(घुसखोरीबद्दल क्षमस्व!!!)
मी काही वर्षांपूर्वी एक खूप जुनी कादंबरी वाचली होती. अगदी शे सव्वाशे वर्षांपूर्वीची कादंबरी आहे ती. जेव्हा भारतात इंग्रजी शिक्षण सुरू होऊन फार तर २०-२५ वर्षं झाली असतील तेव्हाचा काळ आहे कादंबरीतला. एक मुलगा खूप शिकून मोठा होतो. त्याला सरकार ऑनररी मॅजिस्ट्रेट करते. तेव्हा त्याची अडाणी आई दुसर्या एका बाईला सांगते की "आमच्या xxxला सरकारने अन्नावारी म्याजिष्ट्रेट केले आहे."
बिपिन कार्यकर्ते
मराठी माध्यमाच्या शाळेतून एकदम कालेजच्या विंगज्री माध्यमात जाऊन 'पडलो'. तेव्हा इतर मोठ्या लोकांप्रमाणेच आम्ही पोरंही अरनॉल्ड श्वार्जनेगर ह्या बलदंड अभिनेत्याचे 'शॉल्लेट' फॅन होतो. पण करता काय! अरनॉल्ड श्वार्जनेगरच्या आडनावाचा उच्चार लै जड जायचा. म्हणून आम्ही त्याच्या नावाचे (आडनावाचे) सहज उच्चारण्याजोगे फोनेटिक सुलभीकरण केले होते - अरनॉल्ड शिवाजीनगर! :-)
आम्ही अरण्या शिवाजीनगर केले होते. ढमी मोरे, समता कोल्हे या अजुन लाडक्या वस्तु... गेले ते दिन !
--अवलिया
============
यॉर्कर भल्याभल्यांची दांडी उडवतो... म्हणुन पक्षपाती पंच त्याला नोबॉल ठरवतात.
रमेश मंत्र्यांनी त्याचे "जनू बांडे" असे नामकरण केंव्हाच केले होते!
सुधीर
------------------------
छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मराठी भाषेतील फलक लागलेच पाहिजेत.
ट्रॅफिकचा उच्चार काही लोक ट्रॉफिक असा करतात. एकदा दोन बायकांचे ऐकलेले संवाद-
"कोणीतरी मुलगी प्रेगमेट(pregnant) होती ना"
"हो"
"तिची डिलिवरी निर्मल (normal) झाली का?"
लहानपणी शाळेत असताना ऐकलेले हे संवाद्.घरी येवून अर्थ विचारणार होतो. :)
गाडीच्या चाकाचे पंक्चर काढण्याऐवजी पंचरच काढले जाते.
दुकानाबाहेर एकदा 'कोल्ड्रींग मिळेल' अशी पाटी होती.
भेंडी
क्ष्^न + य्^न = झ्^न
बरेच जण कस्टमर ला कस्टंबर, पंक्चर ला पंप्चर, लायसंन्स ला लायसन म्हणतात.
लपाछपी खेळताना सगळेच जण "ईस्टोप" म्हणतात.
माझा १ मित्र "बीलेटेड" ला "बेलीकेट" म्हणतो.
आमच्या शेजारी १ गावाकडचा मुलगा नवीनच रहायला आल होता, ११ वीत क्लास ला जाताना त्याने दुकानावर "ज्युस बार" अशी पाटी वाचली अणी मला म्हणे चल सुज्या ज्युस बार खाऊ (त्याला वाटल चोको बार सारखाच ज्युस बार पण असतो) =)) =))
सुजय
मला २ महिन्यानंतरही खव आणी खफ मध्ये लिहायची सोय उपलब्ध नाही. मी काय करावे?
यांच्यापैकी अनेक शब्द वापरायला मला आवडतात. मुळीच लाज वाटत नाही.
