चेतन भगत आणि त्याची पुस्तकं

मला एकदा वाचायला नक्की आवडली त्याची पुस्तके. पण परत मुद्दम वाचेन असे नाही. पण हे इतरही पुष्कळ पुस्तकान्चे होते. त्यात चेतन भगतला दोष द्यायला नकोय.

चेतन भगत ची पुस्तक छान असतात. त्याची भाषा प्रवाही असते विषय समकालीन व सेन्सीबीलीटीज शहरी असतात. मजा येते सेन्स ऑफ ह्युमर ही सुरेख आहे त्याचा. आटोपशीर लिहीतो मस्त पाल्हाळ लावत नाही. पण पण मित्रा चेतन भगत हा दिर्घ वाचन प्रवासातलं सुरुवातीच्या स्टेशन्स पैकी एक आहे. तिथेच उतरलास तरी हरकत नाही आवडल तेच स्टेशन तिथली वेटींग रुम तिथला चहा एकंदरीत वातावरण आवडल पुढच्या प्रवासाला जायचच नाही म्हणालास तर तरी काय नाही पण मग मोठे मोठे स्टेशन्स आहेत रे पुढे तुलना नाही करतोय फक्त मजा मग राहुन जाइल इतकच म्हणतोय. प्रवास कसा सतत चालु रहावा नाही का त्याच्यात मजा है
जॉय लाइज इन जर्नी नॉट इन डेस्टीनेशन
चलते रहो बोका तुम्हे तुम्हारी माउ जरुर मिलेगी

चेतन भगतने लिहायला सुरुवात करेपर्यंत मी कथा, कादंबरी असं काल्पनिक प्रकारातील वाचन बंद केलं होतं. त्यामुळे चेतन भगतने लिहिलेलं काहीही वाचलेलं नाही.

नाही म्हणायला त्याच्या दोन कादंबर्‍या अप्रत्यक्षपणे चित्रपटांमार्फत पाहण्यात आल्या. एक "वन नाईट अ‍ॅट कॉल सेंटर" आणि दुसरे "थी इडीयटस" ज्या कांदबरीवर आधारीत आहे ती.

माझ्या ओळखीतले खुप जण आहेत जे इंग्रजी कादंबर्‍या जरुर वाचतात मात्र चेतन भगतच्या कादंबर्‍यांना हातही लावत नाहीत. अर्थात तो त्यांचा प्रश्न आहे. तसेच "आम्ही चेतन भगत वाचतो" असा स्टेटस सिंबॉल असणारा एक नव-इंग्रजी वाचकांचाही वर्ग आहेच. :)

five point someone भन्नाट आहे...विंजिनेर लोकांच्या डोस्क्यातून मनात लगेच उतरते...विंजिनेर नसलेल्या लोकांना ते नाही तितके जवळचे वाटणार....

भगतावरचे दोन मुख्य आक्षेप :
१. पुस्तकं - मला तो डॅन ब्राउनसारखा लेखक वाटतो. त्याच्या कथेतील विषय खरंच उत्तम असतात. चित्रपटाची पटकथा म्हणून हे नक्कीच १००% हिट आहेत.
पण लेखक म्हणून ज्या काही अपेक्षा आहेत त्यावर मला भगत वाचनीय वाटला नाही.
शैली: माझ्या दृष्टीने तरी शून्य मार्क.
वाचनीयता : खूप गोष्टींची पुनरावृत्ती होते. ३ मित्र, त्यांची जवळपास तशीच व्यक्तिचित्रं, तोंडी लावायला थोडा रोमान्स वगैरे. (पहिली ३ पुस्तकं) नंतर पुन्हा मुलगा-मुलगी ह्या टायपात तशीच पुनरावृत्ती.

२ भगतगिरी- ह्यात त्याचा लेखक म्हणून काहीही दोष नाही. पण एकूणच कारण नसताना ज्यात त्यात तोंड घालून, किंवा उपदेशपर सुभाषितं बरळून वात आणलेला आहे.

