✍ मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव
मिसळपाव मराठी साहित्य

Main navigation

  • मुख्य पान
  • नवे लेखन
  • पाककृती
  • कविता
  • भटकंती

`म्हणी' मॅटर्स!

आ
आपला अभिजित यांनी
Sat, 09/13/2008 - 19:39  ·  लेख
लेख
वर्गीकरण

प्रतिक्रिया द्या
32230 वाचन

💬 प्रतिसाद (88)

प्रतिक्रिया

ध
धोंडोपंत Sat, 09/13/2008 - 19:50 नवीन

ढुंगणाखाल

ढुंगणाखाली आरी आणि चांभार पोरांक मारी धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com घोटवीन लाळ, ब्रह्मज्ञान्या हाती | मुक्ता आत्मस्थिती, सांडवीन ||
  • Log in or register to post comments
य
यशोधरा Sat, 09/13/2008 - 20:06 नवीन

मस्त आहे

मस्त आहे धागा! माझी आतेआजी अस्सल कोकणी म्हणी वापरायची, काही म्हणी लिहायलाही ऑकवर्ड वाटेल! मनाने जितकी प्रेमळ, तितकीच तिची जीभ कोकणी वळणाची होती, आणि ती वापरत असलेल्या म्हणी जरा अति अस्स्ल! त्यातल्या त्यात सोज्वळ म्हण आठवली की लिहिते! :D तिचे एक नेहमीचे वाक्य होते, एखाद्याच्या चांगल्या दिवसांत सगळेच कसे सहाय्यकारी होतात अन् वाईट दिवसांत कोणीच आसपास फिरकत देखील नाही, हे सांगताना ती म्हणत असे, "रंगलेल्या ओठांचे मुके घेऊक राजापासून खोतापर्यंत सगळेच धावतत.." ही म्हण नव्हे, पण असेच आठवले म्हणून लिहिले..
  • Log in or register to post comments
अ
अनामिक Sat, 09/13/2008 - 20:18 नवीन

मु. पो.

मु. पो. बोंबीलवाडी मधे वापररलेली एक म्हण... "घरची करते देवा देवा, अन बाहेरचीला चोळी शिवा"
  • Log in or register to post comments
व
विसोबा खेचर Sun, 09/14/2008 - 10:15 नवीन

:)

"घरची करते देवा देवा, अन बाहेरचीला चोळी शिवा" ही म्हण क्लासच आहे. कोकणातलीच आहे. आमच्या सिंधुदुर्गात हमखास वापरतात... :) दादा गातो अन् *वडा ऐकतो! कामे थकली सारी अन् अडकित्त्यात सुपारी! :) (सर्व कामे तशीच टाकून नुसतं पायावर पाय टाकून बसणार्‍याकरता ही म्हण आमच्या देवगडात वापरतात!) :) आपला, तात्या देवगडकर.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: अनामिक
L
llपुण्याचे पेशवेll Tue, 09/16/2008 - 14:18 नवीन

अशाच काही म्हणी

माझ्या आजोबांच्या तोंडातील काही म्हणी. १. उठत नाही तर ओढून किती लांब करायचे.(अर्थ: एखाद्याला मनातूनच काम करायची ईच्छा नसेल तर त्याला किती भरीस पाडायचे) २. खाऊन खग्रास हागून सत्यानाश.(याचा अर्थ नेमका काय ते माहीत नाही) पुण्याचे पेशवे
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: विसोबा खेचर
आ
आपला अभिजित Tue, 09/16/2008 - 22:16 नवीन

खाऊन खग्रास हागून सत्यानाश.(याचा अर्थ नेमका काय ते माहीत नाही)

अरे माझ्या आवडीची म्हण आहे! म्हणजे, खा-खा खायचं नि मैल्याच्या टाक्या भरायच्या. म्हणजे थोडक्यात, खायला काळ नि भुईला भार. निरुद्योगी लोकांबद्दल ती वापरतात. उपयोग काय अशा निरर्थक आयुष्याचा?
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: llपुण्याचे पेशवेll
प
प्रभाकर पेठकर Wed, 09/17/2008 - 17:01 नवीन

नाही.