पंचर (पंक्चर)
टायर
वाल (वॅल्व)
पाना (स्पॅनर)
फलाट (प्लॅटफॉर्म)
पायडल (पेडल)
बिगुल (ब्यूगल)
रम्गरूट (रिक्रूट)
इंजिन (एंजिन)
वाघीण (वॅगन)
टोंबाटू (टोमॅटो)
फरसबी (फ्रेंचबीन)
फ्लावर (कॉलीफ्लावर)
...
या धाग्यातून काही छान शब्द मिळाले तर मी जरूर वापरायला घेईन.
हे शब्दतर आता मराठीतले शब्द म्हणून बहुतेकसे लोक वापरतातच.
मी फसले होते, एकदा ऑफिसमधला एक ड्रायव्हर मला सांगत होता, "ते तुमच्या पुण्या-मुंबैत (मी या दोन शहरांमधे, जवळ राहिल्याचा संदर्भ होता, प्रांतिक वाद उकरू नयेत) पिव्वर दूद मिळत नाय. त्यासाठी हितेच या तुम्ही, नारायणगावात."
बराच वेळानंतर पिव्वर म्हणजे शुद्ध, प्योर अशी माझी ट्यूब पेटली.
पुण्यातल्या हापिसातच एक चौकीदार सांगत होता, "म्याडम, तिकडनं जाऊ नका, हिकडनं जरा लांबून जा."
मी: "का हो? त्या बाजूला पावसामुळे निसरडं झालंय का?"
चौकीदारः "नाही हो म्याडम, आता पावसापाण्याचे दिवस. स्लिपरी होतं ना!"
अदिती
काही इंग्रजी शब्द भारतीय भाषांतून निर्माण झाले. ते बनताना त्यांचेही अपभ्रंश झाले पण केवळ ते इंग्रजांनी केल्यामुळे आपण ते मोठ्या कौतुकाने स्वीकारतो. आपण मूळ शब्द इंग्रजीत वापरले तर लोक हसतील!
जगरनॉट = जगन्नाथ.
शाम्पू = चंपी
बंगलो = बंगला
कोप्रा = खोबरे
कुशी = खुशी
कॉट = खाट
टीपॉय = तिपाया
प्लॅटफॉर्मचे फलाट झाले की मराठीत सहज वापरता येणारा शब्द बनतो. सगळ्याच भाषा परके शब्द आपल्या भाषेत आणताना हा प्रकार करतात.
असो.
डिक्शनरीच आहे hobson jobson नावाची. मला वाटतं आशियायी (की हिंदी?) भाषेतून इंग्रजीत उसन्या घेतलेल्या शब्दांची.
ह्याचं hobson jobson हे नाव तो शब्द्कोष संपादन करणा-याला कसं सुचलं? तर आपल्याकडे मुहर्रम्च्या वेळी जी ताबूतांची मिरवणूक असते असतात त्यावेळी "या हसन या हुसेन" असं म्हणतात. ते त्याला "hobson jobson" असं ऐकू आलं म्हणे.
आपणही इंग्रजी आपल्या परीने वळवली तर त्यात काहीही वावगं नाहीच :)
एके ठिकाणी गणपतीची फार सुंदर आरास केली होती. ती पाहून एक सरदार खुश झाला आणि म्हणाला, 'देखो रे शान' (गनपतीची शान तर पाहा!) तिथे बाजूलाच एक गोरा फोटो काढत उभा होता त्याला वाटले केलेल्या आरासलाच 'देखो रे शान' म्हणतात. त्यातून 'डेकोरेशन' शब्द जन्माला आला. (एक गंमत).
आमची भांडणं समजुतीने मिटतात. मी माझी चूक कबूल करतो आणि बायको मला समजून घेते..... हे महत्त्वाचे.
कंट्रक्शन हा पण शब्द चांगले शिकलेले व त्याच लाइनीतले लोक सुद्धा वापरतात.
-----------------------------------
आणि हो, सांगायच राहूनच गेलं, या विधानसभेच्या ईलेक्शनदरम्यान मी नविन कार घेणार आहे.
