Skip to main content

काळी मावशी

लेखक mohite jeevan यांनी शुक्रवार, 21/02/2014 15:21 या दिवशी प्रकाशित केले.
माझा बाप लहानपनीच वारले,पुढे आईने मला वाढविले, जस जसा मोठा होत होतो तसा मी मला सर्व काही कळत होते. पण आचानक आईने ही साथ सोडली, आता मला माझी मावशी मला साभळंते. ती काळी आसल्याने तीला काळी मैना म्हणतात.आत ग़ेले पाच वर्ष तीच्या बरोबरच आसतो.तीची दोन मुलं,एक मुलग़ा व एक मुलग़ी आसते. मावशीला मी काळे म्हणतो, मावशीचा नवरा तो एक ग़वंडी आहे.त्याना मी काका म्हणतो. काळी मावशी नेहमी तबांखु खात आसते, कायम तीच्या ओठाखाली तबांखु ठेवलेली आसे. एक रात्री आम्ही सर्व आमच्या पडक्या घरात झोपलो आसता,छतावर चोर आला, काळी मावशी त्यावेळी नेमकी जाग़ी झाली, बिछान्यात न उठता तोंड वाकडे करुन समोर आसलेल्या ग़लासातील पाण्याचा घोट घेत,चुळ भरत तीने जवळच्या नाहणी मध्ये थुंकले आणि तीची नजर छतावर ग़ेली. मी जाग़ाच होतो. ‘आरे चोरा साभांळुन जरा ही झोपडी पडकी हाय पडशील,’ काळी मावशी त्या चोराला म्हणाली, थोड्या वोळाने चोर म्हणाला,’ बरं बरं,तु झोप मला चोरी करु दे’, ‘ आरे चोरी करायला हे घर कसं काय शोधलयसं,’ काळी मावशी म्हणाली, ‘मग़ काय करु सावकर लोकच्या घरी चोरी करायचं म्हणजे आवघड आसतं,’ चोर म्हणाला, ‘माझ्याकडं काय मिळणार तुला, तीन पोरं आहेत,त्याच्या जेवनाचे वांदे आहेत,आसं कर दुसरं घर शोध,’मावशी म्हणाली, ‘चोर कसा सापडला की मी चोर नाही म्हणतो तसे तर तु करत नाही ना,’चोर म्हणाला, ‘हे बघ तुला एक सल्ला देतो पुढे थोड्या आतंरावर,सावकराची घरे आहेत तेथे काही,प्रयत्न कर,’मावशी म्हणाली, ‘नको आसाच एकदा मी सावकराच्या घरी सापडलो आणि खुप मार खाल्ला होता,’चोर म्हणाला, ‘मग़ काम का करत नाहीस?,’मावशी म्हणाली, ‘काम करतो की पण तेवढ्यावर भांग़त नाही,’चोर म्हणाला, ‘का?’ मावशी म्हणाली, ‘घरात बायका पोरं आहेत,आई आहे,मग़ तेवढ्यावर कसे चालेल, ‘चोर म्हणाला, ‘पण तुला इथं कय पण मिळणार नाही,’मावशी म्हणाली, ‘ जरा चहा तर करुन देशील का?’चोर म्हणाला, ‘चहा करण्यासाठी घरात कायपण नाही?’,मावशी म्हणाली, ‘ठीक आहे जातो मी,’चोर म्हणाला, ‘ संभाळुन जा रे चोरा, तुझ नावं तर सांग़,’ मावशी म्हणाली, ‘चोरच नाव आहे माझं,जातो आत,’ चोर म्हणाला, ‘येत जा रे पुढच्या वेळी नक्की चहा देईन’,मावशी म्हणाली, आणि चोर ग़ेला, मावशीने तंबाखु खाल्ली, मी झोपलो, सकाळी उठुन विचार करत होतो की कोण चोर आसेल तो..
लेखनविषय:
लेखनप्रकार

वाचने 68140
प्रतिक्रिया 124

प्रतिक्रिया

In reply to by खटपट्या

४. जीवन भाऊंचे वांगमय आणि तासगावची वांगी - एक तुलनात्मक अभ्यास. ५. Impact of Jeevan-bhou's literature on the personality and coping styles of working women from various professions ६. नंदुरबार, धुळे व जळगाव जिल्ह्यातील ग्रामीण योजने अंतर्गत कार्य करणार्या ग्रामसेविकांवर जीवन भाऊंच्या साहित्याचा झालेला आर्थिक व सामाजिक परिणामः एक अध्ययन.

