लोकमान्य - एक युगपुरूष

धन्यवाद...

गेल्या शुक्रवारी पाहिला. सुंदर चित्रपट. अजून प्रभावी होऊ शकला असता याबाबत सहमत.

सुबोध भावेचा अभिनय केवळ अप्रतिम !

चित्रपटाबद्दल भरभरून ऐकले. चित्रपट सर्वदूर पोहोचो.

सुबोध भावेने परकायाप्रवेश केला आहे असं म्हणायला हरकत नाही. सर्वात जबरदस्त म्हणजे डोळ्यांचा फार सुंदर वापर केला आहे. असामान्य धैर्य असणारे लोकमान्य त्याच्या डोळ्यांमधूनच दिसतात. काॅलेजमधल्या लोकमान्यांपासून ते पन्नाशीच्या लोकमान्यांपर्यंत होणारा बदल त्याने छान दाखवला आहे.

सध्या मराठी आणि हिंदी मध्ये चरित्रपट बनवण्याची लाट आली आहे . या चित्रपट मधून त्या त्या महान व्यक्तिरेखेचे अनेक पैलू लोकांसमोर येतात हि चांगली गोष्ट आहे . पण आपल्याकडे बनणारे चित्रपट खरेच त्या व्यक्तिरेखेला न्याय देतात का ? उदाहरणार्थ बालगंधर्व यांच्या आयुष्यावर बनवलेल्या चरित्रपट मध्ये गौहरजान च्या व्यक्तिरेखेवर किंवा त्यांच्या बालगंधर्व यांच्याशी असलेल्या संबंधावर संदिग्धता होती . वास्तविक पाहता बालगंधर्व यांच्या आयुष्याच्या एका टप्प्यात गौहर जान किती महत्वाच्या होत्या हे सर्वविदित आहे . दोघेही पती पत्नी प्रमाणे एकत्र राहायचे . लोकमान्य चित्रपट पाहिला नाही पण त्यात वेदोक्त प्रकरण , सावकार आणि कर्जदार शेतकरी प्रकरणात टिळकांनी सावकारां ची घेतलेली बाजू , एकूणच समाजसुधारणा करण्याला असलेला त्यांचा विरोध या गोष्टीवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे का यावर चित्रपट पाहिलेल्यांनी कृपया प्रकाश टाकावा . म्हणजे टिळकांच्या या भूमिका बरोबर का चूक हा मुद्दा महत्वाचा नाही पण तुम्ही जेंव्हा चरित्रपट बनवत असता तेंव्हा टिळकांच्या आयुष्यातल्या महत्वाच्या (आणि तत्कालीन समाजावर पण सखोल परिणाम करणार्या ) घटना निव्वळ त्या वादग्रस्त आहेत किंवा टिळकांच्या इमेज (किंवा ज्या व्यक्तिरेखेवर चित्रपट बनत आहे तिच्या ) वर प्रश्नचिन्ह उमटू शकतात म्हणून टाळणे कितपत योग्य आहे ? अर्थातच चित्रपटात काय काय दाखवावे आणि काय नाही हे त्या दिग्दर्शक आणि लेखकाचे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आहे हे मान्य आहेच पण निव्वळ त्या व्यक्तिरेखेच्या चांगल्या आणि goody goody बाजू दाखवल्याने तो चित्रपट त्या व्यक्तिरेखेला न्याय देत नाही असे माझे वैयक्तिक मत आहे .

चित्रपटात वेदोक्त प्रकरण दाखवायला हवे होते. जाज्वल्य देशाभिमानी टिळकांनी वेदोक्त प्रकरणात प्रतिगामी भूमिका का घेतली याचे स्पष्टीकरण यायला पाहिजे होते.

@ग्रेटथिंकर- माझा प्रतिसाद पुन्हा वाचा
म्हणजे टिळकांच्या या भूमिका बरोबर का चूक हा मुद्दा महत्वाचा नाही पण तुम्ही जेंव्हा चरित्रपट बनवत असता तेंव्हा टिळकांच्या आयुष्यातल्या महत्वाच्या (आणि तत्कालीन समाजावर पण सखोल परिणाम करणार्या ) घटना निव्वळ त्या वादग्रस्त आहेत किंवा टिळकांच्या इमेज (किंवा ज्या व्यक्तिरेखेवर चित्रपट बनत आहे तिच्या ) वर प्रश्नचिन्ह उमटू शकतात म्हणून टाळणे कितपत योग्य आहे ?