- पाषाणभेद उर्फ दगडफोडीची सजा मिळालेला दगडफोड्या
गावरान
माझ्या समजुतिप्रमाणे 'बोहनी' हा मूळचा शब्द. कोठल्याहि दुकानात पहिल्या विक्रिला आजची 'बोहनी' झाली असे म्हणतात. काहि ठिकाणी 'भवानी' झाली असा वाक्प्रचार रूढ आहे.
गोष्टी सांगण्यात तरबेज असलेला आमचा एक मित्र एका पुढार्याचा त्याने स्वतः अनुभवलेला किस्सा सांगायचा. पुणे- कोल्हापूर रस्त्यावरून जातांना एका ठिकाणी Diversion होते तेव्हा Danger अशी त्या ठिकाणाच्या थोडे अगोदर पाटी लावलेली. त्याला हा पुढारी 'डांगेर' असे म्हणालेला (म्हणे)! त्याची आठवण झाली.
[अवांतरः शाळेत एका मुलाने 'रूखरूख' चे 'रूरवरूरव' असे वाचून आमची खूप करमणूक केलेली].
गुजराथी लोक 'अनाउन्स'ला अलाउंस म्हणतात.
हॉल ला होल.
प्रोग्रॅम ला पोग्राम
बरेच लोक ग्लॅक्सो ला ग्लॅस्को म्हणतात.
ट्रेन ला टिरेन म्हणतात.
नॉन युज ला नानुज
ह्या शब्दाची गंमत कळण्यासाठी ट्रॅफिक कंट्रोल ऑफिसमध्ये जावं लागेल...
सरकारी जुनी गाडी(मोटर) भंगारात काढल्याशिवाय...इंग्लिशमध्ये 'नॉन-युज' सर्टिफिकेट ट्रॅकं ऑफिसकडून मिळाल्याशिवाय नवी गाडी खरेदी करता येत नाही....तेव्हा तिथे सरसकट शिपायापासून ते वरच्या साहेबापर्यंत नॉन-युज ला
नानुज म्हणतात....अर्थात हे क़ळायला,डोक्यात शिरायला थोडा वेळ लागतो म्हणा. ;)
पोलिस खात्यातले काही शब्द...
सिक(आजारपण)....शिक,शिकात जाणे
आहारभत्ता......आरभत्ता,आरबत्ता
ड्रेस ....गणवेश,युनिफॉर्म
ड्रेस मध्ये नसणे(हाहाहा.अहो तसे नाही)...साध्या वेशात
विरोधकांनो सावधान. ’चाल’ अस्त्र फेकून मारलं जाईल. ;)
"विलायत" हा एक जुना शब्द. हा शब्द blighty (wound) ह्या वरुन आला आहे. सैनिक युद्धात गंभीर जखमी झाल्यावर त्याना तेथून दूर (कधी कधी इंग्लंडला)इस्पितळात नेण्यात येई.त्यावरुन बिलायती-->विलायती.
गायक विलायत खाँ मधील विलायत कसा आला हे मात्र कोडे आहे.
भेंडी.
क्ष्^न + य्^न = झ्^न
"विलायत" शब्द मूळचा आहे, अरबी उगम आहे. हिंदुस्तानी लोकांशी बोलताना इंग्लंडचा उल्लेख "विलायत" असा व्हायचा. त्याचा अर्थ "परदेश" आहे, हे इंग्रजांना ठाऊक नव्हते. त्यांना वाटले, की तो "इंग्लंड"साठी प्रतिशब्द आहे. त्याचा भ्रष्ट उच्चार इंग्रज लोक "ब्लायटी" असा करत.
"रोग" अर्थाचा इंग्रजी शब्द "ब्लाइट" आणि "आमचे इंग्लंड" या अर्थीचा शब्द "ब्लायटी" यांचा काहीएक संबंध नाही.