ही पुस्तकं लोकप्रिय आहेत. त्यामुळे त्यांना वाङ्मयीन मूल्य नाही.

खपल्या गेलो आहे

साहित्यिक मूल्यं वगैरे जाऊ द्या, पण निव्वळ कथावस्तु आणि शैली या दोन्हीसाठी भगत डोक्यात जातो.

तो ओढूनताणून गोष्ट "उबवतो". (याबद्दल मिपावरच एक प्रतिसाद दिला होता. सापडला तर डकवतो.) उदा. टू स्टेट्स मध्ये नायिकेच्या तमिळ आईबापांना पटवण्यासाठी कंपनीच्या कार्यक्रमात गायची संधी देतो. नायकाच्या मार्गात आलेल्या अडचणी आपोआप, योगायोगाने दूर होतात. हे म्हणजे आधी भिंतीवर बाण मारायचा, मग त्याभोवती वर्तुळ रंगवायचं, आणि "कसा नेम मारला" म्हणून 'जितं मया' म्हणून नाचायचं - याला अर्थच नाही.

कथेतला तिढा सोडवण्यासाठी "देवाने केलेला फोन" असला निर्बुद्ध plot device वापरणे हेही त्यातलंच.

तरीही - फाईव पॉइंट समवन आवडलंच होतं. अगदी निर्विवादपणे.

who is this chetan bhagat ?

THANK YOU.

गपं राव रे ! वशाड मेलो.

चेतन भगतची सर्व पुस्तकं मीही वाचली आहेत.तो एक टाईमपास लेखकु आहे हे निर्विवाद सत्य आहेच.पण तो ज्या अाॅड्यंससाठी लिहितो,ते त्याची पुस्तक वाचतात,मनोरंजन करुन घेतात.तो पुस्तकाची राॅयल्टी आणि सिनेमाचे हक्क विकुन पैसे कमावतो.थोडक्यात त्याचे जिलब्यांचे दुकान आहे.आवडत असतील तर खा नाहीतर वाङमयिन मूल्यवाल्या जिलब्या इंग्रजीतही कमी नाहीतच!
फाइव पाॅइंट,२स्टेट्सने मात्र मनोरंजन केलेलं.त्यातले काही पंचेस मस्त होते.रिवाॅल्युशन २०२०बकवास!नवी जिलबी वाचुन मग सांगु कशी आहे ती!

वयाच्या एका टप्प्यावर चेतन भगत आवडला होता . आता नाही आवडत . बाय द वे चेतन भगत ला विंग्रजी साहित्याचा व . पु. काळे म्हाणावे का ? बरीच साधर्म्य आढळतात . अगदी गोड मिट्ट शैलीपासून ते फेबु वर दोघांची पण सुभाषित फिरू लागली आहेत तिथपर्यंत .

मी एकदा चेनैला गेलो असताना तिथल्या एका मॉलमधे हे पुस्तक विकत घेतले. भन्नाट आवडले. दुपारी दोन अडीचला घेतलेले पुस्तक संध्याकाळी साडेसहाला फ्लाइट पकडेपर्यंत संपले होते. घरी आल्यावर बायकोला सांगितले मग तिनेही ते संपविले. त्यातला रायन ओबेरॉय जास्तच आवडला आणि आजही तो रँच्योपेक्षा अधिक वास्तवातला आणि जवळचा वाटतो.
मग थ्री मिस्टेक्स, टू स्टेट्स वाचले आणि हळूहळू भगतामधला इंटरेस्ट संपला. त्याची पुढची पुस्तके मी वाचली नाही. त्याचा दोनही पुस्तकातला सेंस ऑफ हु्युमर जबरदस्त आहे. "तो एचआरचा वाटत होता. त्याच्या चेहऱ्यावरच दिसत होते की त्याने आयुष्यात कुठलाही निर्णय घेतलेला नाही." त्याच्या पुस्तकात एक प्रेडीक्ट्याबेलेटी वााटायला लागली. आता काय घडनार याची उत्सुकात संपत गेली. तोचतोचपण जाणवायला लागला. थ्री मिस्टेक्सचा शेवट तर सिनेमाला लाजवेल असा होता.
FPS मधे काही तरी वेगळे होते. कुठेतरी शिक्षण पद्धतीविषयी चीड होती, त्यावर हलकीफुलकी का असेना रास्त अशी टिका होती. रायन ओबेरेयला पडनारे प्रश्न आम्हालाही पडले होते. त्यामुळे तो जवळचा वाटत होता. नंतरच्या पुस्तकात असे काहीच नव्हते. दू स्टेटसमधे तामीळ विरद्ध पंजाबी हा संघर्ष अजूनही चांगला फुलवता आला असता. कदाचित ते त्याचे पहीले पुस्तक असते तर त्याने वेगळे लिहीले असते.