ह्म्म्म. वाचला कथा आणि वाचले मी. :)

मी पण आमुचे पक्व फळापरी सहजपणाने गळले हो.. जिवन आम्हा कळले हो.. जिवनभौ आम्हा कळले हो.. 'काळी मावशी' कळली आणीक नशीब हे फळफळले हो.. जिवन आम्हा कळले हो.. जिवनभौ आम्हा कळले हो.. :))

In reply to by इरसाल

मोजी एक डु-ऐडी आहे. पोषक वातावरण तयार करुन देणे, वाचनमात्र सदस्यांना लिहायला लावणे या जबाबदार्‍या (संपादक मंडळाकडुन !) त्यांना देण्यात आल्या आहेत. :)) म्हनुन्श्यान- ह्याच्च धाग्यावरी लोकांची प्रतिभा एवढी फुलुन येत असावी.

मोजींची कथा बरी आहे आवडली. अवांतर आपल्याकडे रंगाचा उल्लेख वस्तुतः वर्णवादी नसतो ती चांगलीच गोष्ट आहे. या कथेत लेखकाचा उद्देशही हिणवण्याचा नाही. पण इतर देश आणि प्रदेशातून येणारे लोक हेच उल्लेख तेवढेच सहजतेने घेउ शकणार नाहीत हे आपले लोक बर्‍याचदा लक्षात घेत नाहीत. दुसरंतर आपल्या कडे रंगाच फारसंप्रस्थ कधी नव्हत पण क्रिम विकणार्‍या नवनव्या कंपन्या जाहीरातींच्या माध्यमातून नवीन पिढीत भावना वाढवत आहेत असे वाटते.

‘हे बघ तुला एक सल्ला देतो पुढे थोड्या आतंरावर,सावकराची घरे आहेत तेथे काही,प्रयत्न कर,’मावशी म्हणाली,
मला येक सांग़ा.. काळी मौशी म्हंजी बाई हाय काय बाईमानुस हाय?? ;) आनी हे 'आतंरावर' म्हंजी काय?

