चूकचक्र..

माहितीत भर पडतेय गवि. येउद्या अजुन विस्ताराने. गणपासारखेच म्हणते, स्वाती

क्युम्युलोनिम्बस ढग - काळे, विजा आणि वादळी वारे, हवेचे अतिशक्तिमान प्रवाह यांनी युक्त ढग. आवश्यक ग्लाईडस्लोप - लँडिंगपूर्वी विमान खाली खाली येताना, शेवटी रनवेवर एकदम योग्य त्या बिंदूला जमिनीस्पर्श व्हायचा असेल तर जो काल्पनिक उतारमार्ग हवेत मेंटेन करावा लागेल तो. फ्लाईट डिस्पॅचर : हवामान, तांत्रिक आणि कायदेशीर असे सर्व प्रकारचे क्लिअरन्सेस मिळवून विमान उड्डाणासाठी तयार करणारा आणि पायलटला प्रीफ्लाईट ब्रिफिंग देणारा एअरलाईनचा अधिकारी. सोलो क्रॉस कंट्री - एकट्याने केलेले दोन विमानतळांमधील किंवा दोन ठिकाणांमधील उड्डाण. (एअरपोर्टच्या आसपासचे जनरल प्रॅक्टिस फ्लाईंग नव्हे) कोर्स सेट केला: विमानाचे नाकाड एका दिशेत टिकवून फिक्स केलं. ट्रॅक - इष्ट ठिकाणी पोचायचे असेल तर ठेवावा लागणारा फ्लाईटचा अपेक्षित मार्ग व्हिज्युअल फ्लाईट : इन्स्ट्रुमेंटवर अवलंबून नसलेली आणि डोळ्यांनी जमिनीकडे पाहून मार्गाची खात्री करुन घेणारी फ्लाईंगची पद्धत. फक्त ढोबळपणे दिशा कळण्यासाठी कंपास वगैरे. ऑटोपायलट : टेक ऑफ करून विमान एका पातळीवर लेव्हल झालं की पुढे त्याला ठराविक दिशेत, ठराविक उंचीवर उडत राहण्यासाठी केलेली ऑटोमॅटिक सोय. या मोडमधे टाकल्यावर विमाने बर्‍याच गोष्टी आपोआप सांभाळतात. बोईंग, एअरबस आणि जनरली कमर्शिअल विमानांत असते. स्पिन : विमानाला खाली कोसळताना जर अनियंत्रित सर्पिलाकार गती मिळाली (वाळके पान जसे गरगरत खाली कोसळते) तशी अवस्था प्राप्त झाली तर त्यातून रिकव्हर होणे जवळजवळ अशक्य असते. पायलटसनाही अशा वेळी काही उमज पडणे अवघड असते. सर्किट ब्रेकर्स : इलेक्ट्रिक उपकरणांसाठी असलेली फ्यूजसदृश स्विचेस. फ्लॅप्स : पंखांवर असलेले एक्स्टेंडेबल भाग. हे खालीवर करून पंखांचा आकार बदलता येतो अतएव पंखांना मिळणारी उचल कमीजास्त करता येते. टेक ऑफ किंवा लँडिंग याचा ग्रेडिएंट (स्लोप) तीव्र किंवा उथळ करण्यासाठी अत्यावश्यक. अन्यथा लँडिंगच्या वेळी अतिरिक्त वेग शिल्लक राहून रनवेवरच विमान अनावर होऊ शकते. (किंवा उलट केसमधे टेक ऑफनंतर लगेचच एखादी टेकडी असेल तर हे फ्लॅप्स झटपट उंच चढून टेकडी टाळण्यास मदत करतात.) यात राहून गेलेला कुठला असेल तरी जरुर विचारा.

गाडीतून गळण्यासारखंच.. हवेत उडून जातं. पण तिथे काही हीट सोर्स, ठिणगी असेल तर पेट घेतं. अर्थातच कुठल्या पार्टमधून आहे लीकेज त्यावरही आहेच अवलंबून.. या केसमधे लिन्केजमधूनच पाईप कट झाला होता त्यामुळे नुसतंच गळून गेलं.. मुद्दामही टाकून द्यावं लागतं. लँडिंग वेट एक्सीड होत असेल तर. (म्हणजे टेकऑफनंतर इंधन बर्न व्हायच्या आधीच इमर्जन्सी लँडिंगची वेळ आली तर फ्युएलसहित वजन घेऊन लँडिंग शक्य नसतं..तेव्हा..)

रावसाहेबांशी सहमत. गविंचे 'विमानप्रवास' हा हटके विषय हाताळणारे लिखाण वाचायला आवडते. - छोटा डॉन

रेझिग्नेटरी पायलट्स म्हण्जे कोण असते ? ते पायलट पेक्षा वेगळे असतात का? हे राम..

वा!! समर्पक उदाहरण दिलत.

मस्त लेखन .. पण गवी ह्याच विषयांवर लिहीतात :) - स्कायलँडर

या विषयावर वेगळं लिहावं लागेल. मी ही या बाबतीत बराच फोबिक आहे. आणि एकदा का विमानोड्डाण शिकले की मग स्वत:कडे कंट्रोल नसताना काय अवस्था होते ते मलाच माहीत. फोबिया हा खूप तीव्र असला तर प्रवास करताच येणार नाही पण सौम्य भीती असू शकते. क्रॅशच्या बाबतीत काही वाचलं पाहिलं असेल तर कायमची मनात बसू शकते. विमानात आपल्याला दारेबिरे हवाबंद करून आयसोलेट करण्यात येतं आणि जमिनीचा आधार सोडून आपण लिटरली त्रिशंकू अवस्थेत संपूर्ण हेल्पलेस आहोत असा फील येत असल्याने इतर वाहनांपेक्षा त्यात जास्त भीती वाटते. त्या अपघातांविषयी आणि एकूण विमानांविषयी अधिक माहिती घेतली तर ही भीती खूप कमी होऊ शकते. आता यापुढे एअर क्रॅश ऐवजी एअर सेफ्टीवर काहीकाळ लिहीन..त्याने विमानप्रवासाच्या भीतीवर काही दिलासा मिळू शकेल.

परंतु पुर्ण प्रवासभर ट्र्क/एसटी मधे बसून प्रवास करतोय असेच वाटत होते. तसाही फार फरक नसतोच ;)

हो. तोच तो. आणखी एक गिमली ग्लायडर या नावाने प्रसिद्ध घटना आहे. समुद्रावर नाही पण जमिनीवर अशक्यप्राय अंतर विनाइंजिन काटणं असलेली. तेही इंधन भरताना युनिट्सच्या गोंधळामुळे. त्यातले पायलट्स तर आणखीच भारी म्हणायचे. त्याविषयी पूर्वी इथे वेगळं लिहीलंय.