धन्य झालो.

आता अजून पण काही हिताच्या गोष्टी नक्कीच ऐकायला मिळतील.

सुंदर ओळख. नक्कीच पाहणार.

@पैसा ताइ माझा प्रतिसाद हा एकूणच आपल्याकडे जे चरित्रपट बनतात त्याच्यात जो ट्रेंड दिसतो त्या बद्दल होता . आंबेडकरांवर जो जब्बार पटेलांनी चित्रपट बनवला किंवा मागच्या वर्षी जो यशवंतराव चव्हाण यांच्यावर चित्रपट बनवला त्यात पण त्या व्यक्तींच्या goody goody बाजू दाखवल्या होत्या आणि त्यांच्या आयुष्यातले वादग्रस्त मुद्दे सोयीस्कर पण टाळले होते . व्यक्तिपूजा करणे आणि तुमच्या आमच्या सारख्या माणसाला (गांधी , आंबेडकर , ठाकरे ई .) याना देवत्व बहाल करणाऱ्या समाजात हे अवघड असले तरी चित्रपटाला ते हानिकारक ठरते . माझा प्रतिसाद त्या चित्र्पतनच्या context मध्ये होता . टिळक महान होते का नाही , त्यांच्या ऐतिहासिक चुका काय यासाठी वेगळा धागा उघडावा

आजच पाहीला , आवडला .

चित्रपट परीक्षणाबद्दल धन्यवाद! बघण्यासाठी उत्सुक आहे...

अत्रे यांचे 'कर्‍हेचे पाणी' चे खंड वाचले. मी 'चार्ली चापलिन' हे आत्मकथन वाचले त्याला बरीच वर्षे झाली पण दोन्हीत मला आज ही लक्षांत राहिले ते म्हणजे त्यानी आपले कथन केले नाही तर त्यांनी पाहिलेल्या भवताल मधे मी कुठे होतो अशी ती कथने होती. त्यात स्वता: ची फजिती, पस्तावा ई गोष्टीपण होत्या. तसे चरित्रात काही वेळेसच होते. बर्‍याच वेळा नाही. बरेवाईट सर्वाचाच विचार करण्याचा उद्देश जर चित्रपटाचा नसेल तर टिळ्कांच्या चुका पटातून वगळल्या तर काहीच हरकत असायचे कारण नाही. दिगदर्शकाने चित्रपटाच्या आत्म्याशी एकनिष्ठ राहिले पाहिजे. कथानकाच्या नायकाच्या सदगुणांशी वा दुर्गुणांशी सम्यकपणे निष्ठा असण्याचा दुराग्रह कशासाठी ?

हा चित्रपट नक्कीच बघणार. लोकमान्य टिळक हे निव्वळ सातंत्र्यसेनानी नव्हते तर एक अत्यंत निर्भीड पत्रकार, लेखक आणि वेदांती होते. अशा बहुआयामी व्यक्तिमत्वावर बनलेला चित्रपट नक्की बघणार.

छान

टुकार पिच्चर आहे. पहिल्या हाफमध्ये काही चांगले क्षण नक्कीच आहेत, परंतु दुसरा हाफ साफच गंडलेला आहे.

एक तर ते फ्लॅशबॅक टेक्निक पूर्णच गंडलेले आहे. उगा काहीतरीच आहे, त्यापेक्षा स्ट्रेट बायोपिक चालले असते.

रँड असा वायझेड का दाखवलाय बटबटीत? २२ जून १८९७ या पिच्चरमध्ये कसा दाखवलाय ते पहा म्हणावं जरा. डब्ल्यू डब्ल्यू एफमधील केनची आठवण येते राव त्याला बघून. तदुपरि पुण्यातल्या प्लेगासाठी डायरेक दिल्लीपर्यंत व्हाईसरॉयपर्यंत कशाला जायचं? मुंबै प्रांताचा गव्हर्नर काय प्लेगच्या उंदरांनी खाल्ला होता काय?