त्या कूट कथा असतात.हे आम्ही बर्‍याच वेळा सप्रमाण सिद्ध केले आहे.शिवाय तर्क शास्त्राच्या नियमाप्रमाणे, एकाने लढवलेला तर्क, दुसर्‍या व्यक्तीला पसंत पडेलच असेही नाही. असो, तर आपण ह्या कथेकडे वळू या. ================================================ नेहमीप्रमाणेच ह्या कथेत देखील भाऊंनी बरेच क्ल्यु दिले आहेत. उदा. कथेचे नांव. ह्या कथेतील मावशीचे नांव गुणावरून न देता तिला तिच्या वर्णावरून दिले आहे.म्हणजे सामान्य माणूस आधी गूण न पाहता वर्णच पाहतो,शिवाय माय मरो आणि मावशी जगो, हे एक अंग पण लेखक सांगून जातो.) "अंग किती गोरं आहे नाही?" हा फेमस डायलॉग तुम्ही आठ्वले,शहाडे आणि मं.त ऐकला असेलच. दुसरा क्ल्यु : "ती काळी आसल्याने तीला काळी मैना म्हणतात." आता ही काळी मैना कुठे सापडते तर कोकणांत.कोकणच्या माणसाला मुळातच अर्धपोटी आणि उघडे राहावे लागते.त्यामुळे भारतातील एका विशिष्ट पक्षाला कोणीही तिथे विचारत नाही.हे सर्वमान्य मत कुणालाही ठावूक असेलच. तिसरा क्ल्यु : "ग़ेले पाच वर्ष तीच्या बरोबरच आसतो." इथे पाच वर्षे हा एक क्ल्यु देवून लेखक पुढील क्ल्यु देतो.... चौथा क्ल्यु : तीची दोन मुलं,एक मुलग़ा व एक मुलग़ी आसते. आता कुठल्या बाईला एक मुलगा आणि एक मुलगी आहे, ते ओळखा.तरी पण न ओळखता आल्यास, लेखक अजून एक क्ल्यु देतो. पाचवा क्ल्यु : "मावशीचा नवरा तो एक ग़वंडी आहे." इथे गवंडी असणे हे प्रतिकात्मक आहे.गवंडी घरे बांधून देतो आणि त्याबदल्यात पैसे कमावतो.तुम्हाला पण असे बरेच गवंडी माहीत असतील. सहावा क्ल्यू : "काळी मावशी नेहमी तबांखु खात आसते, कायम तीच्या ओठाखाली तबांखु ठेवलेली आसे." इथे तबांखू हे प्रतिकात्मक आहे.व्यसनी माणसे सहसा आपले व्यसन सोडत नाही.आता जिचा नवरा गवंडी आहे, तिला तंबाखू तरी का होईना पण व्यसन हे असणारच.त्यासाठी लागणारा पैसा ती कुठून तरी आणत असणारच.तर तो पैसा ती कुठून आणते, ते पण भाऊंनीच सांगीतले आहे. सातवा क्ल्यू : "बिछान्यात न उठता तोंड वाकडे करुन समोर आसलेल्या ग़लासातील पाण्याचा घोट घेत,चुळ भरत तीने जवळच्या नाहणी मध्ये थुंकले आणि तीची नजर छतावर ग़ेली." बघा इतकी लांब चूळ फेकली.अगदी तोफेतून सुटलेल्या एखाद्या तोफगोळ्यासारखीच आणि नजर कुठे गेली तर छतावर.म्हणजेच आकाशांत आणि तिला चक्क चोर छतावर दिसला.म्हणजेच तिची द्रुष्टी भिंतींचा अडथळा पार करू शकत होती. थोडक्यात तिला दिव्य द्रुष्टी होती. आठवा क्ल्यू : "आरे चोरा साभांळुन जरा ही झोपडी पडकी हाय पडशील," मावशी झोपडीला पडकी म्हणते.का तर तिच्या झोपडीतून (म्हणजेच पक्षांतून) बरीच माणसे बाहेर गेली आहेत. पुढचे बरेच क्ल्यू आहेत.... उदा. "सावकर लोकच्या घरी चोरी करायचं म्हणजे आवघड आसतं," "‘माझ्याकडं काय मिळणार तुला, तीन पोरं आहेत,त्याच्या जेवनाचे वांदे आहेत,आसं कर दुसरं घर शोध," "‘नको आसाच एकदा मी सावकराच्या घरी सापडलो आणि खुप मार खाल्ला होता," "‘काम करतो की पण तेवढ्यावर भांग़त नाही," "जरा चहा तर करुन देशील का?’चोर म्हणाला, ‘चहा करण्यासाठी घरात कायपण नाही?’,मावशी म्हणाली. "येत जा रे पुढच्या वेळी नक्की चहा देईन." (ह्याला म्हणतात आश्वासन.) आता गेल्या १५/२० दिवसांतल्या राजकीय घडामोडी आठवा आणि चोर कोण असेल ते ओळखा. ================================================================ हा लेख तद्दन विनोदी आणि फालतू असून, मी कुठल्याही पक्षाचे किंवा व्यक्तीचे नांव घेतलेले नाही.तरी पण भारतातील काही पक्षांशी आणि व्यक्तींशी साधर्म्य आढळल्यास, तो योगायोग समजावा. =================================================================

In reply to by हाडक्या

हे सामान्य लेखक नाहीत. त्यांच्या लेखांचे विश्लेषण करणे हे येरागबाळ्याचे काम नोहे. फार अभ्यास करून मोजी आणि पेशवा लेख लिहायचे. जमल्यास पेशवा ह्यांचा खालील लेख वाचा... http://www.misalpav.com/node/21359

कथा अतिशय सुंदर आणि आशयाने खचाखच भरलेली आहे . तुमच्या मावशीचे खरेच कौतुक वाटते . काळी असुनहि तुम्हाला तीने सांभाळले . झोपायला पडके घर वापरत होती मावशी म्हणजे किती दुरद्रुष्टी आहे मावशीला तुमच्या .तबांखु खाउन म्होरीत थुंकणे , दाताखाली तबांखु धरणे वगैरे जे वर्णन आहे त्यामुळे कथेतले कितीतरी बारकावे तुमच्या लेखनीने हेरलेत हे ध्यानात येते. लिहित रहा , तुमच्या कथेंमुळे मिपा ला एक वेगळीच पेहेचान मिळालेली आहे हे लक्षात घ्या . जीवन भौ लेखनीला थांबवु नका , _/\_

