केंव्हाही भाड्याच्या घरात - (स्वतःच घर असलेला ) गणेशा

अबा, पर्याय एक मध्ये सर्वात शेवटी वीस वर्षात केलेल्या एकुण खर्चामध्ये सुरुवातीचे 50 लाखाचे डाऊन पेमेंट धरायचे राहून गेलेय. ते धरले तर पर्याय एक जास्तीचाच केविलवाणा वाटतो.

तरुण असताना एखादी बाई "ठेवावी" किंवा रोज रोज वेगवेगळ्या चान्गल्या गणिका पाहून मौजमजा करावी आणि पन्नाशीला आल्यावर एखाद्या पैसे असलेल्या विधवेबरोबर लग्न करावे. लग्न करून रोज रोजची किटकिट आणि वारेमाप पैसाची उधळपट्टी थांबेल, आयुष्यभर भरपूर पैसे वाचतील आणि बँक बॅलन्स चांगला लठ्ठ असेल आणि मौजमजा करता येईल काय म्हणताय?

ह्यावरुन एक विनोद आठवला. पान टपरीवर एक गुटखा/सिगारेट पिणार्या तरुणाला एक टंच तरुणी ग्यान देण्याच्या हेतुने विचारते कि तू किती सिगारेट्/गुटखा दिवसातुन खातोस.? तो अमुक अमुक नंबर सांगतो. ती गणित मांडते एका दिवसात अमुक अमुक सिगारेटी/गुटखा ,इतक्या पैशाने एका दिवसात इतका खर्च.आठवड्यात इतका,महिनयत इतका व वर्षात इतका. ह्या हिशेबाने तु तमुक तमुक वर्षात जर हे तुला व्यसन नसते तर समोर उभी असलेली ऑडी विकत घेऊ शकला असता. ह्यावर तो तरुण म्हणतो कि बाई तुम्ही सिगारेटी/गुटखा खाता का? नाही. मग तुमची ऑडी कुठी आहे.? तरुणी निरुत्तर... तरूण म्हणतो बये ही ऑडी माझीच आहे. चल तुला फेरी मारुन आणतो..!

तुमच्या गणितात बऱ्याच मूलभूत चुका आहेत. साधी सरळ म्हणजे ६% व्याजाने घराची किंमत २० वर्षांनी ३. २१ कोटी नव्हे तर ४. कोटी होते. अशा अनेक मुद्दाम ठेवलेल्या (आपल्या म्हणण्याचे समर्थन करण्यासाठी) चुका आहेत. त्यामुळे त्यात न पडत मी मूलभूत मुद्दा मांडला होता. ज्यांना हवे त्यांनी त्यातील चुका काढाव्यात.

धाग्याला असे प्रतिसाद येतील असे अजिब्बात वाटले नव्हते.. बाई काय, लग्न काय :-) पत्येकाने आपला, आपल्या वेळेसचा, आपल्या चषम्यातून दिसणारं जग हेच बरोबर हा अट्टाहास खरे तर सोडला पाहिजे.. आज कालचे कित्येक तरुण, हे investing माहित नसताना नाहक, घर या मुद्द्याकडे भावनिक पणे पाहून, जीवन stress free जगता येत असते हे विसरले आहेत. ज्यांच्या कडे पैसा आहे, तो काहीही करू शकतो.. कितीही घरं घेऊ शकतो. लेखकाचा मुळ मुद्दा, emi मध्ये विनाकारण व्याज देण्या पेक्षा गुंतवणूक करून स्वतःचे पैसे वाढवून नंतर स्थिर आयुष्य जगावे काय असा आहे.. आणि आजकाल ची कित्येक तरुण मुले हे अंगीकारत आहेत याचे मला कौतुक आहे.. मला जर २०१० ला हे कळाले असते, तर मी आता त्याच emi च्या पैश्यातून कर्ज न घेता घर घेऊ शकलो असतो, आणि शिवाय माझ्याकडे पैसे हि शिल्लक राहिले असते. वरती मुळ धाग्यात मांडलेले गणित अवघड वाटत असेल will simplify that in next rpl..

