"दि इन्टरव्ह्यू"

​ ​भारतात "पीके"च्या निमित्ताने तुरळक टिका चालू आहे. तो चित्रपट अजून पाहीलेला नसल्याने त्यावर भाष्य करण्याचा प्रश्न नाही. पण जे काही संतुलीत व्यक्तींकडून ऐकले त्यावरून असे दिसते की (हिंदूंच्या विरोधात आहे वगैरे) टिका अनाठायी असावी. ती असोत अथवा नसोत, एक स्वागतार्ह दिसले ते म्हणजे नुसतेच ओरडणे चालू आहे. कोणी या चित्रपटावर बंदी घाला असे म्हणल्याचे वाचनात तरी आले नाही. हे नक्कीच पुढचे पाऊल आहे. असो. मात्र पिकेच्या आधी काही काळ "दि इंटरव्ह्यू" या विनोदी / विडंबन चित्रपटाच्या निमित्ताने एक वेगळेच वादळ उठले होते. उत्तर कोरीयाचा हुकूमशहा किम जॉंग अन याची मुलाखत आणि हत्या कशी एकत्रीत करता येईल यावर आधारीत कथानक आहे. चित्रपट विनोदी आहे आणि अनेकदा "प्रौढांसाठी" आहे याची जाणीव करून देणारा आहे. पण हे कथानक उत्तर कोरीयांतील हुकमशाहासमर्थकांना आक्षेपार्ह वाटले आणि तो प्रकाशीत करणार्‍या सोनी कंपनीवर सायबर अ‍ॅटॅक करणे आणि तसेच अमेरीकेत अजून एक ९/११ सारखा हल्ला करू अशा धमक्या देणे चालू झाले. त्यामुळे सोनी कंपनीने तो चित्रपट प्रकशीत करणे रद्द केले तसेच चित्रपटग्रूहांनी देखील तो प्रकाशीत झाल्यास दाखवणे अमान्य केले. यावर बरीच जाहीर चर्चा झाली. ओबामांनी सोनीच्या निर्णयावर टिका केली. त्यांच्या शब्दातः "We cannot have a society in which some dictator someplace can start imposing censorship here in the United States," Obama said. "If somebody's able to intimidate folks out of releasing a satirical movie, imagine what they start doing when they see a documentary they don't like, or news reports they don't like. Or even worse, imagine if producers and distributors and others start engaging in self-censorship because they don't want to offend the sensibilities of someone whose sensibilities probably need to be offended." अमेरीकेत अमेरीकन राष्ट्राध्यक्षांवर देखील टोकाची टिका आणि टोकाचे विडंबन केले जाते. त्यामुळे हे त्या अर्थाने नैतिक अधिकारातून बोलले गेले. परीणामी इंटरनेट आणि थोड्या खाजगी चित्रपटगॄहातून हा चित्रपट २५ डिसेंबरला प्रकाशीत केला गेला (येथे मोठ्या चित्रपटगृहांच्या चेन्स असतात तेथे केला गेला नाही). त्याच दिवशी हा चित्रपट फार काही अपेक्षा नसताना जालावर पैसे देऊन पाहीला... थोडक्यात (विनोद न सांगता) खालील प्रमाणे: डेव्ह स्कायलार्क (जेम्स फ्रँको) नामक टॅब्लॉईड टिव्ही पत्रकार आणि त्याचा सहकारी एरोन रॅपोपोर्ट (सेथ रॉजेन) यांचा स्कायलार्क शो म्हणजे काहीच्या काही पितपत्रकारीतेचा नमुना असतो. पण त्यांच्या लक्षात येते की हा शो, किम जॉम्ग अन ला आवडतो. म्हणून ते त्याला मुलाखतीसाठी संपर्क करतात. आश्चर्य म्हणजे तो ते मान्य करतो. अर्थात अट घालून की प्रश्न आणि उत्तरे तोच ठरवणार. स्कायलार्क नुसता वाचणार! तरी देखील ते तयार होतात. कारण एकदा का तेथे गेले की त्याला प्रश्नात अडकवता येईल.... मुलाखत होणार हे जाहीर होता क्षणी, सीआयए किम ला मारण्यासाठी करण्याचा त्यांचा उपयोग करण्याचे ठरवतात. तसे बोलणे देखील होते, सराव देखील होतो. पुढे कोरीयात गेल्यावर काही गंमतीजंमती आहेत. सर्वात महत्वाचे असते ते म्हणजे कम्युनिस्ट कोरीयात स्वतःचे स्थान टिकवावे म्हणून किमने स्वत:स कसे देव करून ठेवले आहे हा. पुढे या संदर्भात बरेच विनोद आहेत. त्यातील काही विनोद हे "अमेरीकन चीप ह्यूमर" या कॅटेगरीत बसतील असे आहेत. काही दृश्ये ही लहान (म्हणजे अगदी टीनएजर्स पण) मुलांना योग्य नसलेली आहेत. अर्थात चित्रपट हा अमेरीकन संज्ञे प्रमाणे "R" अर्थात "Restricted" असाच आहे. या चित्रपटाला गांभिर्याने घेऊन विरोध करणे हा एक विनोदच आहे. पण तसा तो केला गेला आणि सोनी सारख्या कंपनीने देखील तो वरकरणी गांभिर्याने घेतला. वरकरणी म्हणण्याचे कारण इतकेच की या निमित्ताने चित्रपट सरळ ऑनलाईन प्रकाशीत करणे कसे धंदा म्हणून चालू शकेल हे या निमित्ताने पडताळले गेले आहे. त्यामुळे हा देखील एक उद्देश असल्यास आश्चर्य वाटायला नको. Spoiler alert: चित्रपटात शेवटी किम ला मारले गेलेले दाखवले आहे. जरी किम हा वास्तवात समर्थनीय नसला तरी त्याला म्हणजे एका राष्ट्राध्यक्षास असे मारलेले दाखवणे हे कलास्वातंत्र्याचा अतिरेक असलेले वाटले. हेच जर कुठल्याही वास्तवातील प्रगत राष्ट्रपमुखाबाबत दाखवले तर अमेरीकेचा आणि स्वातंत्र्याचा पुरस्कार करणार्‍यांचा मुद्दा काय असता हा प्रश्न पडतो... ते सोडल्यास डोके बाहेर ठेवून, American humor आवडत असल्यास एकदा बघण्यासारखा चित्रपट आहे.