चेतन भगतचं फक्त FPS आवड्लं .. बाकी तोच तोच पणा वाटला.. वर लिहिलं आहे तसा व पु काळे टाईप लेखन वाटलं.. गोष्ट छोटी पण मोठा उपदेश दिल्याचा भाव वाटतो लिखाणात...

काळाच्या कसोटीवर उतरणं, सर्वव्यापकता, मानवी स्वभावाचे विविध रंग, नैतिक मूल्यांबद्दल भाष्य, नवनिर्मितीचं वैशिष्ट्य आणि सुंदर भाषेच्या माध्यमातून वाचकांपर्यंत भिडणं असे उत्तम साहित्याचे मुख्य निकष मानले जातात. लोकप्रियता हा निकष फार काळ टिकत नाही. असंच चित्रपटाचंही होतं. एखादा चित्रपट लोक डोक्यावर घेतात, एकदोन वर्षांनतर तो कुणाला आठवत नाही की पुन्हा बघावासा वाटत नाही.
चेतन भगत हा उत्तम कारागीर आहे, पण कारागिरी हा एक भाग झाला, एकमेव नव्हे. त्याच्या लेखनात तोचतोचपणा दिसतोय, originality नाही.

काळाची कसोटी
सर्वव्यापकता
मानवी स्वभावरंग
नैतिक मुल्यांबंद्दल भाष्य
नवनिर्मीतीच वैशिष्ट्य
सुंदर भाषेतुन भिडण
वरील सर्व ६ गुण असलेली एखादी कलाकृती च उदाहरण दिल व त्यात वरील घटक कसे समाविष्ट आहेत हे सोदाहरण दाखविल्यास आनंद वाटेल.
त्यातही सर्वव्यापकता म्हणजे नक्की काय
व नवनिर्मीतीच वैशिष्ट्य म्हणजे नेमक काय
या दोन उदाहरणांसंदर्भात विस्ताराने उलगडुन दाखवल्यास आवडेल

फाइव्ह पॉइंट समवन, जास्त आवडले. "थ्री इडियटस" आणि "फाइव्ह पॉइंट" जवळ-जवळ सारखेच असून देखील आधी बोंबाबोंब करुन मग, "चेतन भगत" मागे का हटला? हे पण कोडेच आहे.

पण.... थ्री मिस्टेक आणि वन नाईट अजिबात आवडले नाही.... विशेषतः "गोध्रा हत्याकांडा" मागची पार्श्वभूमी विचारात न घेता, त्या घटनेचा सवंगपणे वापर केलेला आहे असे वाटते.

"वन नाईट" चा कथाबिंदू मस्त होता आणि तो अजून फुलवता पण आला असता.पण एक लेखक म्हणून "चेतन भगत" इथे कमी पडला, असे माझे मत आहे.

"चेतन भगत" आणि "जॉन ग्रिशॅम" ह्यांची नकळत तुलना होते आणि "जॉन ग्रिशॅम" जसा उत्तरोत्तर अधिकाधिक खुलत जात आहे, तसा "चेतन भगत" नाही असे मला वाटते.

असो,

पसंद अपनी-अपनी.....