नाही अभिजित, खग्रास म्हणजे संपूर्ण. (ख= आकाश, ग्रास = ग्रासणे. आकाशालाही ग्रासून टाकणारे. म्हणजेच 'संपूर्ण' कुठलाही अंश न उरणारे) म्हणजे अन्न खाऊन संपूर्ण संपविले आणि हगून त्याचा सत्यानाश केला. अर्थात अंगी लागले नाही. म्हणजे एखादी गोष्ट नुसतीच संपविली पण ते संपविणे सत्कारणी लागले नाही.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: आपला अभिजित
आ
आपला अभिजित गुरुवार, 09/18/2008 - 19:22 नवीन

`खग्रास'चं

स्पष्टीकरण मी केलं नाही. पण अर्थ तोच होता ना? खा-खा खायचं आणि त्याचा उपयोग काही करायचा नाही, हाच मथितार्थ आहे ना! पण तुम्ही अधिक योग्य स्पष्ट केलं. धन्यवाद!
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: प्रभाकर पेठकर
व
विनायक प्रभू Sat, 09/13/2008 - 20:23 नवीन

चींधी

http://vipravani.wordpress.com/ ढुंगणावर नाही चींधी आणि ह्याना हवी सोन्याची बिंदी वि.प्र.
  • Log in or register to post comments
आ
आपला अभिजित Sat, 09/13/2008 - 20:26 नवीन

कढी

"गां* धुवून कढी नि उरलेल्याची वडी' ही म्हण माझे आजोबा एका शेजाऱ्यांबाबत नेहमी वापरायचे. म्हणजे कंजूषपणाचा कळस. मला ही म्हण प्रचंड आवडायची, आवडते.
  • Log in or register to post comments
ग
गणा मास्तर Sat, 09/13/2008 - 21:45 नवीन

आमच्या वाडीत

आमच्या वाडीत म्हणतात "घेण ना देण आन कंदील लावुन येण" ते नाना चेंगट करतय बघा असं. (अवांतर नाना ह घ्या) - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक)
  • Log in or register to post comments
अ
अवलिया Sun, 09/14/2008 - 17:25 नवीन

अव गणा

अव गणा मास्तर नानाच लागतोय ना तुम्हाला? मग ? 'निरीचा घाम चिरीला' विसरु नका नाना
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: गणा मास्तर
अ
अभिजीत Sat, 09/13/2008 - 21:59 नवीन

घरचं झालं

घरचं झालं थोडं आणि व्याह्यांनि धाडलं घोडं !
  • Log in or register to post comments
प
प्राजु Sat, 09/13/2008 - 22:00 नवीन

चोरून

चोरून भाकरी दिली तर बोंबलून तूप मागणं.. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/
  • Log in or register to post comments
य
यशोधरा Sat, 09/13/2008 - 22:08 नवीन

ह्या काही

ह्या काही आज्जीच्या आठवलेल्या म्हणी - प्रीतीचो मोगो, कढीयेच्या निमतान माझ्याकडे ये गो... चाय थय न्याय केला तुला, झाला माका बारीक नळी, चेपून भरी (खादाड माणसाच्या आहाराचं वर्णन ) फिरुन गेलो गाव, आणि काणेकराचा नाव जोवेरी पैसा तोवेरी बैसा दमास मान आणि शक्तीस भोजन स्वगतः हुश्श! आठवल्या साध्या म्हणी!!
  • Log in or register to post comments
३
३_१४ विक्षिप्त अदिती Sun, 09/14/2008 - 11:19 नवीन

अर्थ?

यशोधरा, प्रीतीचो मोगो, कढीयेच्या निमतान माझ्याकडे ये गो... चाय थय न्याय या दोन्हींचा अर्थ नाही कळला, सांगाल का? (शहरी) अदिती
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: यशोधरा
य
यशोधरा Sun, 09/14/2008 - 18:15 नवीन

आदिती,मी

आदिती, मी प्रयत्न करते. प्रीतीचो मोगो, कढीयेच्या निमतान माझ्याकडे ये गो... ह्या म्हणीचा नेमका अर्थ आता आठवत नाही; पण, प्रीतीचो मोगो म्हणजे आवडती व्यक्ती, तिच्याशी घसट वाढवायला काहीतरी निमित्त (कढी मागायच निमित्त करुन ये) असं काहीतरी असाव... चाय थय न्याय चाय म्हणजे चहा. जिथे, ज्याच्याकडून चहा मिळेल, त्याच्या बाजूने न्याय दिला जाईल - ज्या व्यक्तीकडून फायदा, तिला झुकत माप.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: ३_१४ विक्षिप्त अदिती
३
३_१४ विक्षिप्त अदिती Sun, 09/14/2008 - 19:30 नवीन

चाय थय

चाय थय न्याय म्हणजे सरशी तिथे पारशीच की! धन्यवाद! :-)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: यशोधरा
श
शैलेन्द्र Mon, 09/15/2008 - 21:56 नवीन

