कर्मविपाक

ते त्यांचे दुदैव म्हणावे आणखी काय.. आणि घडणारी प्रत्येक बरी वाईट घटना काय कर्माचे फळ असते का? आता तुम्ही आधी 'शुची' होता.. त्याची 'ढालगज भवानी' झालात.. हे कुठल्या कर्माचे फळ म्हणायचे? :) (सॉरी.. कृ. ह. घ्या.)

लहान मूल एखाद्या दुर्दैवी घटानेत विनाकारण बळी जाते. पण मग "काही का असेना पण स्पष्टीकरण देता यावे" अशी भूमिका आहे का?मग स्पष्टीकरण देता येइल अशी एखादी कल्पना स्वतःच करायची किम्वा इतर कुणीतरी रचलेली कल्पना मान्य करायची असे काही आहे का? समजलं नाही. म्हणजे समजूत घालून घेण्यासाठी आपण ही कल्पना करतोय हे मान्य आहे का?

दुसर्‍या कुणाला दोष देणं- अमुक मुळे तमुक झालं इ,इ, द्वेषानं ,मत्सरानं जळणं- मी गरीब, तो श्रीमंत, तो सुंदर मी कुरुप, काळा गोरा, उंच, बुटका इ.इ. गर्वानं, अहंकारानं (अहंगंड/न्यूनगंड दोन्ही)फुगणं - मी लई हुशार, मी लई मठ्ठ हे सगळं बंद होण्यासाठी वरची सिस्टीम. तुम्ही त्या सिस्टीमला मानत नाही पण असेच निर्मत्सर, निरंहकार, निर्लेप सारखे वागता तर तुम्हाला सगळं समजलंय. शेवटचा दिवस गोड व्हावा म्हणताना द्वेष करतो नि सुखी आहे, गर्व आहे नि सुखी आहे ह्या काँट्रॅडिक्टरी वाक्यांना कुठंतरी संपवायला हवं की. ह्या सगळ्याचा मुख्य हेतू सुखानं आयुष्य जगणं = सुखदु:खरुप द्वंद्व संपवणं. नि ह्याच सुखरुप अवस्थेत देह सोडणं हा आहे. ते नाही जमलं तर हरला. जमलं तर जिंकला. नो द सिस्टम, युज इट, गेट रिझल्ट्स, फर्गेट सिस्टम. सिस्टीम मध्ये अडकायचं नाही. गणितातला क्ष उत्तर मिळाल्यावर पकडून नाही बसत. सोडून देतो. :)

गणनेचा आणि कर्मसिद्धांताचा काही संबंध नाही.

तुमच्या संपूर्ण प्रतिसादाचं सार-रूप ,मला पहिला जन्म देवाने दिला आणी त्यावेळेसंही ''जे'' काहि दिलं ते त्यानीच दिलं असं होइल...मला हे तात्विक दृष्ट्या किंवा १ मुद्दा म्हणून मान्य आहे.कारण त्यामुळे पुनर्जन्माच्या सूत्राला १ सुसंबद्धता मिळते.(परंतु,तरिही- हे सर्व घडवणारा देव किंवा तशी तत्सम नैसर्गिक शक्ति पुरावा देऊन सिद्ध करा असं म्हटलं की हे ही गृहीतक निकालात निघतं...कारण मुळात हे असलं काहि अस्तित्वातच नाहिये.) पण मी हा वाद यामुद्यावर सोडुन द्यायला तयार आहे.माझ्या सारख्यांचं भांडण निव्वळ एखादी गोष्ट/गृहीतक खरं की खोटं या एकमेव कारणासाठी नाहीच. धर्माच्या बाबतीतल्या प्रत्येक गोष्टीत