तसं पाहायला गेलं तर क्लासिक ह्या सदरात मोडण्यासारखे साहीत्य आजकाल लिहितो तरी कोण? जसे आधीच्या काळात चित्रपटांच्या होणार्या सिल्वर्/गोल्डन ज्युबिल्या ( चुकुन जिलेब्या लिहिणार होतो :) ) जश्या कालबाह्य झाल्या आहेत तोच प्रकार साहीत्याच्या बाबतीतही झालेला दिसतो.रोज रोज थोडा थोडा भाग वाचुन व डोक्यात एक किडा सोडणार्या कादंबर्या वाचायचा वेळ आजकाल खरेच आपल्याकडे आहे का? चेतन भगत सोबतच दुर्जोय दत्ता/ रविंदर सिंग वगैरेंच्या कादंबर्यावरचे अभिप्राय वाचले तर एक गोष्ट सर्रास आढळते कि बर्याच वाचकांनी ते एअरपोर्ट लाऊंज मध्ये वा अश्याच अन्य प्रवासात तीन-चार तासात वाचुन संपवलेले असते.त्यांचा तेवढा वेळ सत्कारणी लागला का नाही ह्यावरुन त्या त्या कादंबरीचे साहित्यिक मूल्य प्रत्येक जण आपापल्या पध्दतीने ठरवतो. ( ती तारांकन देण्याची प्ध्दत वगैरे.)

माझ्या काही आवडत्या कादंबरी व त्यातील एक एक उतारा शाम्पल म्हणुन देण्याचा मोह आवरत नाहीये
१- one hundred years of solitude - gabriel garcia marquez मानवी प्रेमावर अनेक अप्रतिम उतारे यात आहेत त्यातील मला भावलेला हा एक अर्थात मुळ पुस्तक वाचण्याला उतारा हा पर्याय नाही च तरीही एक सहज

सदर उतारा या ठिकाणी ( https://www.misalpav.com/node/25565#comment-626458 ) योग्य धाग्यावर हलवला आहे.

चेतन भगत कधीच वाचला नाही.
आम्ही आपले गोनीदा, श्री.ना. दळवी, मतकरी, सिडने शेल्डन, ब्राउन, पुझो प्रेमी.

मला त्या लेखकाचं लिखाण मुळीच आवडत नाही. का? काय आवडत नाही? हे सांगत बसण्याचा उद्योग मी करु इच्छित नाही. उगा कीस पाडत बसण्यात अर्थ नाही. सम थिंग्स आर जस्ट फॉर मासेस इतकच.

@ सम थिंग्स आर जस्ट फॉर मासेस >>
ख्या ख्या ख्या :)) :))
का हसतोय हे सांगत बसण्याचा उद्योग मी करु इच्छित नाही. उगा कीस पाडत बसण्यात अर्थ नाही.

>>>अबक हा यरलवश सारखा लिहित नाही म्हणून मला तो आवडत नाही हे म्हणणं, माझ्यामते तरी, हास्यास्पद आहे.

माझ्यामते याचा अर्थ त्या वाचकाला यरलवशची लेखनशैली किंवा लेखनप्रकार आवडतो आणि अबकच्या लेखनशैली किंवा लेखनप्रकारात "वो बात" नसल्याने त्याला आवडत नाही इतकाच आहे, यात हास्यास्पद काय ते कळले नाही.

हे म्हणजे मला चहा आवडतो आणि समोरच्याला चहाऐवजी कॉफी आवडते म्हणून ते हास्यास्पद म्हटल्यासारखं वाटतंय.
शेवटी प्रत्येक रसिकाची अभिरुची, प्रगल्भता वेगळी आणि म्हणूनच आवड निवड वेगळी नाही का? त्याची आवड माझ्यासारखी नाही म्हणून तो हास्यास्पद कसे म्हणता येईल?

