गुजरात व हिमाचल प्रदेश विधानसभा निवडणूक २०२२

दिल्ली महापालिका निवडणूक ४ डिसेंबर या दिवशी होणार असून ७ डिसेंबरला मतमोजणी होईल. गुजरातमध्ये १ डिसेंबर व ५ डिसेंबर या दिवशी निवडणूक होणार आहे. दिल्ली महापालिका निवडणुकीवर लक्ष केंद्रीत करावे की सर्व काही फुकट वाटण्याच्या घोषणा करीत गुजरातमध्ये हिंडत बसावे हा केजरीवालांना पडलेला यक्षप्रश्न असेल.

आज जाहीर झालेल्या सी व्होटर - एबीपी न्यूज सर्वेक्षणानुसार गुजरात विधानसभा निवडणुकीत भाजपला १३१-१३९, कॉंग्रेसला ३१-३९ व आआपला २-८ जागा मिळण्याची शक्यता आहे. यात धक्कादायक अंदाज म्हणजे भाजपला अंदाजे ४५ टक्के, कॉंग्रेसला अंदाजे २५ टक्के व आआपला अंदाजे २० टक्के मते मिळण्याची शक्यता आहे. आआप आपल्या २०% मतातील १५% मते कॉंग्रेसकडून व ५% मते भाजपकडून खेचण्याची शक्यता आहे. प्रथमच गुजरात विधानसभा निवडणुकीत २०% मते आआपने मिळविणे ही कॉंग्रेसपेक्षाही भाजपसाठी धोक्याची घंटा आहे. कॉंग्रेस देशातून पूर्णपणे समाप्त होण्याच्या मार्गावर असून ती जागा आआप व्यापताना दिसत आहे.

हे अंदाज खरे ठरले भाजपला इतिहासातील सर्वात मोठा विजय मिळेल आणि कॉंग्रेसचा इतिहासातील सर्वात मोठा पराभव असेल.

काल हिमाचल प्रदेश विधानसभेची निवडणूक पार पडली. एकूण ६६.५८% मतदारांनी मत दिले. २०१७ मध्ये ७५.५७% मतदारांनी मत दिले होते. म्हणजे यावेळी ९% मतदारांनी मत दिले नाही. जेव्हा मतदार सरकार बदलण्यासाठी मत देतात तेव्हा मागील निवडणुकीच्या तुलनेत मतांची टक्केवारी वाढते. जर आहे तेच सरकार कायम ठेवायचे असेल तर मतदार कमी प्रमाणात मत देतात. यावेळी तसेच होणार असं दिसतंय. मतमोजणी ८ डिसेंबरला आहे.

गुजरातमध्ये पहिल्या टप्प्यातील ८९ विधानसभा मतदारसंघात मतप्रक्रिया पार पडली. एकूण ६०.२०% मतदारांनी मत दिले. २०१७ मध्ये याच ८९ मतदारसंघात ६८% मतदारांनी मत दिले होते. आआपच्या प्रवेश होऊनही मत टक्केवारी वाढण्याऐवजी बरीच कमी झाली आहे. याचा एक अर्थ असा निघू शकतो की आआपला मतदारांनी फारसे स्थान दिलेले दिसत नाही.