काही दिवसां पुर्वी टिव्ही वर असे ऐकले होते की:
वास्को द गामा समुद्र मार्गे भारतात येण्या आधी जेंव्हा आशिया खंडातील लोक युरोपातील देशां मध्ये जमिनी च्या रस्त्याने जायचे (किंवा यायचे )तेंव्हा तुर्कस्थानातील विलायत नावचे गाव त्यांचा आशिया मधिल शेवटचा थांबा असायचा. आणि एकदा ते विलायते ला पोहचले की ते असे समजले जायचे कि ते युरोपात पोहचले...त्या वरुन विलायते ला गेला किंवा विलायते हुन आला रुढ झाले असावे.
सांगूच नका. Engineering चे 'इजनरिंग' असे लिहीतात, 'डोसा' चे 'ठोंसा' ,'इडली'चे 'इटली' लिहीतात. (ही दोन्ही होतीही तशीच, मी अहमदाबादेत असतांना अख्य्ख्या शहरात चांगले उडुपी खाणे कुठेही मिळत नसे, त्यासाठी अहमदाबाद रेल्वे स्टेशनातील पहिल्या मजल्यावरील कँटीनात जावे लागे). आणि कहर म्हणजे 'कंपनी' चा शॉर्टफॉर्म 'कांऊ' (इथे तो लिहीताही येत नाही-- त्या 'कां'लाच उ'कार') असे काहीतरी लिहीतात. अजून त्यांची गम्मत म्हणजे tape ला 'टॅप' म्हणतात आणि tap ला टेप!! हे उच्चाराचे गौडबंगाल काही उमगले नाही.
फूट वॉल्व्हः फूट बॉल
बल्बः बल
शॉक अब्सॉर्बरः शॉकॉप, शॉकप्सर, शॉक आब्सरव्हर. एक जण माझी मो. सायकलचे शॉक अब्सॉर्बर पाहून " शॉकॉपकी नल्ली के झुल्ले हो गये है" असे म्हणाला.
सकाळमधे अनेक दिवस ब्यारीकेडस ला "ब्यारीगेट" म्हणायची प्रथा होती.
तसे आपण सगळे जण अनेक इंग्रजी उच्चार चुकीचे करतो- कंफर्टेबल हा चूकीचा उच्चार आहे. तो कंफर्तबल असा करतात म्हणे.
माझ्या मैत्रिणीचा मुम्बईत 'रेन्ट अ कार' चा व्यवसाय आहे. तिच्या बर्याच गाड्या बॉलिवुडवाले वापरतात. तर एकदा राणी मु़खर्जी हिच्या गाडीत बसली. ड्राइव्हर परत आला तो सान्गु लागला कि राणीची तोचा फार छान आहे. आम्ही खुप हसलो त्याला त्वचा म्हणायचे होते. :D
तसेच काही लोक चर्चगेट ला चरचगेट म्हणतात. ~X(
चुचु
प्रतिक्रिया
मस्त
एक जुना शब्द...
अरनॉल्ड
आम्ही
राजू मोरे
येस्स... वय
जेम्स बाँड? छे छे! "जनू बांडे"
अपभ्रंश
मी चुकुन
ट्रॅफिक
पाटी
इकडे
पेग
माझ आवडत
बरेच जण
यांच्यापैकी अनेक शब्द कानाला छान वाटतात
हे शब्दतर
हा हा हा!
हाहाहाहा
टोंबाटू
अजून थोडे टोमॅटो!!!
च्यामारी निस्ती मराठीची टिंगल?
अहो अशी एक
"राँकेल
देखो रे शान....
कंट्रक्शन
अस पण..
दौंडला
आलाराम सुल
आलाराम-
हाहाहा ...
आता ह्याचा
इंग्रजी शब्दांच्या गमती
जज...
हा, हा...
ख..
अलाऊन्स..
सरकारी
विलायत-ब्लायटी संबंध आहे, पण उलट दिशेने
विलायत...
गुजरात्यांचे...
लॉर्ड
अंपायर
काका शीक
इंग्लिशची चिरफाड!
मुझे
फूट
माझ्या
डॉ़क्टर -
काशमिर ते