पर्याय १ : घर कर्जावर ....घर किंमत : ५० लाख ....बँक कर्ज : ४० लाख (१० लाख डाऊन पेमेंट) ....व्याज दर : ८% ....मुदत : २० वर्षं EMI जवळपास : ३३,४५० ₹ म्हणजे २० वर्षात बँकेला एकूण ८० लाखांपेक्षा जास्त रक्कम भरली जाते (४० लाख मूळ + ~४० लाख व्याज). पर्याय २ : आधी गुंतवणूक, नंतर घर ....दर महिन्याला तीच रक्कम (३३,४५० ₹) म्युच्युअल फंड/इक्विटी मध्ये SIP ....सरासरी परतावा : १२% (दीर्घकाळात भारतात शक्य आहे) मुदत : २० वर्षं ....२० वर्षांनी तुमच्याकडे एकूण फंड जवळपास ३ कोटी रुपयांचा होतो. ....त्या पैशातून छानस घर एकदम खरेदी करता येईल, आणि तरीही तुमच्याकडे काही कोटी/लाख त्यावेळेसच्या घराच्या किंमती प्रमाणे शिल्लक राहतील. - निष्कर्ष EMI = बँकेला व्याज SIP = आपल्यालाच संपत्ती म्हणजेच “घर” हे आयुष्याचं उद्दिष्ट असू शकतं, पण कर्जाच्या जाळ्यात अडकून नाही तर गुंतवणुकीतून स्वातंत्र्य मिळवून घेणं जास्त योग्य. - गणेशा...

आता माबोवर एक धक्का धागा सुद्धा आलाय. स्वतःचे घर घेऊन पैसे बुडीत खाती जमा झालेल्याचा. मागच्या महिन्यात एक कोकणातील घर( २०१९ मधले, अठ्ठावीस लाखाला घेतलेले) त्या मालकिणीला घर विकायचे आहे. आता २०२५ मध्येही तो बिल्डर याच किमतीला तसलं घर तिथेच देत आहे. तर त्याचा ताळमेळ आणि गणित सांगणारा विडिओ यूट्यूबवर आहे. पाहा.

हा चावून चावून चोथा झालेला विषय आहे. याआधीसुद्धा दोन तीन धागे येऊन गेले. घर आणि गाडी म्हणायला गेले तर स्टेटस सिम्बॉल अन दुसऱ्या बाजूने illiquid assets. मन नि बुद्धीची लढाई . तर्क नी भावना यातील द्वंद् व . स्त्रीहट्ट नि बालहट्ट यातील कैची तर्कसंगत हे भाडयाने राहणे हेच आहे.