निवडणूक संपली. मतदानोत्तर सर्वेक्षणाचे अंदाज खालीलप्रमाणे - गुजरात (बहुमतासाठी आवश्यक ९२) १) इंडिया टुडे - ऍक्सिस: भाजप १३१-१५१, कॉंग्रेस १६-३०, आआप ९-२१ २) टीव्ही ९: भाजप १२५-१३०, कॉंग्रेस ४०-५०, आआप ३-५ ३) जन की बात: भाजप ११७-१४०, कॉंग्रेस ३४-५१, आआप ६-१३ ४) ETG-TNN: भाजप १३९, कॉंग्रेस ३०, आआप ११ ५) चाणक्य: भाजप १५०, कॉंग्रेस १९, आआप ११ एकंदरीत भाजप विक्रमी जागा जिंकून सरकार बनविणार असे दिसते. हिमाचल प्रदेश (बहुमतासाठी आवश्यक ३५) १) इंडिया टुडे - ऍक्सिस: भाजप २४-३४, कॉंग्रेस ३०-४०, आआप ० २) टीव्ही ९: भाजप ३३, कॉंग्रेस ३१, आआप ० ३) जन की बात: भाजप ३२-४०, कॉंग्रेस २७-३४, आआप ० ४) ETG-TNN: भाजप ३८, कॉंग्रेस २८, आआप ० ५) चाणक्य: भाजप ३३, कॉंग्रेस ३३, आआप ० हिमाचल प्रदेशात जोरदार चुरस दिसते. strong>दिल्ली महापालिका (बहुमतासाठी आवश्यक १२६) १) इंडिया टुडे - ऍक्सिस: भाजप ६९-९१, कॉंग्रेस ३-७, आआप १४९-१७१ २) टीव्ही ९: भाजप ९४, कॉंग्रेस ८, आआप १४५ ३) जन की बात: भाजप ७०-९२, कॉंग्रेस ४-७, आआप १५९-१७५ ४) ETG-TNN: भाजप १४६-१५६, कॉंग्रेस ६-१०, आआप ११ एकंदरीत आआप विक्रमी जागा जिंकताना दिसत आहे. दिल्लीतील ३ महापालिका एकत्र करून एक मोठी महापालिका करण्याची भाजपची योजना फसताना दिसत आहे. दिल्लीत कॉंग्रेस लोकसभा व विधानसभेनंतर महापालिकेतही संपताना दिसत आहे. भाजप नेतृत्व कितीही निवडणूक कुशल असले तरी दिल्ली, महाराष्ट्र व बिहार या राज्यात भाजपचे केंद्रीय नेतृत्व सातत्याने चुकीचे निर्णय घेऊन तोंडावर आपटत आहे व हे अजूनही त्यांना समजत नाही असं चित्र आहे.

दिल्ली महापालिका निवडणुकीची मतमोजणी सुरू आहे. आतापर्यंत एकूण २५० जागांमध्ये भाजप १००, आआप १३३ व कॉंग्रेस ११ जागांवर पुढे आहे. भाजपला ७०- ९४ व आआपला १४५-१७५ जागा मिळतील असा ३ संस्थांचा अंदाज होता. हे अंदाज काहिसे चुकताना दिसत आहेत. ETG चे अंदाज पूर्ण चुकले आहेत.

दिल्ली महापालिका निवडणूक अंतिम निकाल - आआप १३४, भाजप १०४, कॉंग्रेस ९, इतर ३ १५ वर्षांनंतर दिल्ली महापालिकेतील भाजपची सत्ता संपली. तशी एकतर्फी निवडणूक झाली नाही. सलग १५ वर्षांनंतर मतदार नाराज असणे स्वाभाविक आहे. दिल्लीच्या ३ महापालिका एकत्र करण्याचा भाजपचा निर्णय चुकलेला दिसतो. ३ वेगळ्या महापालिका असत्या तर किमान एका महापालिकेत भाजपला बहुमत मिळू शकले असते. लोकसभा आणि विधानसभेपाठोपाठ दिल्ली महापालिकेतही कॉंग्रेस पूर्णपणे संपली. उत्तर प्रदेश, बिहार, बंगाल, तामिळनाडू, ओरिसा, आंध्रप्रदेश, तेलंगणा या मोठ्या राज्यातून कॉंग्रेस पूर्वीच संपली होती. आता दिल्लीतही संपली. या ८ राज्यात लोकसभेच्या निम्म्या म्हणजे २७१ जागा आहेत जेथे कॉंग्रेसचे अस्तित्व जवळपास शून्य झाले आहे. तस्मात् भविष्यात कॉंग्रेस लोकसभेत बहुमताच्या जवळपास सुद्धा येण्याची शक्यता नाही.