अबाबाबाबाबा भयंकर जब्राट प्रतिसाद सगळे ! कथेमधून एव्हढाच बोध झाला की काळ्याकुट्ट रात्रीच्या काळोखात काळ्या मावशीने चोराच्या मनातलं काळबेरं शोधून त्याला काळा-निळा करण्याऐवजी काळाचं भान ठेवून काळाकाळीची विनंती केली. (दुसरीकडे चोरी करण्याची.) भगवान ऐशी काळी मौशी सबको दे.

धन्यवाद क्याप्टन साहेब ! सोम्वार लैच बोअर होतो तसाही .. याचे ४०० हाणायला पाहीजे. " जीवन्भौ की अमर काहानीयाऑ" असा चित्रपट काधावा का ?

नुस्ता खदाखदा हस्तोय ऑफिसात...आजूबाजूचे बघत आहेत :) माझेसुध्धा ५० संत
तीची दोन मुलं,एक मुलग़ा व एक मुलग़ी आसते
‘माझ्याकडं काय मिळणार तुला, तीन पोरं आहेत,त्याच्या जेवनाचे वांदे आहेत,आसं कर दुसरं घर शोध,’मावशी म्हणाली
वरच्या २ वाक्यांतून दिसते की लेखक अजून पर्यंत त्याच्या (?) काळ्या मावशीला ओळखू शकलेला नाहीये ;) आणि मावशीनेसुध्धा तीन पोरे म्हणून वाचकांच्या मनात २ शक्यता भरल्या "लेखकाला माहित नसणारे तिसरे पोर" किंवा "पोरासारखा वागणारा गवंडी नवरा" (ज्याच्यामुळे चोराला सावकाराचे घर सोडून मावशीचे घर "लुटावे" लागते) ;)

कहर आणि तुफान मनोरंजन . वेड्या सारखा हसतोय नुस्ता . परत परत वाचाव्या अश्या कथा …. धन्यवाद जीवन भाऊ …

जर तुम्ही उंदास असाल, कामाचा ताण आला अंसेल तर्र तो घालवायला मोजीकथांशिवाय चांगला पर्याय नाही! मोजी तुम्ही परत पुर्वीसारख लिहायला लागा बघू! काळ्या मावशीची शपथ तुम्हाला! :)

In reply to by प्रसाद गोडबोले

आमचे चालूच आहेत पर्यत्न!! :D काय आता सगळंच इस्कटून सांगायचं व्हय! पण राँर्बट सारखे शब्द तयार करण्याइतकी प्रतिभा नाही हो आमची! ;)

काय धमाल कथा आणि धमाल प्रतिसाद. हा खरंच मुविंचा डुआयडी का? या लेखकांच्या बाबतीत सर्वच अलौकिक आहे. पण हल्ली हे का लिहित नाहीत मिपावर?

धागा मिपा सिलॅबस मध्ये "प्रीतीसादा" सहीत लावावा म्हणजे नव लेखकू-नवज्वालाग्रहीकवी-अस्वादकू-डुंबकू-विडंबकूंना एक उर्जा मिळेल आणि "बोळे निचरा" होईल.
अभामिपामांप्कामिम्संचालीत नवलेखकूरोहयोनुरेगायोजनेअंतर्गतधुराळीधागातणावमुक्तीसमीतीकडून प्रसारीत

In reply to by नाखु

नवलेखकू-रोहयो-नुरेगा-योजने-अंतर्गत-धुराळी-धागा-तणाव-मुक्ती-समीतीकडून प्रसारीत रोजगार हमी योजना आणि नरेगा सुद्धा :) मस्त हो नाखु काका

ही कथा खरेच अभिजात आहे राव =)) शशक स्पर्धेच्या निमित्ताने मी मोजिंन्ना खास आदराचे निमंत्रण देत आहे एखादी तरी कथा लिहिण्यासाठी !!

मोजी, ही कथा वाचून माझ्या डोळ्यांसमोर मावशी म्हणून ओप्रा विन्फ्रे का येते ते जरा सांगाल का?

हसा आणि हसवा साठीच आहे हा धागा...

वा वा वा आजचा दिवस सतकारणी लागला ...