हे खरं/खोटं करण्याचं मूळ कारण

हे त्यामागिल विषमता लबाडी शोषण अन्याय हे सर्व आहे... हा कर्मविपाकाचा सिद्धांत किंवा नशिब मानायला लावणारी कोणतिही सिस्टिम आपल्यावर दोन प्रकारे अतिक्रमण करते... पैकी पहिला प्रकार--- आपल्याला नशिबाच्या पाठिमागे दडायची सोय उपलब्ध होणे.याचे गैरफायदे म्हणजे कोणत्याही कामात अपयश आलं की,आपण प्रामाणिक प्रयत्न केलेले असले काय/नसले काय - ''हे माझ्या नशिबातच नव्हतं'' असं म्हणण्याची आपली तयारी होते. त्यामुळे अनेकदा आपल्या अडचणीवरचं/अपयशामागचं खरं कारण कळायची कुठलिच शक्यता शिल्लक उरत नाही. (जी नशिबा शिवाय विचार केला तर असतेच असते.) आपण आपल्या/दुसर्‍याच्याही बाबतीत हेच वाक्य उच्चारतो-की ''सालं नशिबात नसेल त्याच्या'' किंवा ''अजुन योग आलेला नाही'' अश्या अनेक प्रकारे याची अभिव्यक्ति होत असते. नोकरी न लागण्यामागे खरी कारणं असतात, बेकारी/समाजात नोकरदारांच्या प्रमाणात नोकर्‍यांची असलेली अल्प उपलब्धता. त्याशिवाय ''मी अमुक इतकं आणी अमुक अश्या प्रकारचं शिकलोय,म्हटल्यावर मला तमुक प्रकारचीच नोकरी मिळाली पाहिजे... साहेबाचं शिक्षण आणी चपराश्याची नोकरी का करू?'' अश्या पद्धतीचा न्याय्य असला तरी परिस्थितिकडे डोळेझाक करणारा सूर. नशिबाचा दुसरा पछाडणारा प्रकार-हा याच कर्मविपाकाच्या धार्मिक सिद्धांताचा भाग आहे..त्या नुसार पुढे चातुर्वण्य संकप्लना आणी त्या अनुषंगानी आजच्या काळात केलेला चातुर्वण्य समर्थकांचा खोडसाळ अपप्रचार-दुट्टप्पीपणा इत्यादी सर्वकाही... म्हणजे वाद उपस्थित झाला,की ''चातुर्वण्य आंम्ही जन्माधिष्ठित मानत नाही कर्माधिष्ठित(च) मानतो'' असं म्हणायचं,मग ''धर्मशास्त्रातंही तसच सांगितलय'' अशी मखलाशी करायची...मग आमच्या सारख्यानी-''कर्माधिष्ठित मानता तर ''तशी व्यवस्था गेल्या हज्जारो वर्षात कुणी का निर्माण केली नाही???,आणी सध्या आपण का निर्माण करत नाही???'' असं विचारलं की तोंड बंद झाल्यामुळे एकतर उखडायचं/चिडायचं तरी किंवा वादातून पळ काढायचा... याच पद्धतिने मी आमच्या भिक्षुक वर्गात कायम १ आव्हान देत असतो-की जर का तुंम्ही जातिचे गुण हे जन्मसिद्ध न मानता कर्म सिद्ध मानता तर, ज्याला मोटार चालवता येते तो ड्रायव्हर या कर्मगत विभागणी प्रमाणे ज्याला वेदमंत्र नीट म्हणता येतील,तो हिंदू समाजातल्या कोणत्याही जातितला माणुस हिंदु पुरोहित असं करायला तुंम्ही का तयार होत नाही???- वेदपाठ शाळेत कोणत्याही हिंदू मुला/मुलिला प्रवेश का देत नाही???-तर मग मात्र हे चालत नाही आणी हा अधिकार(?) फक्त ब्राम्हणांनाच..वगैरे भाषा सुरु होते. (त्यात अनेक पुरोहित मंत्र म्हणताना अस्खलित अशुद्ध म्हणतात ते मात्र चालतच--''केश्वाय न्मः/नारायनाय न्मा:/माध्वाय न्मा:'' र्‍ह्स्व/दीर्घ/जोडा(मारलेली) गुरुत्वहीन अक्षरं/विसर्गांच्या उच्च्चारी चुका या बाबतीत तर न बोललेच बरं...१विनोदी फार्स व्हायचं बळ असलेलं साहित्य-साधन आहे ते...!) म्हणजे एकिकडे लायकतेची भाषा करायची,दुसरीकडे त्याच लायकतेच चाललेलं स्खलन मात्र सहजतेनी बघायचं... असा हा सगळा गोंडस पसारा आहे... त्यामुळे कर्मविपाक इत्यादी बद्दलची चर्चा सुरु झाली की त्याच्या बाजुनी बोलताना माणसाच्या इहलौकिक दृष्ट्या असलेल्या गुण/अवगुणांना/नैतिकतेला हताशी घेऊन ''कर्म'' या गोष्टिचा अर्थ गृहीत धरायचा..पण दुसरीकडे धर्मात प्रत्येक वर्ण/जातिच्या बाबतीत सांगितलेल्या ''कर्मा''ला मात्र साफ दुर्लक्षित करायचं... असा हा संपूर्ण दुटप्पी खेळ आजही चालू आहे...

म्हणुनच हे उपरोक्त सर्व सोडुन केवळ धार्मिकतेनी सांगितलेले जातिचे गुण नाही,तर नैसर्गिकपणे असलेले माणसांचे इहलौकिक गुण जमेला धरून ''तुंम्हाला'' कर्मसिद्धांताचा खेळ हवा असेल तर माझ्यासारख्याचा त्याला मुळीच विरोध नाही

मी काय लै डीप बीप नै वाचायला. पण जिक्तं उमागलं तिक्तं सांगतो. वसिष्ठ म्हणतात, की पूर्वसुकृताचा बाऊ करण्यात काही अर्थ णाही. मागल्या जन्मीचे गाठोडे साठलेले असले तरी या जन्मी ते वाढत नाही, तितकेच राहते. त्यामुळे या जन्मात आपण किती हातपाय हलवतो त्यावर आपण पुर्वसुकृतावर किती वरताण करतो ते , पक्षी आपला उत्कर्ष अवलंबून आहे. तस्मात, पुरुषप्रयत्न हाच सर्वांत महत्वाचा हा संदेश वसिष्ठ देतात.