मी पाहिलेले प्रायोगिक नाटक.

मास्तर, एकदम नादखुळा लेख. ;) लै लै लै भारी... मित्रा, तोडलंस. काय काय बोलू ते कमी आहे. =)) =)) =)) =)) =)) आणि हो, मागे आपला झालेला एक संवाद आठवला, या लेखाच्या प्रेरणेबद्दल. बिपिन कार्यकर्ते

लेखाबद्दल आभार. या नाटकाची थीम जाणकारांना आवडणार नाही अशी शंका होतीच, ती काही प्रमाणात खरी ठरली. पण ,एक मात्र राहुन राहुन वाटते की आजपर्यंत आपल्याला सर्व भावुक किंवा सीरीयस प्रायोगीक नाटके ही शांत आणि संयत चालीवर बांधलेली होती,असतात,(यात काही अपवाद असु शकतात.).मात्र ही प्रथा मोडण्यासाठी जर दिग्दर्शकाने या प्रायोगीक नाटकाला अशी पलंगाची थीम दिली असेल तर मग मात्र तो यशस्वी ठरला आहे, कारण त्याने त्याला जो मेसेज पोहोचवायचा आहे तो व्यवस्थीतपणे पोहोचवला आहे. राहिता राहिला प्रश्न, एका छोट्या पलंगावर येव्हडी फ़लन आणि युग्मनज दाखवावी का ? याचे कारण असे असु शकते की जरी झी वर बर्‍याच जणानी हा कर्यक्रम पहिल्यांदा पाहिला असला तरी प्रेक्षागृहातील बर्‍याच लोकानी तो पुर्वी पाहिलेला होता,त्यामुळे त्याना काही नवे देणे भाग होते ,(कदाचित तीच त्यांची खासीयत असावी) थोडक्यात काय, पलंगावर 'डान्स' करणारे दोघेही हे आजच्या पीढीचे प्रतिनिधी आहेत,ते आजच्या पीढीवर प्रायोगीक नाटक करतात आणि त्याना ती आवडतात,मॅटर खतम. पण महत्व म्हणजे ते जुन्याशी धरुन आहेत,त्यांना योग्य मान देतात,आणि नवीन पीढीचा म्हणून उगाचच नेटवर मिळणारे चार व्हिडीओ एकत्र करुन प्रायोगीक नाटक करत नाहीत. आणी हो एक शंका, परिक्षण वाचुन त्या बाईला सासु सासरे नसावेत असे वाटते. असे असावे काय ? ©º°¨¨°º© परा ©º°¨¨°º© 'अनीवे' शिवाजी विद्यापिठातुन मिपा आणि मिपाकर 'यांछ्यावर' पी एच डी करण्याच्या विचारात असलेला. आमचे राज्य

आपला निबंद आवडला... मला अनुभव घ्यायला फ़ार आवडतं. आणि ते लिहून काढायला.... मी एक सामान्य छोटा लेखक आहे हे मला माहित आहे पण कधीतरी तर सुरुवात करायला हवीच ना? =)) =)) हे वाक्य छाणच... आणि हो, एक आनंदाची गोष्ट; हेच नाटक आता ( इंग्रजीत) बंगलोरचाही दौरा करत आहे म्हणे. माझ्या त्यांना शुभेच्छा. मुंबईत कधि आहे हो हे नाटक ;) निखिल ================================