"चाय थय

"चाय थय न्याय म्हणजे सरशी तिथे पारशीच की" सरशि तिथे पारशिचा अर्थ थोडा वेगळा आहे अस वाटत.
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: ३_१४ विक्षिप्त अदिती
व
विजुभाऊ Mon, 09/15/2008 - 11:04 नवीन

फिरुन गेलो

फिरुन गेलो गाव, आणि काणेकराचा नाव =)) ही आणखी एक म्हण आपले ठेवायचे झाकुन आणि दुसर्‍याचे बघायचे वाकुन पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: यशोधरा
क
केशवराव Sat, 09/13/2008 - 22:17 नवीन

ह्या घ्या आणखी . . . .!

१] ' मी नाय त्यातली , म्हणे कडी लाव आतली ' २] 'दोन पैशांचा गुळ आणला, *ड फुटेस्तो खाल्ला , उरलेला गाईला घातला ' ३] 'नाजूक जागी दूखणे ,आणि जावई डॉक्टर.'
  • Log in or register to post comments
प
प्रमोद देव Sat, 09/13/2008 - 22:37 नवीन

माझी शिवामूठ घ्या.

एका गोवेकरीण आज्जीकडून ऐकलेली कोकणी म्हण... मीठ लाया माका खाया......आता ह्याचा अर्थ विसरलो. अजून एक खास म्हण ऐकलेय गावाकडली.... लाखाशिवाय बात नाही आणि भजाशिवाय खात नाही....ही म्हण बढाईखोर माणसासाठी वापरतात.
  • Log in or register to post comments
अ
अभिजीत Sun, 09/14/2008 - 00:01 नवीन

अजून काही

१. मी नाही त्यातली आणि कडी लावा आतली, २. मुकीला धरली, हाक ना बोंब!
  • Log in or register to post comments
र
रवि Sun, 09/14/2008 - 00:39 नवीन

सध्या दोन ......

१) ईळं माळं घरी आन दिवा लावुन दळन करी २) रेडिओ विकुन मसाला आनाला (मसाला म्हनजे सेल ) रवि अनंत अमुची धेयासक्ती अनंत अन आशा ......
  • Log in or register to post comments
व
वैशाली हसमनीस Sun, 09/14/2008 - 07:04 नवीन

अजून एक

१---अंगात नाही करणी नि मला म्हणा तरणी
  • Log in or register to post comments
र
राहूल Sun, 09/14/2008 - 08:10 नवीन

अजून

१. सरकारी काम, आन् धा वर्सं थांब. २. आपलंच घर, हागून भर.
  • Log in or register to post comments
घ
घाटावरचे भट Sun, 09/14/2008 - 08:35 नवीन

म्हण

शेंबूड आपल्या नाकाला अन ज्ञान शिकवी लोकाला... --आपलेच (आणि घाटावरचे) भट... उत्तिष्ठत, जाग्रत, प्राप्य वरान्निबोधत ~ स्वामी विवेकानंद
  • Log in or register to post comments
प
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Sun, 09/14/2008 - 08:51 नवीन

रिकामा न्हावी भिंतीला तुंबड्या लावी

१.आपण शेण खायचं नि दुसर्‍याचं तोंड हुंगायचं २.बुगड्या गेल्या अन् भोके राहिली.
  • Log in or register to post comments
ध
धोंडोपंत Sun, 09/14/2008 - 08:51 नवीन

रिकामा

रिकामा सुतार, कुल्ले ताशी आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com घोटवीन लाळ, ब्रह्मज्ञान्या हाती | मुक्ता आत्मस्थिती, सांडवीन ||
  • Log in or register to post comments
भ
भास्कर केन्डे गुरुवार, 09/18/2008 - 22:04 नवीन

आणखी एक सुतार

रिकामा सुतार काय करतो बायकोच्या *र्‍या तासतो (तासणे - वाकसीने छिलने... वाकस-आडव्या पात्याची कुर्‍हाड)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: धोंडोपंत
ध
धोंडोपंत Sun, 09/14/2008 - 08:52 नवीन

आगासली ती

आगासली ती मागासली अन पाठसून इली ती गर्वार रवली आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com घोटवीन लाळ, ब्रह्मज्ञान्या हाती | मुक्ता आत्मस्थिती, सांडवीन ||
  • Log in or register to post comments
स
सहज Sun, 09/14/2008 - 08:59 नवीन