ज्या घरात तुम्ही राहता आहात ते घर हि गुंतवणूक नसून अत्यावश्यक असणारी बाब आहे. आयुष्य भर भाड्याच्या घरात राहणे किती लोकांना पटेल हा एक वेगळा मुद्दा आहे. मी वर लिहिल्याप्रमाणे १९ वर्ष भाड्याच्या घरात काढली आहेत. ११ वर्षे नौदलात असताना आणि नंतर ८ वर्षे स्वतःचे १ बेडरूम चे घर २५ हजार रुपये भाड्याने देऊन ३ बेडरूमचे घर ५०,००० भाड्याने घेऊन राहिलो होतो. आमचे घर पुनर्रविकासाला जाणार जाणार म्हणू त्यासाठी न थांबता मी दर वर्षी ३ लाख रुपये अतिरिक्त असे ८ वर्षे (२४ लाख रुपये) टाकून दोन्ही मुलांसाठी स्वतंत्र खोली मिळावी यासाठी तीन बेडरूमचे घर भाड्याने घेतले होते. दोन वर्षांपूर्वी माझे स्वतःचे घर ( तीन बेडरूमचे) झाले. तोवर मुलीचे लग्न होऊन गेले होते. आता या खर्च झालेल्या २४ लाखाचा हिशेब करायचा कि तरुण मुलाला ८ वर्षे आणि मुलीला सात वर्षे (लग्न होईपर्यंत) स्वतंत्र खोली मिळाली याचा आनंद मानायचा ? आयुष्यात पैशाचे महत्व किती हे ज्याने त्याने ठरवायचे आहे हि १९ वर्षे भाड्याच्या घरात राहत असताना. आलेले वेगवेगळे अनुभव यांनी माझे असे ठाम मत बनलेले आहे कि स्वतःचे घर हे स्वतःचे असते. भाड्याच्या घरात आपल्या आवडीचा रंग देता येत नाही आवडीचे फर्निचर करता येत नाही कि त्या सोसायटीत तुम्हाला सर्व लोक उपऱ्यासारखेच वागवतात. ज्यांना १२ तास ऑफिस मध्ये काढायचे आहेत आणि परत आल्यावर कुणाशीही संबंध ठेवायचे नाहीत त्यांना भाड्याचे घर उत्तम आहे. भाड्याच्या घरात राहत असताना पहिल्या घराच्या मालकाला दुबईतील नोकरी गेल्यामुळे परत यावे लागले तेंव्हा दोन महिन्यात घर सोडून दुसरीकडे घर बघावे लागले. दुसऱ्या घरात आम्ही दोघे डॉकटर होतो आणि कोव्हीड मध्ये रुग्णसेवा करत होतो म्हणून सोसायटीच्या लोकांनी आम्हाला बाहेर काढायची धमकी दिली होती. विशाखापट्टणम येथे भाड्याच्या घरात राहत असताना मी अंदमानला तैनात आणि घरात पत्नी आणि दोन लहान मुले असताना वादळ झाले आणि मुले आजारी अशी स्थिती असताना आजूबाजूचे कोणीही मदतीसाठी येऊ शकले नव्हते. ( त्यानच्याकडून त्या परिस्थितीत तशी अपेक्षा करणे हे बरोबर नाही हे मान्य करूनही) https://www.misalpav.com/node/34163 उरापोटावर कर्ज घेऊन घर घेऊ नये हे मान्य. पण तुमचा पगार वाढत जातो आणि इ एम आय मात्र तोच राहतो. माझे स्वतःचे उदाहरण-- मी नौदलातून बाहेर पडताना पगार होता ४५००० रुपये आणि घराचा हप्ता १५ हजार होता. तेव्हा घर कर्जावर व्याजात ३० % कपात मिळत असे.म्हणजे प्रत्यक्ष खिशातून १० हजारच जात असत. सहा महिन्यानी माझा पगार ७५ हजार झाला. तेंव्हा पगाराच्या १/३ असलेला हप्ता १/५ झाला. काही वर्षांनी उत्पन्न दीड लाख झाले तेंव्हा हप्ता १५ हजारच राहिला. म्हणून म्हटलंय कि वरील उदाहरणात बरेच मूलभूत दुवे कच्चे आहेत. भाड्याचे घर हे नक्कीच स्वस्त पडेल पण आपल्या मानसिक शांततेची किंमत किती होईल हे प्रत्येकाने स्वतः ठरवायचे आहे. कोव्हीड मध्ये भाड्याच्या घराबाहेर काढले असते तर आपले स्वतःचे घर आहे हा एक प्रचंड मानसिक आधार होता. मान्य आहे कि हि अत्यंत अपवादात्मक परिस्थिती होती. आज मागे वळून पाहताना माझ्या असे लक्षात येते कि जेवढी म्हणून भाड्याची घरे मी पाहतो आहे तेथे असलेल्या सुविधा तुमच्या घरात असणाऱ्या सुविधांच्या मानणारे त्रोटक आणि अपुऱ्याच असतात. कारण घर भाड्यानेच द्यायचे आहे तेंव्हा अधिक भांडवली खर्च का करा? असा सर्वसामान्य घरमालकांचा विचार असतो त्यातून घराचे भाडे हे साधारण मूळ किमतीच्या २-३ % च्या वर कधीच जात नाही यामुळे घर अतिशय उत्तम तर्हेने रंगवलेले आणि उच्च दर्जाचे फर्निचर असलेले मी कुणाच्याही घरात आजतागायत पाहिलेले नाही. याउलट माझ्या स्वतःच्या दोन्ही घरांमध्ये माझ्या आवडीचे उच्च दर्जाचे फर्निचर आणि मुलांच्या खोलीत एशियन पेंट्स कडून केलेले टेक्सचर पेंटिंग होते. महिना ५० हजार रुपये भाडे घेणारा घरमालक काही १ लाख रुपये घर रंगवण्यात घालत नाही. येथे वाद घालणारे बहुसंख्य एक तर स्वतःच्या घरात राहतात किंवा भाड्याच्या. दोन्ही घरात बरेच दिवस राहून प्रत्यक्ष अनुभव घेतलेले फार थोडे असतील जसे वय वाढते तसे पैशाची किंमत कमी होते आणि तुम्ही जगलेल्या आयुष्याची किंमत वाढत जाते. शेवटचा कळीचा मुद्दा --आयुष्यभर पोटाला चिमटा काढून पन्नाशी साठी ला स्वतःचे घर झाले तरी आपले तारुण्य हौस मौज न करता गेले याची खंत आयुष्यभर बाळगून मागची पिढी गेली अशी स्थिती आपली व्हावी का? हे ज्याने त्याने ठरवायचे आहे.