आताचे कल - गुजरात: भाजप १३७, कॉंग्रेस ३३, आआप ८ हिमाचल प्रदेश: भाजप ३०, कॉंग्रेस ३६, आआप ०

आताचे कल - गुजरात: भाजप १४६, कॉंग्रेस २३, आआप ९ हिमाचल प्रदेश: भाजप ३३, कॉंग्रेस ३२, आआप ०

आताचे कल - गुजरात: भाजप १५४, कॉंग्रेस १९, आआप ६ हिमाचल प्रदेश: भाजप २७, कॉंग्रेस ३८, आआप ० गुजरातेत भाजप विक्रमी जागा जिंकून विजयी होतोय. यापूर्वी १९८५ मध्ये कॉंग्रेसला १४४ जागा मिळाल्या होत्या. कॉंग्रेस आकसत चालली आहे व ती जागा आआप व्यापत आहे. दुसरीकडे भाजप हिमाचल प्रदेश हरत आहे. या राज्यात प्रत्येक ५ वर्षांनी सरकार बदलते. हा कल २०२२ मध्ये कायम राहताना दिसतोय.

अंतिम निकाल गुजरात: भाजप १५६, कॉंग्रेस १७, आआप ५, इतर ४ हिमाचल प्रदेश: भाजप २६, कॉंग्रेस ३९, आआप ०, इतर ३ आआपने गुजरातेत १३% मते मिळवून आता राष्ट्रीय पक्षाचा दर्जा प्राप्त केला आहे. कॉंग्रेसला विरोधी पक्षनेता करता येईल इतक्या सुद्धा जागा मिळाल्या नाहीत. दिल्ली, पंजाब पाठोपाठ गुजरातेत आआप कॉंग्रेसची जागा व्यापत आहे. दर ५ वर्षांनी सत्तारूढ पक्षाला पराभूत करून सरकार बदलण्याची १९९० पासून सचरू असलेली परंपरा हिमाचल प्रदेशात कायम राहिली. दिल्ली महापालिका आआपकडे, हिमाचल प्रदेश कॉंग्रेसकडे व गुजरात भाजपकडे असे सर्व प्रमुख पक्षांना समाधानकारक निकाल लागले आहेत. महापालिका किंवा विधानसभा निकालावर लोकसभा निवडणुकीचे निकाल ठरत नाहीत. त्यामुळे या निकालांचा २०२४ मधील संभाव्य लोकसभा निवडणुकीशी संबंध जोडता येणार नाही. दिल्ली महापालिकेची मुदत एप्रिल २००२ मध्येच संपली होती. भाजपने ८ महिने निवडणूक लांबविली ही पहीली चूक. दिल्लीतील ३ महापालिका एकत्र करून ए् १ मोठी महापालिका निर्माण केली ही दुसरी चूक. आआपच्या सिसोदियांसारख्या नेत्यांवर अनेक आरोप करून घरावर छापे मारणे पण अंतिम आरोपपत्रात नाव नसणे ही सगळ्यात गंभीर चूक. आपल्या नेत्यांवर वारंवार खोटे आरोप करून त्रास दिला जात आहे हा केजरीवालांचे आरोप लोकांना खरे वाटतात. आआपच्या नेत्यांविरूद्ध काही किरकोळ मिळाले तरी तात्काळ कारवाई सुरू करणे व नंतर त्यात काहीही न सापडणे, हे भाजपसाठी बूमरॅंग होत आहे. त्याचवेळी आआपच्या सत्येंद्र जैनसारख्या काही मंत्र्यांविरूद्ध गंभीर आरोप असूनही भाजपला त्याचा फायदा घेता आलेला नाही. स्वतः केजरीवालांचे खलिस्तानवाद्यांशी असलेले संबंध भाजपला जनतेपुढे आणता आलेले नाहीत. यापुढील काळात कॉंग्रेसऐवजी आआप हाच भाजपचा प्रमुख विरोधक असेल. केजरीवाल राहुलप्रमाणे निर्बुद्ध नसून अत्यंत चतुर व धूर्त आहेत व वीज, पाणी वगैरे फुकट देण्याच्या त्यांच्या घोषणांचा जनतेवर चांगलाच प्रभाव पडतो असे आजवर दिसून आले आहे.

२०१७ मध्ये गुजरातेत भाजपला ४९% तर कॉंग्रेसला ४२% मते होती. २०२२ मध्ये भाजपला ५२%, कॉंग्रेसला २७% व आआपला जवळपास १३% मते मिळाली आहेत. कॉंग्रेस आआपला जागा रिकामी करून देत आहे.