तदमाताय

खडुस लोकांनी काढलेल्या म्हणी वाटतायत. :-) म्हणजे बहुसंख्य म्हणी ह्या फक्त दुसर्‍याची "काढायची" / नावेच ठेवायची म्हणून केल्यासारख्या वाटत आहेत. असो मजा येते आहे. यातल्या किती म्हणी "विशिष्ट भागातील लोकांनीच" बनवल्या असतील बरे :?
  • Log in or register to post comments
प
पुष्कर Sun, 09/14/2008 - 11:13 नवीन

आणखी काही

१. कुनाला कशाचं तर गाढवाला बुडख्याचं... (पहा - चित्रपट - दोघात तिसरा, आता सगळं विसरा) २. स्वतःचं ठेवायचं झाकून आणि दुसर्‍याचं बघायचं वाकून.
  • Log in or register to post comments
व
विसोबा खेचर Sun, 09/14/2008 - 11:14 नवीन

स्वतःचं

स्वतःचं ठेवायचं झाकून आणि दुसर्‍याचं बघायचं वाकून. क्लास! :) आपला, (नसती झेंगटं वाकुन वाकुन बघणारा!) तात्या. :)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: पुष्कर
श
शिप्रा Sun, 09/14/2008 - 11:19 नवीन

ढवळ्याशेज

ढवळ्याशेजारी पवळ्या बांधला वाण नाहि पण गुण लागला.. पुणेरि म्हण : वाण नाहि पण घाण लागली करुन करुन भागली अन देवपुजेला लागली... लाज नाही मना अन कोणी काहि म्हणा... लोका सांगे ब्रम्ह ज्ञान स्वतः कोरडा पाषाण.. जिथे कमी तिथे आम्ही ..:)
  • Log in or register to post comments
व
विनायक प्रभू Sun, 09/14/2008 - 11:33 नवीन

चनं

http://vipravani.wordpress.com/ कोंबडीने खाल्ल चनं आणि हगल वाटानं अगदी रोज येणारा॑ अनुभव विनायक
  • Log in or register to post comments
प
प्रभाकर पेठकर Sun, 09/14/2008 - 15:24 नवीन

काही म्हणी....

नाकपुडी एवढ घर आणि म्हणे किर्तन कर... हौशीने केला वर, त्याला दिवसा खोकला अन रात्री ज्वर... सतरा नेसली लुगडे तरी भागाबाईचे कुल्ले उघडे..
  • Log in or register to post comments
व
वेलदोडा Sun, 09/14/2008 - 15:28 नवीन

तिन तिगाडा

तिन तिगाडा काम बिघाडा
  • Log in or register to post comments
श
शैलेन्द्र Sun, 09/14/2008 - 17:03 नवीन

हाताला

हाताला झाला माज, आन ढुंगनाला आली खाज... भादव्यातल कुत्र आन पाट्लाचा पुत्र... *डीला पहिजे गाडी, गहान पड्ली माडी.. खांद्यावर घेत्ला, कानात *तला... बायको जाता माहेरी , काम करे पितांबरी..
  • Log in or register to post comments
आ
आपला अभिजित Sun, 09/14/2008 - 18:49 नवीन

बायको जाता माहेरी , काम करे पितांबरी..

बायको जाता माहेरी , काम करे पितांबरी.. ही काही म्हण नाही बरं का शैलेंद्र साहेब! बाकीच्या छान आहेत. `उंटाच्या **चा मुका घेणं' ही म्हण कम वाक्प्रचार मला भयंकर आवडतो. `बाजारात तुरी नि भट भटणीला मारी' ही पण भारी आहे. `**णाखाली आरी नि चांभार पोरं मारी' ही म्हण पण तशीच आहे, पण तिचा अर्थ खूपच वेगळा आहे.
  • Log in or register to post comments
म
मन Sun, 09/14/2008 - 19:15 नवीन

बीडकडल्या म्हणी:-

१.आलं मनाला तर ग्येलं शेनाला, नाय तर टोपलं टाकुन बसलं उनाला. (लहरी माणसाबद्दल) २. जेवायला आदि, झोपायला मदी अन कामाला कदि मंदी. (संधीसाधु,आळशी माण्साबद्दल) ३. वावरात न्हाइ झाड अन म्हने येरंडाला आलाय पाड. (खोटारडे पनची हद्द दाखवण्यासाठी.) ४.करुन ग्येला सारा गाव अन दप्तरी लागलं येड्याचं नाव. (एकाचं खापर दुसर्‍यावर.) ५. नया मुल्ला ;अल्ला अल्ला. आपलाच, मनोबा
  • Log in or register to post comments
आ
आपला अभिजित Mon, 09/15/2008 - 10:20 नवीन

जेवायला आदि, झोपायला मदी अन कामाला कदि मंदी.

