साध्वाभास

आटपाट नगर होतं. तिथे एक साधू राहात होता. साधूला लोकांचं आयुष्य सुखकर करण्याची फार तळमळ होती. त्यामुळे राजासुद्धा त्या साधूचा भक्त झालेला होता. त्या साधूचं एक प्रसिद्ध वाक्य होतं 'जय साध्वाभास!' साधु म्हणजे चांगला आणि आभास म्हणजे आभासच, दुसरा काही अर्थ नाही. ह्या त्याच्या प्रसिद्ध वाक्याचं विश्लेषण करणारी काही पुस्तकेही काहींनी लिहिली होती.
असो, तर एक दिवस त्या साधूकडे एक बाई आपलं गार्‍हाणं घेऊन गेली. "साधुमहाराज, गेली २-३ वर्षं माझे पाय खूप दुखतात हो. तुम्ही काहीही करा आणि हे दुखणं थांबवा."
साधूने तिच्याकडे एकवार पाहिलं. आणि मनातल्या मनात म्हणाला, 'अरेच्या, हिचे पाय तर दिसतच नाहियेत. हिला बहुतेक स्वतःला पाय आहेत हा भास होत असावा.'
इतक्यात नमस्कारासाठी म्हणून खाली बसलेली ती बाई ताठ उभी राहिली. साधूला समजले की तिला पाय होते पण उच्चासनावरून ह्याला ते दिसले नव्हते. आता काय उत्तर द्यावे या विचारात साधू गढून गेला...थोड्या वेळाने बोलायला सुरुवात करण्यापूर्वी घसा साफ करून साधू बोलता झाला. बाई पंचप्राण कानात आणून ऐकत होती.
"हे पहा बाई, तुम्हाला एक काम करावं लागेल. गावापासून दूर दूर चालत जा."
"किती मैल चालावं लागेल महाराज?"
"मूढे, आम्ही मैलाचे दगड न मोजता रोज १० मैल चालतो म्हटलं. आमच्यासमोर असले प्रश्न उपस्थित करू नकोस.आधी आम्ही काय म्हणतो आहोत ते ऐकून घे. वाटल्यास लिहून घे. लिहून घेतलेलं वाच. तुला नक्की समजेल."
"क्षमा असावी महाराज"
"तर, मी काय म्हणत होतो... हां.. गावापासून दूर दूर चालत जा. गावाला लागून असलेल्या १० गावांपैकी सगळ्यात शेवटच्या म्हणजे दहाव्या गावाची वेसही तुला दिसणार नाही इतक्या दूर चालत जा. मग तुला जाणवेल की....तुला दुखण्यासाठी पायच शिल्लक नाहियेत. जे काही आहे तो भास आहे, नुसता भास नसून 'साध्वाभास आहे' साधु म्हणजे चांगला आणि आभास म्हणजे आभासच. म्हणजेच, तुला पायांचा 'चांगलाच आभास' आहे हे लक्षात येईल. जय साध्वाभास"
बाई गोंधळून गेली. गोंधळ ओळखून साधू म्हणाला, 'मी म्हणालो होतो ना, लिहून घे जे सांगतोय ते.'यावर ती बाई म्हणाली 'लिहून घेतलंय हो, पण नक्की काय अर्थ आहे हे कळले नाही.'
"वाच, पुन्हा एकदा वाच. आमचा 'जय साध्वाभास' हा मंत्र लक्षात घे. त्यावर श्रद्धा ठेवून वाच. समजेल तुला नक्की.'
बाई म्हणाली "ठीक आहे, पण शेजारच्या गावात एक प्रसिद्ध वैद्य आला आहे म्हणून कालच त्याच्याकडून हे तेल आणलंय पायांना लावायला, त्याचं काय करू?"
"ते आण इकडे (माझेही गुडघे दुखतात, मी वापरेन ते)"
जय साध्वाभास !