कुणी प्याल का पिलवाल का

मद्य व मदिराक्षीवरून एक घटना आठवली.

१९९३ मध्ये कंपनीची वार्षिक सहल जयपूरला जाणार होती. मुंबई सेंट्रल हून संध्याकाळी ७ वाजता जयपूरसाठी ट्रेन होती. पुण्यातून कंपनीतले ३०-४० सहकारी दुपारी ३ वाजताच दादरला पोहोचलो. गाडीला खूप अवकाश होता त्यामुळे आम्ही ४-५ जण जवळच्याच एका मद्यालयात गेलो. आश्चर्य म्हणजे तिथ मद्यप्रदान करणार्‍या तरूण महिला होत्या. मी पूर्वी पुण्यात काही वेळा मित्रांबरोबर मद्यालयात पायधूळ झाडली होती. पण महिलांना मद्यप्रदान करताना कधीच पाहिले नव्हते. मुंबईत ते पाहून जरा धक्का बसला. मी पूर्वी २-४ वेळा मद्याची व बार्लीजलाची चव घेतली होती. परंतु ती कडवट चव मला अजिबात आवडली नव्हती. एकंदरीतच कोणत्याच बाबतीत कडवटपणा मला आवडत नाही. त्यामुळे मुंबईतल्या त्या मद्यालयात इतरांनी बार्लीजलाची मागणी केली असता मी गोल्डस्पॉट हे मृदुपेय मागविले.

शेजारच्या टेबलावर एक मध्यमवयीन बाप्या एकटाच मद्याचा आस्वाद घेत होता. बहुदा त्याचे विमान उडले असावे. त्याने मद्यप्रदान करणार्‍या युवतीला अचानक विचारले की, "कॅन यू गिव्ह मी कंपनी इन बेड?". त्या मदिराक्षीला असल्या भान हरपलेल्या ग्राहकांच्या बोलण्याची सवय असावी. तिने चेहर्‍यावर कोणतीच प्रतिक्रिया न दर्शविता त्याला सांगितले की, "यू फर्स्ट रिलॅक्स. देन वि विल सी.". त्याचा हा प्रश्न ऐकल्यावर माझ्या कोवळ्या बालमनावर जो सांस्कृतिक आघात झाला त्याचे वर्णन करणे अशक्य आहे. नंतर जयपूरच्या सहलीत अनेक वरिष्ठ व्यवस्थापक व इतर अनेक जण मद्याच्या धुंदीत बेभान झाल्यावर जी प्रचंड करमणूक झाली ती अजून विसरता येत नाही.