लोकमान्यांच्या राजकीय कारकीर्दीतले सर्वांत महत्त्वाचे पोस्ट-मंडाले क्षण दाखवले नाहीत. लखनौ काँग्रेस नाही, होमरूल नाही, इंग्लंडचा दौरा नाही, अ‍ॅनी बेझंट नाही, गोखले नाहीत, दादाभाई नौरोजी नाहीत. काय चेष्टा लावलीये? वेदोक्त प्रकरण नाही, ताईमहाराज प्रकरण नाही. नुसता आपला 'स्वराज्य' चा कंठाळी नारा. लोकमान्यांसारखी मिशी लावल्याने लोकमान्य होतात की काय?

न्यू इंग्लिश स्कूलमध्येही टिळक 'वैदिक गणित' शिकवतानाचा एक हास्यास्पद सीन दाखवलाय. अरे काय चाललंय? अक्कल नसेल म्हणून काहीही घुसडायचं? बळंच काहीतरी? वैदिक ऊप्स 'वेदिक' गणित हे १९६५ नंतर एकदम प्रसिद्ध झाले. त्या पुस्तकाअगोदर कुठेही त्याची हवा नव्हती. लोकमान्य गेले १९२० साली. असे असताना हा काय मूर्खपणा लावलाय? स्वतः लोकमान्यांनी हे पाहिलं असतं तर दिग्दर्शकाचे डोके ठिकाणावर आहे काय? असा अग्रलेख लिहिला असता.

विवेकानंदांना भेटले तो क्षणही पूर्णच हास्यास्पद केलाय. विवेकानंदांना भेटायला बेलूर मठात कशाला जायला लागतंय? स्वतं विवेकानंद पुण्यात आले असताना टिळकांबरोबर त्यांची भेट झाल्याचे सगळीकडे नमूद आहे, असे असताना विवेकानंदांना भेटायला टिळक पेश्शल 'ष्टीम दुरांतो' करून कलकत्याला जातात.

गांधी आणि टिळकांची भेटही तितकीच शाळकरी आहे. गांधी अहिंसेबद्दल जे बोलतात ते पाहता एखाद्या गांधीविरोधकाने मुद्दाम टुकार ड्वायलॉक त्यांच्या तोंडी मारले असावेत असं वाटतं. टिळक जे बोलतात ते पाहून गांधींची मान खाली जाते. उगा दाखवायचं म्हणून काहीही दाखवायचं?

अतिशय बटबटीत, अतिशय ढोबळ चुकांनी भरलेला पिच्चर आहे. पाहून संताप होतो. इतके पैसे खर्चून पिच्चर बनवता येतो तर चार पुस्तके वाचता येत नाहीत? इतकं कल्पनादारिद्र्य का दाखवावं? माझ्यासारखे सामान्य प्रेक्षक जर अशा फुटात बारा इंचाच्या चुका काढू शकत असतील तर यांची लायकीच नाही असेच म्हणावे लागेल.

मी काही हॉलिवुडी अपेक्षा करत नाहीये, पण किमान जे दाखवलंय ते तरी जरा सेन्सिबल असू द्या की राव. टिळकांच्या चरित्रात खंडीभर अतिमहत्त्वाच्या घटना घडल्या, त्यांपैकी ज्या दाखवल्या त्या तरी धड दाखवायच्या ना.

जमेची बाजू म्हणजे सुबोध भावे दिसायला डिट्टो लोकमान्य दिसतो. बाकीची कास्टही बर्‍यापैकी तशी दिसेल अशी आहे. आणि ते न्यू इंग्लिश स्कूलची स्थापना करतानाचे गाणेही लय आवडले. प्रथमार्धातले कूल ड्यूड टिळक नंतर नीट मॅच्युअर होताना दाखवता आले नाहीत. गीतारहस्य इ. देखील नीट सांगता आलेले नाहीये.

गणेशोत्सव टिळकांनी सुरु केला हे खरे ,परंतु शिवजयंती पहिल्यांदा सुरु करण्याचा मान महात्मा फुल्यांकडे जातो ,१८६९ साली फुल्यांनी सार्वजनिकरित्या शिवजयंती साजरी केल्याची नोँद ब्रिटीश अर्काईव्हज् मध्ये आहे.

माई मोड ऑन>>
शेंगात शेंगा भुईमुगाच्या शेंगा
आमच्या "ह्यांच" नाव घेते...
नाना आणि ग्रेटथिंकरला उगीच शंका !
माई मोड ऑफ>>
*LOL*

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- || अच्युतम केशवं ||