"नशेत (तर्र) असल्यास मरणाचे काय भय"

सामंतकाकांची "केला मी तर प्रारंभ पिण्या" ही कविता वाचल्यावर 'आदम' नावाच्या शायरने लिहिलेली आणि मला आवडणारी एक गझल आठवली.....! त्या गझलबद्दल कांही मला आवडलेले मुद्दे खाली देत आहे. 'उर्दू' भाषेचा प्रवास नुकताच करणार्‍यांसाठी मुद्दाम शब्दार्थही देत आहे. ज्यांना यात जास्त रुची असेल त्यांनी मरहूम डॉ. सानी व डॉ. विनय वाईकर यांनी (हे डेंटिस्ट आहेत) संपादित केलेला (आणि महत्वाची गोष्ट म्हणजे देवनागरी लिपीत रचलेला) "आईना-ए-गझल" हा शब्दकोष जरूर वाचावा. तो नुसता शब्दकोषच नसून त्यात एकादा शब्द कसा वापरला जातो ते कळावे म्हणून जवळ-जवळ १०,००० 'शेर'ही दिलेले आहेत. या शेरांची निवडही भन्नाट आहे. गझलकडे वळल्यास दुसरा आणि चौथा शेर फारच सुंदर आहे. मी मित्रमंडळीत जेव्हा ही गझल म्हणतो तेंव्हा या दोन कडव्यांना हमखास 'दाद' मिळते. दुसर्‍या शेरात आदम म्हणतो कीं माझ्यासारखे 'पियक्कड' साकीने क्वचितच पाहिले असतील कीं जे गुत्त्यातसुद्धा (मयखाना) पीत-पीत प्रवेश करतात! चौथा शेर तर अक्षरशः 'छप्पर' खाली आणतो! आदम म्हणतो कीं नशेत (तर्र) असल्यास मरणाचे काय भय? कारण 'कि हम कब्रमेंभी गये "पीते-पीते"'!!! मिपाच्या सभासदांना जर रुची असेल तर माझ्याकडे असलेल्या 'स्टॉक'मधल्या गझला व वर सांगितलेल्या पुस्तकातले निवडक शेर मी वेळोवेळी देऊ शकतो. स्वरचित नसले तरी अशा तर्‍हेची प्रस्तावनापर 'पुस्ती' जोडेनच. तरीही जर असे लिखाण निषिद्ध असेल तर ज्यांना यात रुची आहे त्यांनी आपली नांवे कळवावीत म्हणजे त्यांना 'व्य.नि.'द्वारा पाठवेन. तर मंडळी घ्या आस्वाद पूर्ण गझलचा! न समझो कि हम पी गये पीते-पीते कि थोडासा हम जी गये पीते-पीते ||धृ|| हमें सीधी राहोंने रोका बहुत था कदम लडखडाही गये पीते-पीते......१ नहीं देखे साकीने हमसे शराबी (सा़की=दारू ओतणारी बार-बाला) कि मयखानेमेंभी गये पीते-पीते.......२ (मयखाना=दारूचा गुत्ता) किसीने जो पूछा कि क्यूँ पी रहे हो तो हँसके कहा पी गये पीते-पीते.....३ नशा हो तो क्या खौफ मरनेका 'आदम', (खौफ=भय) कि हम कब्रमेंभी गये पीते-पीते .....४ (कब्र=थडगं)