अगागागागा... पार माप काढलं राव... !!! र्‍होअन तोंड्वळकर नकोशि शाळा थिएट्र प्रायोगिक नाटक पाहणं म्हणजे व्यामिश्र आणि विचक्षण अनुभूती घेणं असतं पार्किंगमध्ये एक माणूस टेबल टाकून बसला होता आणि लांब रस्त्यापर्यंत रांग लागलेली होती वाढत जाणार्‍या म्यूझिकवर पांघरूणाखाली त्यांनी थोडा वेळ डान्स केला असावा. आपल्या स्त्रीला हातावर उचलून घेणं, स्त्रीने टुणकन उडी मारून त्या पुरुषाच्या पाठीवर बसणं, तिच्या पाठीला त्याने मसाज करणं सारंच अगदी नैसर्गिक आणि निरागस... याकडे जे लोक वाईट नजरेने पाहतील तेच पापी बंक्या अजून पलंगाकडेच पाहत होता... मी त्याला कोपराने ढोसले... तो भावसमाधीतून जागा झाला... हे सगळं अल्टिमेटच. आणि हो... नको, ते अवांतर ठरेल.

=)) हे राम ! कोल्हापुरात कुणाला तरी प्रचंड राग आला आहे व त्याने आताच आई अंबाईच्या चरणी लोटांगण घातले आहे असे कळाले ;) पै. रा. जै. पाठीलाग

अल्टी!

र्‍होन्या लेका तोडलस की रे! बंक्या म्हणतो ती प्रायोगिक नाटके शाळकरी मुलांना आवडणारीच आहेत. ते आजच्या पीढीवर थेयट्र करतात आणि त्याना ती आवडतात,मॅटर खतम. असेच लिहत रहा!

__/\___ मास्तुरे, तुम्ही हा निबंद युनिकोदात परिवर्तित करुन घेतला आहे का?

मूळ नाटक लेजिटिमेट हूई .. लेखक अमेरिकन नाटककार ब्रॅडली हेवर्ड काही दुवे http://haywardplays.tripod.com/legitimate.htm http://www.bigdogplays.com/playdisplay.asp?playid=65 याचे रूपांतर केले आहे सागर देशमुख यांनी. नाव मात्र रात्र अभिनेते आहेत सागर देशमुख राधिका आपटे -------------------- या नाटकाविषयी दोन प्रचंड टोकाची मते ऐकली आहेत. आणि नाटकाविषयी उत्सुकता खूप वाढवणारी ही मते आहेत.. काय एवढं वाईट / चांगलं आहे ते बघूया तरी.. अशा स्वरूपाची... ... ही दोन्ही मते दर्शवणारं हे परीक्षण आहे इतकंच...

ढवळा पडदा हा निमित्त आहे. मात्र रात्र झाली की त्याचा उपयोग समजतो. प्रकाश घाटपांडे आमच्या अनुदिनीत जरुर डोकवा.

आपले लिखाण मोठे विचक्षण, मनोज्ञ आणि व्यामिश्र आहे बरंका. . =)) "Great Power Comes With Great Responsibilities"

'अल्टिमेट उई'चं परीक्षण वाचून डोळे भरुन आले! किती हे बारकावे? काय ही शब्दसंपत्ती? काय ते वर्णनातले साधेपण? काय तो ऐतिहासिक निबंधांचा व्यामिश्र अभ्यास? छे छे केवळ अप्रतीम! इतके दिवस आपण मिपावरुन जी दडी मारलेली होतीत त्या दरम्यान आपला हा व्यासंग सुरु होता हे मला आज समजले! गुरु जालिंदर ह्यांचा वरदहस्त आपल्या मस्तकी आहे ह्याची हे लेखन साक्ष आहे असे म्हणण्यास प्रत्यवाय नाही. एकाच परीक्षणात अनेक पक्षी घायाळ करण्याचं हे अचाट सामर्थ्य पाहून मी दिग्मूढ झालो आहे. आणी हो, एक तारखेचे विसरु नका बरं का, आम्ही वाट बघतो आहोत! आपला नम्र, (अल्टिमेट घायाळ)चतुरंग

=)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) निशब्द !! चला आता आमच्या नशिबी सोलो डान्स आहे .. तो ही आपल्या चटई वर .. जातो बापडा ... काल आमची कामवाली म्हणत होती .. ती चटई बदला आता .. अंमळ चटई कमी आणि भोकं जास्ती झालीत ! =)) बाकी लेखणकौषल्याबद्दल काय बोलावं ? कमाल आहे हो ... असा निबंध लिहीणारे तुम्ही केवळ दुसरेच !! -(चटईप्रेमी) टारोबा मॅटर (खतम)

वा ! सुरेख ... अप्रतिम... जबरदस्त.. ! :) --अवलिया ============ यॉर्कर भल्याभल्यांची दांडी उडवतो... म्हणुन पक्षपाती पंच त्याला नोबॉल ठरवतात.

