्यांची कुटुंबे..

एकदम मेट्रो शहरात घर घेण्यापेक्षा मध्यम शहरात, किंवा तुमचं जे मूळ गाव असेल तिथे घर विकत घ्यायला काय हरकत आहे? तिथल्या किंमती वाढत असतातच. बरे नोकरी करणारे लोक नोकरीबरोबर अनेकदा शहरे बदलत असतात. त्यांनी काय प्रत्येक वेळी घरे विकत घेत रहायचे का?

मला जेवढे परवडत होते तेवढ्या पैशात मी आता रहातेय तिथे फ्लॅट विकत घेतला. काही वर्षांनी त्या फ्लॅटची किंमत बर्‍यापैकी वाढली आहे. मात्र तो मध्यवर्ती ठिकाणी आहे आणि मुलांनाही त्या घराबद्दल अटॅचमेंट वाटते. त्यामुळे विकायचा नाही असे ठरले. मात्र गेल्या काही वर्षात सिंगल बेडरूमची ती जागा फारच अपुरी वाटायला लागली. मग फ्लॅट विकून दुसरा मोठा विकत घेण्यापेक्षा आम्ही स्वतःचा फ्लॅट भाड्याने दिला आणि थोडेसेच पैसे जास्त भाडे देऊन मोठी जागा भाड्याने घेतली.

नगरीनिरंजनची मते मला बर्‍याच बाबतीत बरेचदा पटतात. तेच घराच्या बाबतीतही. बंगले बांधणार्‍या बर्‍याच लोकांना उतारवयात मुले जवळ रहात नाहीत आणि बंगला विकून टाकता येत नही म्हणून हताश झालेले पाहिले आहे. किंवा मग ते मुलांना काहीही करून जवळ रहायला भाग तरी पाडतात. तेही चूकच. माझ्या मते आपला पसारा आपल्याला आवरता येईल एवढाच वाढवावा.

आपला पसारा आपल्याला आवरता येईल एवढाच वाढवावा.
हे आयुष्यातील सर्वच बाजूना सदासर्वदा लागू आहे. स्वाक्षरीची पद्धत बंद झाली म्हणून नाहीतर हे वाक्य स्वाक्षरीसाठी क्लेम केले असते.
पै ताई ,
पण बर्‍याच वेळा पीयर/ नेबर/स्पाउस प्रेशर ही भयंकर असते. त्याला तोंड देणे फार अवघड असते. तिथे एकदम ऑट ऑफ क्राउड व्हायला वाघाचेच काळीज पाहीजे. आणखी एक म्हणजे नोकरीतील प्रचंड अनिश्चितता आणि ती वाढत्या वयाबरोबर वाढतच असते ! दैवयोगाने बाका प्रसंग आलाच तर उपयोगी पडावे म्हणून लोक घरे घेऊन आश्वस्त होण्याचा खुळा प्रयत्न करतात.
- गरज नसताना तळेगांवात घर घेतलेला विटेकर

स्वतःचं एक घर असताना गुंतवणूक म्हणून दुसरं घर घेणार्‍यांना हाणलं पाहिजे. असल्या लोकांमुळे किमती वाढतात.

विटेकर आणि पैसा ++
घरघर खरी आहे आणि या धाग्यावर काही वात्रट बोलेल तो रौरव नरकात -- अत्यंत गंभीर विषय आहे.

२ वर्षांपूर्वी मी पुण्यातल्या एका मोठ्या बांधकाम व्यवसायिक सोबत काम केल होत . त्यानिमित्ताने तिथल्या मार्केटिंग हेड शी बोलण्याचा योग आला . सध्या पुण्यात मोठ्या प्रमाणावर flat खरेदी कोण करत असेल ? त्यांनी सांगितलेलं observation खूप धक्कादायक होत . पुण्यात investment म्हणून flat घेणार्यांमध्ये आघाडीवर आहेत बीड , उस्मानाबाद , नांदेड, सोलापूर अशा छोट्या शहरांमधले वकील - डॉक्टर असे खोऱ्याने पैसे कमावणारे व्यवसायिक तसेच पाचवा वेतन आयोग च्या हिशोबाने पगार घेणारे प्राध्यापक आणि मलैदार पदांवर काम करणारे याच छोट्या शहरांमधले सरकारी नौकारदार . पुण्यात स्थायिक असणारी मंडळी कडून सध्या flats ची फारशी मागणी नाहीच . ते लोक investment म्हणून flat घेतात . उद्या मुल शिक्षणासाठी पुण्यात आली तर हा flat कामाला येईल असा हिशोब असतो . तसेच तिथल्या डॉक्टर -वकील , राजकारणी , सरकारी नौकर लोकांकडे अवैध संपत्ती मुबलक असते . त्याचा उपयोग पण flat घेताना होतो . म्हणून पुण्यात flat ची मागणी कमी होत नाही . आता तर पुण्यातल्या सर्व आघाडीच्या real estate कंपन्या या छोट्या शहरांमध्ये आणि semi urban भागात मोठ मोठी जाहिरात मोहिमा राबवत आहेत . त्यांच्या media budget चा एक मोठा हिस्सा या भागातल्या campaign साठी राखून ठेवलेला असतो .