जेवायला आदि, झोपायला मदी अन कामाला कदि मंदी. ही म्हण जबरा आहे. मला पण आवडायची, आवडते. आलं मनाला तर ग्येलं शेनाला, नाय तर टोपलं टाकुन बसलं उनाला. वावरात न्हाइ झाड अन म्हने येरंडाला आलाय पाड. या म्हणी पहिल्यांदाच ऐकल्या. भन्नाट आहेत!
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: मन
श
शैलेन्द्र Sun, 09/14/2008 - 21:57 नवीन

"बायको

"बायको जाता माहेरी , काम करे पितांबरी.. ही काही म्हण नाही बरं का शैलेंद्र साहेब!" हे जाहिरातितील वाक्य आहे, पण आमचे काहि मित्र ते म्हणीसारखे वापरतात, अर्थ तुम्ही समजुन घ्या...
  • Log in or register to post comments
ड
डोमकावळा Mon, 09/15/2008 - 10:59 नवीन

छान

छान धागा... यापुर्वी एक असाच धागा इथे पहायला मिळेल आयडिया केली आणि *डीत गेली ह्त्यार भारी तर गिर्‍हाइक दारी ठेविले अनंत्या तैसेचि रहावे, चित्ती असावे समाधान.
  • Log in or register to post comments
अ
अरुण मनोहर Mon, 09/15/2008 - 11:12 नवीन

मुकाट आपल काम करा की राव!

पाणी टाक सांगीतलं की पाणी टाकावं, लोंबतय काय म्हणून विचारू नाही. हगत्या लाज कां बघत्या लाज?
  • Log in or register to post comments
भ
भाग्यश्री Mon, 09/15/2008 - 22:22 नवीन

अशीच एक

अशीच एक म्हण आई म्हणायची.. पाय धू म्हटलं की पाय धुवायचे, साखळ्या कितीच्या विचारायचं नाहि! :)
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: अरुण मनोहर
भ
भास्कर केन्डे गुरुवार, 09/18/2008 - 22:08 नवीन

हगणार्‍यानं न्हाई तर बगनार्‍यानं लाजावं

हगणार्‍यानं न्हाई तर बगनार्‍यानं लाजावं
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: अरुण मनोहर
अ
अभिरत भिरभि-या Mon, 09/15/2008 - 12:45 नवीन

आणिक ५

* आपल्या गावात बळी अन दुसर्‍याच्या गावात गाढवं वळी. * खाली मुंडी अन पाताळ धुन्डी * अर्थ करी अनर्थ * घरात नाही दाणा अन मला बाजीराव म्हणा * जेणु काम तेणु थाय, बिजा करे सो गोता खाय
  • Log in or register to post comments
ट
टारझन Tue, 09/16/2008 - 21:13 नवीन

आमचं इंन्व्हेंशन

* बडी बडी बाते, अन् वडापाव खाते.... * मनी ना घ्यानी ... आलं कानी -- ( टारझन ऊर्फ खवीस ) आम्ही खाण्यासाठी जगतो, जगण्यासाठी तर सगळेच खातात
  • Log in or register to post comments
↩ प्रतिसाद: अभिरत भिरभि-या
आ
आपला अभिजित Mon, 09/15/2008 - 17:05 नवीन

* आपल्या गावात बळी अन दुसर्‍याच्या गावात गाढवं वळी.

* आपल्या गावात बळी अन दुसर्‍याच्या गावात गाढवं वळी. हे भारी आहे! =))
  • Log in or register to post comments
  • 1
  • 2
  • ›
  • »

लेखन करा

लेखन करा

मिसळपाव वर स्वागत आहे.

प्रवेश करा

  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password
मिसळपाव.कॉम बद्दल
  • 1आम्ही कोण?
  • 2Disclaimer
  • 3Privacy Policy
नवीन सदस्यांकरीता
  • 1सदस्य व्हा
  • 2नेहमीचे प्रश्न व उत्तरे
लेखकांसाठी
  • 1लेखकांसाठी मार्गदर्शन उपलब्ध
  • 2लेखन मार्गदर्शन
संपर्क
  • 1सर्व मराठीप्रेमींचे मनापासून स्वागत!
  • 2अभिप्राय द्या
  • 3संपर्क साधा
© 2026 Misalpav.com  ·  Disclaimer  ·  Privacy Policy मराठी साहित्य व संस्कृतीसाठी  ·  प्रवेश  |  सदस्य व्हा