गमतीदार :-)
घिशापिट्या कल्पनांबाबत सहमत.
जुने कवितेतले उच्चार (निभृत 'अ' पूर्ण मात्रा देऊन उच्चारणे) आणि नवीन उच्चार (सामान्य भाषेत जिथे 'अ'चा लोप होतो, तसा लोप करूनच कवितेत उच्चार करावा) यांची सरमिसळ आणि कुतरओढ होऊ नये. सहमत.
परंतु "गळ्क्या", "अव्तरावे" हे उच्चार मराठीत योग्य आहेत, आणि ठरवल्यास मात्रा अशा मोजण्यास काहीच हरकत नाही असे माझे मत आहे. ("यम्कांची" हा उच्चार माझ्या घरगुती बोलीत योग्य वाटत नाही. पण तसा उच्चार अन्य लोक करत असल्यास ठीकच.)
मर्ढेकरांची ओळ आठवा:
दण्.कट दंडस्नायू जैसे
लोखंडाचे वळले नाग
याबाबत मागे चर्चा झालीली होती (येथे बघावी).
गळक्या व अवतरावे हे शब्द त्या छंदात बसतात, पण विडंबनासाठी ते बदलून आले आहेत.
बळीराजा ही खेळेल
हिरव्या रंगाची पंचमी
ही ओळ हिर्व्या रंगाची पंचमी. अशीच उच्चारावी लागते.
किंवा
मेघ धरेस भेटता
त्यात मीही विरघळावे
त्यात मीही विर्घळावे अशी उच्चारावी लागते. त्या ओढाताणीची 'यम्का' मध्ये चेष्टा आहे.
जर कवितेत शक्तिवान प्रतिमा निर्माण करण्याची कुवत नसेल, आणि छंदबद्धतेची मर्यादा झुगारून देण्याची हिंमत नसेल तर निदान गेयता, नादमाधुर्य तरी असावं. (सध्याचं मराठी लोकप्रिय काव्य बघितलं तर 'कुणी दिग्दर्शक आणि अचानक्...' येऊन मूळ गाण्याला चाल लावून तिच्या हजारो काप्या खपवेलही... तोंडघशी पडणं सोपं असतं. विडंबन करण्यापेक्षाही :) )
मर्ढेकरांनी केलेली दण् कट अशी फोड कवितेच्या तालाल वजन वाढवण्यासाठी केली होती. त्यात दण् ध्वनिने इतर घणावर घाव घालण्याची प्रतिमाही तयार होते. कोळशेवाळ्याच्या वर्णनासाठी ती पूरक आहे.
मी मूळचा लेख एकदा चाळला होता -पुन्हा एकदा नीट वाचेन.
विडंबन आवडले! :-)
--------------------------------
मी या आणि इतर संकेतस्थळावर केवळ "विकास" याच नावाने वावरतो. त्याच्या मागेपुढे उभ्या (||) आडव्या (=), तिरप्या (\\ //) आदी कुठल्याच प्रकाराच्या रेषा नसतात. त्या अर्थाने माझी कुठेही शाखा नाही. :-)
=)) =)) =)) =)) =))
ऑबॉबॉबॉ ... अरे बाप रे, हे काय आणि कोणी लिहीलं आहे!
"मर्ढेकर ते मढेपाडकर : एक तौलनिक अभ्यास" लिहा रे कोणी जाणकार (नंदन, श्रामो) लोकांनी!
अदिती
मिष्टर मुक्तसुनीत, बघा.. आम्ही सांगत नाही नेहमी तुम्हाला? एक धागा टाकाल तर पन्नास प्रतिसाद असे यूं काढाल... अरे आहे काय अन् नाही काय... काय? तेव्हा आता लिहित जा बरं नेहमी...
बिपिन कार्यकर्ते
क्लास कविता. एकाच वेळी पाचोळ्यासारखी हलकीफुलकी आणि वादळासारखी घनघोर...
नैमित्तिक-प्रसंगिक विडंबनही मस्त!
(वेगळा धागा काढायला हवा होता - अजूनही धागा वेगळा करता येईल का?)
प्रथम विडंबन वाचले, समजले पण काहीतरी चुकल्यासारखं वाटत होतं. आता मर्ढेकरांची कविता वाचल्यावर डोक्यात प्रकाश पडला. लै भारी!
वेगळा धागा काढला नाही तरी याप्रमाणेच यापुढेही तुम्ही, राजेश आणि अक्षय यांच्या विडंबन-जुगलबंदीची वाट पहात आहे.
मूळ कविता भारी, विडंबन दीड भारी!
तसे बघायला गेले तर मूळ कविता हे एक विडंबनच आहे, आणि विडंबन हीसुद्धा एक मूळ कविताच आहे....
सन्जोप राव
जगण्यात मजा आहे, तोवरच मरण्यात मजा आहे.
राजेशने विडंबन केले. श्री सुनीत यांनी त्यात चांगलीच भर घातली. मूळ कवितेचे विडंबन असले तरी राजेशनी मूळ कवितेचा सांगितलेला अर्थ मराठी जालविश्वाबाबत विडंबनात सटकत नाही. सगळे चांगलेच जमलेले.
>>
विडंबनसुनीत आवडले
खि खि खि
गमतीदार पण अंशतः असहमत
मात्रा
जबरी.... लै
मस्त
+१
हल्केच् :-)
इरेस पडलो
बा.सीं. ची जय हो...
"काय डेंजर कविता झालीय !"
लय डेंजर
लय
अखेर
बाप रे!
आहे की नाही
मिष्टर
सहमत आहे...! :)
खल्लास !!!
मित्रांनो
कोलटकर : मूळ कविता
नतमस्तक,
मूळ कविता
क्लास
वेगळा धागा-सहमत आहे.
कविता
कविता आवडली
वा वा