दुसर्या घराबद्दल मी बोलत नाही
परंतु आपले राहते घर स्वतःच्या मालकीचे असावे याचे कारण डोक्यावरचे छप्पर स्वतःचे असणे हे एक फार मोठी मानसिक गरज आहे आणि मी वयाच्या ४० व्या वर्षी स्वतःचे घर घेतले तेंव्हा मिळणारी मानसिक शांती याची किंमत पैश्यात होणार नाही. त्या अगोदर लष्करी नोकरीत असताना पुण्यासारख्या शहरात ३५ हजार चौरस फुट जमिनीवर असलेला ५५०० चौरस फुटाचा बंगला सुद्धा तेवढे समाधान देऊ शकत नाही हा अनुभव घेतला आहे. गोव्यात असताना १७०० चौरस फुटाचा फ्लाट पुढे मागे अंगण इ चा चार वर्षे उपभोग घेतला पण ज्या दिवशी खाली करावे लागते तेंव्हा इदं न मम म्हणावेच लागते. गेली १० वर्षे मी आजच्या राहत्या घरात आहे पण इथून फुटा असे कोणी म्हणू शकत नाही.
शेवटी मानसिक गरजेची किंमत काय हे कसे ठरवणार?
आपण आपल्या बायकोला भाड्याचे दागिने घेण्याची कल्पना सुचवून पहा. उगाच सोन्यात घालवलेला पैसा आणि लोंकरची धन म्हणून पहा दुपारी थंडा फराळ करावा लागतो कि नाही ते. अहो नुसते बेन्टेक्सचे दागिने म्हणून पहा किंवा साड्यांची लायब्ररी.

आपले राहते घर स्वतःच्या मालकीचे असावे याचे कारण डोक्यावरचे छप्पर स्वतःचे असणे हे एक फार मोठी मानसिक गरज आहे

खरे साहेब - तुमचे म्हणणे बरोबर आहे पण तुम्ही १०-१२ वर्षापूर्वी घेतलेत घर. पण गेल्या ७-८ वर्षात प्रचंड फरक पडला आहे. २००५ च्या आधी, इंजिनियरींग केल्यावर जर बरी जरी नोकरी मिळाली तरी पुण्यात १BHK फ्लॅट घेण्याची ऐपत ३ वर्षाच्या नोकरी वर येत होती. आता १० वर्ष नोकरी करुन सुद्धा येणे अवघड आहे.

डाउन पेमेन्ट ची रक्कम कुठुन आणावी या चिन्तेन्त आहे.७-८ लाख जमा करणे अवघड आहे.

आमच्या कामवाल्या मावशींना त्यांचे मेव्हणेच (जे बिल्डर आहेत) धनकवडीमध्ये घर देणारेत.. लाखभर तरी रुपये द्यावे लागतील आधी , मग पतपेढी का कसलेसे कर्ज (मेव्हणेच) मिळवुन देणारेत.. मॅडमनी आधी कुठल्या तरी भिशीत फुकट पैसे गुंतवले होते, त्या आधी pulse नावाची पॉलीसी घेऊन २० हजार तिथे अडकवलेत.. आता १० वेळा सावध केलय पण बहीणीचा नवरा फसवणार नाही अशी त्यांना खात्री आहे..
तर.. एक लाख जमवायला आमच्याकडे ५ हजार मागितले.. दिले.. (समोर आयटी मध्ये खोर्‍यानी ओढणारे, पुण्यात २-२ घरं असणारे जोडपे रहाते, त्यांना मागितले तर पोस्ट डेटेड चेक द्या म्हणाले..!!)... दागिने विकावेत तर ते ही नाहीत.. एका पत्र्याच्या खोलीत रहातात, गावकडचे जमीन आणी घर भाऊबंदकीत अडकले आहे.. असे कसे त्यांचे १ लाख जमा होणार ह्याचीच काळजी वाटते मला.. (काही माहिती असेल कुणाला तर सांगा ह्या निमीत्ताने..)

आणि वास्तववादी लेख.
सर्व सोने, सर्व शिल्लक इ. घालून गावाकडे एक प्लॉट घेतलाय. आता डाऊनपेमेंट ला काही शिल्लक नसल्याने बांधकामासाठी सेव्हिंग सुरु आहे !

पाहिलेल्या सर्व साईटच्या बाजूने ८० फूट प्रोपोजड रोड्स , बीआर्टी , ईई जाणार असता .
ह्या प्रोपोजड प्लानची माहिती कूठे मिळते ?