चेतन भगत...
अगदीच सुमार लेखक आहे.. दिवाळीत टाईमपास म्हणुन "हाफ गर्लफ्रेंड" वाचलं... किती ते रटाळ आणि फिल्मी पुस्तक..
एकतर पात्र निर्मिती वगैरे काही नाहिच.. पात्राविषयी माहिती म्हणजे नायिकेने काय कपडे घातले आहेत ह्याची "प्रत्येक प्रसंगात" वर्णनं.. "तिने गुलाबी टॉप आणि निळी जीन्स घातली होती..".. "तिने अमुक कानातले आणि टमुक घातलं होतं.." अशी असंख्य वर्णंन आहेत.. कशाला नक्की? (मागे ते वन नाईट.. वाचलं होतं त्यातही हाच फालतुपणा होता.. कोण कुठल्या स्टॉपला गाडीत बसलं आणि जर ती मुलगी असेल तर तिनी काय घातलं होतं..)
वाचकाच्या नजरे समोर कथा जिवंत उभी राहिली पाहिजे म्हणजे अगदी कपड्याच्या रंगा सकट असं बहुदा त्याला वाटत असावं.. बरं ते ही असो..
नायक आणि नायिकेच्या वागण्याची काही कारणमीमांसा?
(जर पुस्तक वाचायचं असेल तर इथुन पुढे वाचु नका.)
नायिकेच्या वडिलांनी बहुदा तिला लहानपणी काही त्रास दिलेला असतो ज्यामुळे ती नायकाला शाररिक जवळीक करु देत नसते... साधारणपणे अशा केस मध्ये मुलींना एकंदरीतच पुरुषांची..विशेष करुन स्पर्शाची घृणा वाटायला लागते.. म्हणुन ती तसं वागत असेल असं म्हणावं तर ही पोरगी हिरोच्या गळ्यात पडणार.. भर कॉलेज मध्ये मांडीवर डोकं ठेवुन झोपणार.. त्याच्या हॉस्टेलवर चोरुन येऊन तोकड्या कपड्यात त्याच्या बेडवर लोळणार.. मग तो बाजुला येऊन झोपला तर त्याला अंगावर हात पाय टाकु देणार.. पण इथुन पुढे मात्र त्यानी "कंट्रोल" करावं अशी हिची अपेक्षा... आणि हो.. इतकं मोकळं वागुन.. पुन्हा अगदी जीवाभावाच्या गप्पा मारुनही.. "आपल्यात 'तसं' काहीच नाही हं.." अशी लडिवाळ सुचना पण करणार.. दिल्लीतले हाय फाय लोक असे असतात का? असतीलही.. माझ्या सारख्या डाऊनमार्केट व्यक्तीला हे वागणं अतर्क्य वाटलं...
हिरो तरी काय.. एकाच विचारानी पछाडलेला... ते ही असोच...
भाषा... सुमार...
साहित्यमुल्य... रियली???
कथा.. फिल्मी...
शेवट.. अतिफिल्मी...
म्ह्णजे जर हिरो तिला शोधाय्ला ३ महिन्यासाठी अमेरिकेत गेलाय तर शेवटच्या दिवसापर्यंत ती ह्याला न सापडणं... मग अगदी शेवटच्या १ तासात अनंत अडथळे पार करत तिच्या समोर "एंट्री" मारणं... शेवटी स्वतःच्या मुला समोर डायलॉग मारुन पुस्तक संपवणं... आणि सगळ्यात डोक्यात जाणारी गोष्ट म्हणजे कथेत स्वतःला घुसवणं.. नायकानी लेखकाला "चेतन सर.. तुम्ही खुप चांगलं लिहीता म्हणुन माझी गर्लफ्रेंड मला तुमची पुस्तकं वाचुन दाखवायची (माझं इंग्लिश सुधारायला!!!!!)" असं म्हणणं....काय बोलावं आता...
किती किती न काय काय सांगु... शेवटची ३०-४० पानं शेवटी वैतागुन पळवली...
थोडक्यात ही सुद्धा एक बॉलवुड पिक्चरची स्क्रिप्ट तयार आहे... अगदी टायटलसह...