धागाकर्त्याने स्वतःची सध्याची परिस्थिती सांगितल्याशिवाय इथे चर्चा करणे कसे शक्य आहे ? उदाहरणार्थ, १. महिना ४३,००० रुपये देणे सहजशक्य आहे का ? ही रक्कम पगाराच्या किती टक्के आहे ? २. सध्या भाड्याच्या घरात रहात आहात किंवा कसे ? भाड्याचे असल्यास किती भाडे आहे आणि सोयी/गैरसोयी कोणत्या आहेत ? सध्याचे रहाते घर अचानक सोडावे लागू शकते का ? किवा कालांतराने तेच घर विकत घेता येईल का ? ते घर किती जुने आहे आणि सध्याची किंमत किती आहे ? ३. ५० लाख द्यायचे आहेत ते सहजपणे देण्यासारखे आहेत का ? त्याचे जे व्याज बुडेल, ते हिशेबात धरले आहे का? ४. जे घर घेणार, ते कसे आणि ते कितपत सोयीचे आहे ? पुढे दुसर्‍या शहरात वा परदेशात गेलात तर घराचे काय करायचे, याविषयी काय विचार आहे ... वगैरे. मी १९९१ साली फरीदाबादला दोन मजली घर बांधले तेंव्हा प्लॉटसकट एकूण ८ लाख लागले होते. पैकी २ लाख कर्ज घेतले होते, ते १-२ वर्षातच फेडता आले होते. २०२२ साली घर विकून वीसपट पैसे मिळाले. मधली अनेक वर्षे वरचा मजला भाड्याने देत होतो.

मायबोली' वर याच धाग्याला एका दिवसात ११२ प्रतिसाद, इथे ३३ आणि शेवटी डोंगर पोखरून निघालेला उंदीर. मजा आहे.

आबा या महामानवाची आपल्याला ओळख असायला हवी. हे लोकांना कामाला लावतात व स्वता खुंटीवर बसून मजा बघता बसतात.

आता मी यांची मानसिक स्थिती पूर्ती ओळखून चुकलो आहे. ह्यांची गोंधळली अवस्था आहे. म्हणून जरा अजून गोंधळ वाढवूया १. नवरा नि बायको आजकाल दोघेही नोकरी करणारे असले तरी यापैकी कोणाचीही बदली होऊ शकते वा उभयतः कंपनी बदलू शकतात नाईलाजाने वा चांगल्या संधीसाठी अशावेळेस स्वतःचे घराजवळ नोकरी मिळणे हे सुख असते पण सर्वांना ते शक्य होत नाही . अपवाद ( आपण CA ,डॉक्टर वा तत्सम व्यायवसायिक असाल तर ) २. अजून एक उदाहरणच द्यायचे झाले तर बोरिवलीत राहते घर आहे नि कल्याण वा कळवा याठिकाणी नोकरी असेल तर स्वतःचे घर असून सुद्धा रोजचा ४ तास प्रवास फक्त स्वतःचे घर आहे म्हणून सगळेजण करतील का ? ३. स्वतःचे घर घेण्याचे टप्पे याआधी पण सांगितले आहेत , नवविवाहित - १ bhk , कुटुंब वाढले कि २ /३ bhk . अनेकजण स्वतःचे घर आहे म्हणून २ bhk घेण्याअगोदर १ bhk विकत नाही नी भाड्यावर देतात ते गुंतवणूक दृष्टीने आतबट्ट्याचा व्यवहार आहे ४. प्रथम घर घेतांना अनुभव नसल्याने ,बजेट नसल्याने वा भावनिक होऊन घेतलेल्या घरामध्ये कायदेशीर व तांत्रिक अडचणी असू शकतात, उदा. ( OC /CC नसणं , conveyance लटकणे अशा अनेक भानगडी ज्या घर घेतल्यावरच कळतात आणि ते घर विकताना अडचणी येतात मग redevelopment ची वाट पाहण्याखेरीज गत्यंतर नसते ५. घर घ्यायचे असेल तर आपली अर्थार्जन हे १०-१५ किमीच्या परिघात असेल तर सर्वोत्तम . walk to home असेल तर स्वर्गच. आपल्या कुटुंबातील सदस्य संख्या वयोपरत्वे बदलते त्याचा अंदाज घेऊन घराचा आकार ठरवणे . आजकाल १ bhk हे पूर्वीच्या १ RK च्या साईज चे झालेत . ६. स्वतःचे घर असणे हि भावनिक गुंतवणुक आहे त्यामुळे वेळ आली तर बजेट खेचावे लागते . ७. घर भाड्याने देऊन मी गुंवणूकीसाठी घर घेतले असे तुम्हाला म्हणायचे असेल तर विषयच संपला