पण थोडेसे क्रूर! भासदार भोंगळ सदर्‍याची नेटकी शिवण मात्र खूप डोळ्यात येते आहे, त्यामुळे भास थोडा डळमळीत होतो. "नेटके-नसलेल्या लेखनाचे" सोंग वठवून तरी लेखन वाचनीय ठेवणे म्हणजे तारेवरची कसरत. पण मास्तर कायम प्रयोगशील!

फार जोरात व्यामिश्र अनुभुती. मजा आली.

"नेटके-नसलेल्या लेखनाचे" सोंग वठवून तरी लेखन वाचनीय ठेवणे म्हणजे तारेवरची कसरत. पण मास्तर कायम प्रयोगशील!

या धनंजयाच्या मताशी सहमत. मस्त लेखन :) -- लिखाळ. 'वाटते आहे', 'कुठेतरी वाचले आहे', अशी संदिग्ध विधाने करणार्‍याला म. संकेतस्थळां वरच्या चर्चेत मानाचे पान असते असे वाटते ;)

"६० मिनिट पनिश्मेन्ट" या नावाचे एक असेच हिन्दी इंग्लीश नाटक पृथ्वी ला पाहिले होते. ती प्रेक्षकांसाठी पनिश्मेंटच होती. पास हा शब्द जर इंग्रजी असेल तर नापास हा शब्द कोणत्या भाषेतला आहे

मा.श्री. र्‍होअन तोंड्वळकर यांनी 'रात्रीवरून काहीतरी' या मंचकी नाटकाचे केलेले परीक्षण प्रायोगिक आणि व्याविज्ञ आहे. अशा 'दोनहजार एकदशकानंतर...' समीक्षकांचे आणि त्यांनी चटईक्षेत्रावरून (म्हणजे मंचकासमोरच्या चटईवर बसून, बरंका)केलेल्या परीक्षणांचे स्वागत.

=)) परा यांची प्रतिक्रिया त्याच विचक्षण आणि व्यासंगी व्यक्तीमत्वाचा (वा! तीन वेळा व आणलाच. आता पुढचा व साठी व्यत्यय लिहु काय??)आरसा आहे. :D मास्तर भारी लिहिलय पण हे तुम्ही लिहिलेल खरखुर परिक्षण नव्हे. हे तर मुळ परिक्षण कमी आणि मसाला (कोल्हापुरी मसाला घातलाय अस वाटतय खर :D ) जास्त झाला. तुमच्या जुन्या ष्टायलीत खर्खुर परिक्षण येवुदे.

मास्तर , लय भारी.. स्वाती

मात्र रात्र च्या परिक्षणात चुकीचा मसाला घातल्याने ह्या पाकृची चव प्रचंड बिघडली आहे. त्यामुळेच कदाचित आताशा "असल्या" लेखांचा कंटाळा यायला लागलाय. एकाच व्यक्तीला "टारगेट" करून लेख पाडायचा टारगटपणा आता बास झाला. काहि "संपादकांनी" देखील असल्या प्रयत्नांना प्रोत्साहन दिलेले पाहून आश्चर्य वाटले. मास्तरांनी आपली प्रतिभा जरा सकस व चांगल्या साहित्यनिर्मितीवर वापरली तर अतिशय आनंद होईल. अभिज्ञ. अवांतर : धनंजय ह्यांच्या प्रतिसादाशी सहमत. -------------------------------------------------------- पॉझिटिव्ह थिंकिंग....? अजिबात जमणार नाहि.