मी त्याची आतापर्यंत ३-४ पुस्तके वाचली आहेत. साहित्यिक मुल्य वगैरे शोधायच्या भानगडीत न पडता वाचुन तात्पुरता आनंद घेतला. तो तरुण लोकांची नस पकडून लिहितो असे मला वाटते

पहिली दोन पुस्तके ठीक आहेत. ३ मिस्टेक्स नंतर त्याची पुस्तक वाचले गेले नाही. मात्र इंग्रजी सुधारण्यासाठी त्याची पुस्तके अनेकजणांना सुचवली आहेत.

अवांतर -
मॅनेजमेंट सेशन द्यायला एकदा हाफिसने याला बोलावला होता. "मी परराज्यातील बायकोसाठी घरी कशी निगोसिएशन्स केली" या विषयावर कंटाळा आणवला.

बहुदा त्या दरम्यान एकदा हर्षा भोगलेने आम्हाला मॅनेजमेंट आणि टीमवर्कचे ज्ञान दिले असल्याने लोकांच्या अपेक्षा वाढून भ्रमनिरास झाला असावा*

*तळटीपा
१) हर्षा भोगले आणि चेतन भगत दोहोंमध्ये फरक आहे हे सपशेल मान्य. मात्र हाफिसातले अशा सेशनचे स्वरूप "वेगवेगळ्या क्षेत्रातील लोकांकडून मॅनेजमेंट आणि टीमवर्क बाबत ट्रेनींग घेणे" असे होते.
२) दोघांच्याही प्रेझेंटेशनमध्ये जमीन आस्मानाचा फरक होता.

चेतन भगतचे ट्विट छान असतात... टाईम्समधला कॉलम पण कधीकधी (?) वाचनीय असतो.

धन्यवाद !!

https://www.deccanchronicle.com/141029/lifestyle-booksart/article/break…

चे.भ.चं फापॉस हे मला त्यावेळी आवडलं होतं. तेच " वनाअ‍ॅकॉसें" आणि "टू स्टेट्स" बद्दल.. त्याची पुस्तकं टाईमपाससाठी असतात आणि ती तशीच वाचावी.. उअगाच "हे आहे का त्यात" आणि "ते आहे का त्यात" विचारत बसण्यात अर्थ नाही. ही पुस्तके त्यानी कॉलेजातल्या पोरांसाठी, खासकरुन ज्यांना नवीनच इंग्रजी "साहीत्याची" खाज सुटायला लागलीय, त्यांना टार्गेट करुन लिहीली जातात, असे मला वाटते. म्हणूनच त्यांची किंमतपण शंभराच्या आतबाहेरच असते, एखाद्या बर्गरइतकी.. सुरुवातीची दोन-तीन पुस्तके वाचल्यानंतर तोचतोपना आणि वाढता रटाळपणा ह्यापायी त्याची पुस्तके आता वाचत नाही.. तेच त्याच्या "यशा"पासून प्रेरणा घेऊन लिहीणार्‍या नवतरुण कोवळ्या, आंग्लाळलेल्या, कॉलेजिएट, आयटीयन नवलेखकांबद्दल..

मला जास्त डोक्यात जातो तो चे.भ.नी स्वतःला अत्यंत विचारी असल्याच्या साक्षात्कारातून सुरु केलेला शहाणपणा.. वैचारीकतेची परिपक्वता नसलेली त्याची बाष्फळ बडबड एकदा ऐकायला मिळाली आणि का हा माणुस आपल्या डोक्यावर आणि स्वतःच्या पायांवर धोंडा मारुन घेतोय, हेच कळेना..

चेतन भगतचे आधी 'फाईव्ह पॉईंट समवन' वाचले होते. ते बरे वाटले. नंतर '३ मिस्टेक्स इन माय लाईफ' वाचले. ते अत्यंत भिकार होते. त्याची कथा एखाद्या थर्ड ग्रेड हिंदी चित्रपटाच्या कथेपेक्षाही जास्त वाईट होती. त्यानंतर त्याचे एकही पुस्तक वाचलेले नाही.