धमाल लेख! वाचून व्यामिश्र अनुभूतीचा अनुभव आला :)

हे म्हणजे उगीच तुम्हा पुण्या-मुंबईच्या माणसांनी कौतुकं करून ठेवली आहेत....आमच्या जिल्ह्यामध्येही ...

- हे वाक्य वाचून अंमळ हळवा झालो. यापूर्वीही कुठेतरी ऐकल्यासारखं वाटतंय हे :)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

मास्तरांनी आपली प्रतिभा जरा सकस व चांगल्या साहित्यनिर्मितीवर वापरली तर अतिशय आनंद होईल. अतिशय भयंकर सहमत आहे. तरी मी मास्तरांना सांगत होतो की तुम्ही सकस व चांगली साहित्यनिर्मिती कशी करावी याबद्दल पुर्णपणे अभिज्ञ आहात. तेंव्हा मिपावरच्या 'श्रेष्ठ व थोर' साहित्यीकांकडुन (हे थोर असल्याने फक्त उपदेशात्मक सुचना वजा प्रतिक्रीया फक्त देतात, त्यांचे 'मौलीक' साहित्य ते असकस व वाईट वाचकांना वाचायला देत नाहीत) आधी थोडे ज्ञान घ्या. पण ऐकतील तर मास्तर कसले ? मास्तर तुम्हीही अंमळ टारगटच आहात बघा. ©º°¨¨°º© परा ©º°¨¨°º© 'अनीवे' शिवाजी विद्यापिठातुन मिपा आणि मिपाकर 'यांछ्यावर' पी एच डी करण्याच्या विचारात असलेला. आमचे राज्य

मेलो मेलो..!!! अश्लील नाटक? अश्लील नाटक? हम्म्मम..मग ते आम्हांला पाह्यलंच पायजे

एखाद्या कुणाची चेष्टा करताना एका चांगल्या नाटकावर, नवीन प्रयोगावर अकारण आणि अप्रस्तुत टिका होतेय. कदाचित तुमची त्या नाटकाबद्दलची प्रतिक्रिया तुम्ही सांगत असाल पण बाकी बहुतांश लोक तुमच्या प्रतिक्रियेमुळेच केवळ त्या नाटकाला न बघता नावे ठेवत आहेत. तुमच्या नाटकाबद्दलच्या ज्ञानाला आणि अधिकाराला गृहित धरूनही हे सांगावेसे वाटते की 'मात्र रात्र' हे नाटक निश्चितच तुम्ही म्हणता तसे थिल्लर आणि उथळ नाही. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

असली अजुन नाटकं माहीत असतील तर येउ द्या परिक्षण. प्रायोगिक (विशेषतः असल्या विषयावरच्या) नाटकांची आम्ही नेहमीच वाट बघत असतो.

हे नाटक म्हणजे छोट्याछोट्या संवादांची दृश्यमालिका आहे. काही दृश्ये खूप छोटी आहेत. .. गोष्ट सांगण्यासारखी काही नाहीच, मंचावरती खूप काही घडत नाही पण संवाद मस्त.. प्रत्येकातून प्रेम म्हणजे काय याचा शोध घ्यायचा प्रयत्न केला आहे.... या नाटकात दोघांचाही अभिनय उत्तम झाला आहे, विशेषत: अभिनेता सागर अप्रतिम काम करतो ... त्याचं टायमिंग आणि स्क्रिप्टच्या पलीकडे जाऊन अभिनय जबरदस्तच आहे, यात शंका नाही....त्याचा अभिनय परिणामकारक आणि आनंददायकच आहे .... नाटकाच्या तांत्रिक बाबीही उत्तम आहेत.. ( थोडक्यात मात्र रात्र आवडले का रे ? तर आवडले. प्रश्नच नाही.) आसक्त संस्थेचे प्रयोग (कळोत न कळोत ), तांत्रिकदृष्ट्या सफ़ाईदार असतातच... ... फ़क्त इतकी शारीरिक जवळीक निकटमंचावर दाखवायची आवश्यकता आहे किंवा नाही यावर मतभेद असू शकतात.... लेखक दिग्दर्शकाला ते अत्यावश्यक वाटले असावेत असा माझा समज झाला. .. ते त्यांचं स्वातंत्र्य आहेच पण मला ते आवडावं की नाही, हे प्रेक्षक म्हणून मी ठरवणार.... ( शिवाय इतकं मराठीत दाखवताहेत मग अमेरिकन लेखकाने काय काय लिहून ठेवले असेल देव जाणे; अशी आमच्या बुरसटलेल्या मनात प्रतिक्रिया आलीच....) त्यामुळे वरच्या लिन्कमध्ये शोधाशोध केल्यावर मूळ लेजिटिमेट हूई या नाटकाची बहुतेक अपूर्ण पीडीएफ़च सापडली....लगेच वाचून काढली... संवाद एकदम मजेदार, चुरचुरीत... हास्याचे फ़वारे वगैरे उडवणारे आहेत...मात्र वाचल्यावर असे लक्षात आले की असे पांघरूणाखालचे सूचन करणारे लेखकाने काहीच लिहिलेले नाहीये .... ( किंवा लिहिले असले तरी मला कळाले नसावे.. किंवा लेखकाने लाजून स्पष्ट लिहिले नसेल... किंवा ते नेमके अपूर्ण असावे) नाटकाच्या सुरुवातीला आणि शेवटाला शरीरसंबंधांचे सूचन नसते तर अर्थाच्या दृष्टीने हे मराठी नाटक अधिक उत्तम झाले असते असे आपले माझे वैयक्तिक मत....(मूळ लेखकालाही कदाचित असेच वाटत असावे हे इंग्रजीत नाटक वाचल्यावर कळाले.. ) मग प्रेम म्हणजे नक्की काय हे समजावताना मूळ नाटकातला संदेश पोचवण्यासाठी , इकडच्या देशी प्रेक्षकांसाठी नाटक रूपांतरित करताना हे शरीरसंबंधांचे सूचन रूपांतरकाराला आणि / किंवा दिग्दर्शकाला आवश्यक वाटले असावे; असे समजायला वाव आहे. किंवा आपण प्रायोगिक करतो आहोत म्हणजे आपल्याला लोकांना न समजणारे किंवा लोकांच्या शेंडीला झिणझिण्या आणणारे काहीतरी दाखवणे भाग आहे , असा अट्टाहास आहे की काय असेही समजायला वाव आहे..... फ़क्त एक स्पष्ट करतो की प्रायोगिक नाटकांना नावे ठेवण्यासाठी , टर उडवण्यासाठी आणि लोकांच्या मनात या नाटकाबद्दलची प्रतिमा मलीन व्हावी या दुष्ट हेतूने हे लेखन केलेले नव्हते , असे कोणाला वाटले असल्यास माफ़ी मागतो.... ( असाच हेतू असता तर मिसळपावावर जास्तीतजास्त प्रायोगिक नाटकांबद्दल लिहायचा प्रयत्न केला नसता) ( आता सर्वांना सांगतो की नाटक पहा, मूळ नाटक वाचा आणि स्वतः ठरवा ... उगीच माझ्या लेखामुळे प्रायोगिक नाटकाबद्दल गैरसमज व्हायला नको) _____________________________ हल्ली प्रातःसमयी ओ सजना बरखा बहार आयी ऐकतो... जय बालाजी

याच नाटकाचा आज दिनांक २५ ऑगस्ट २०१० रोजी रात्री ७ ३० वाजता सुदर्शन रंगमंचावरती शेवटचा प्रयोग आहे असे समजले.... तरी इच्छुकांनी सदर माहितेचा लाभ घ्यावा आणि नाटक पहावे...