Skip to main content

फुकटात विनासायास वेटलॉस

लेखक शाम भागवत यांनी मंगळवार, 03/07/2018 12:39 या दिवशी प्रकाशित केले.
वाढलेला पोटाचा घेर व वाढलेले वजन, सोबतीला कोलेस्टेरॉल सापडल्यामुळे नशिबी आलेल्या गोळ्या आणि आता या आयुष्यभर घ्यावयाच्या आहेत अस डॉ. नि सांगितल्यावर मनाला बसलेला हबका. काही जणांचा वाढलेला रक्तदाब व त्यावरच्या गोळ्या , मधुमेह पूर्व स्थिती लक्षात आल्यावर उडालेली घाबरगुंडी तर मधुमेह झाल्याचे निदान झाल्यावर घरातल्या सर्वांच्या चेहऱ्यावर अवतरलेली काळजी. आणि या सगळ्यातून हे खा व हे खाऊ नका ची भली मोठी यादी. शिवाय गुडगेदुखी, ऍसिडिटी , .. , .., .. असच बरच काही यांच्यासाठी हे लिहितोय. ह्या सगळ्या त्रासातून कस मुक्त व्हायच?, एक पैसा जास्त खर्च न करता हे कस साधायच? श्रीमंत असो की गरीब दोघांनाही जमू शकेल,तसेच स्त्री पुरूषात अजिबात भेदभाव न करता दोघांनाही एकच पद्धत कशी वापरता येईल, तसेच त्यामागे विज्ञानाचा भक्कम पाठिंबा असला पाहिजे. वगैरे वगैरे ....... थोडक्यात आखूड शिंगी, बहुदुधी, गरीब, दूध काढताना लाथा न मारणाऱ्या बहुगुणी गायीबद्दल हे लिहितोय. कै. डॉ.श्रीकांत जिचकार एक अवलिया माणूस. एमबीबीएस, एमडी झाल्यावर आयपीएस त्यानंतर चक्क आयएएस. पण चारच महिन्यात नोकरीचा राजीनामा देऊन आमदार, मग मंत्री, राज्यसभेचे खासदार. या माणसाने प्रगती तरी किती वेगाने करावी? पण हे सगळं ४९ वर्षांच्या आयुष्यात साधायच म्हणजे एवढा वेग हवाच की हो! घरातल्या ग्रंथालयात बावन्न हजार पुस्तक. विद्वत्ता दाखविण्यासाठी जाहिरात म्हणून नक्कीच जमवलेली नसणार. उलट सगळी वाचलेली असण्याची शक्यता जास्त. कारण ४२ विद्यापीठातून मिळवलेल्या २० पदव्या. बहुतेक सगळ्या प्रथम श्रेणीतून मिळालेल्या. २८ सुवर्णपदक मिळवलेला माणूस हा. नक्कीच पुस्तके वाचलेली असणार. तर असा हा माणूस. भरपूर परदेश वाऱ्या केलेला असूनही त्याची भारताशी जुळलेली नाळ तुटली नव्हती. साधारण अशी माणसे थोडीशी भारतीय संस्कृतीशी फटकून वागतात. पण इथेही आपल्याला आश्चर्याचा धक्का बसतो. भारतीय संस्कृती व प्राचीन इतिहास, तत्त्वज्ञान व संस्कृत यात एमए केलेय. हे मी आपल वानगीदाखल सांगतोय कारण तस पाहिल तर त्यांनी १० विषयात एमए केलेय. इतकच काय मानाची डी. लिट. पदवी मिळालीय त्यांना संस्कृतामध्ये. तर सांगायच म्हणजे अशा माणसाने १९९७ साली एक नवीन विचार भारताला दिला. त्यावेळी ते राज्यसभेचे सभासद होते. पुणे महानगर पालिकेत मा. शशिकांत सुतार नावाच एक मोठ्ठ प्रस्थ होत. त्यांनी बालगंधर्व रंगमंदिरात जिचकारांना भाषणासाठी बोलावल. त्यासाठी सगळी व्यवस्था जातीने केली. आपोआपच बरेच मान्यवरांनी रंगमंदिर भरून गेल. त्यांनी सांगितल की, "शरीरात तयार होणारे अतिरिक्त इन्शूलीन बऱ्याच रोगांचे कारण आहे." स्थूलता, त्यातून मधुमेह, वाढलेला रक्तदाब, त्यातून मग अंजोग्राफीची तपासणी, त्यात नक्की काहीतरी सापडतच. मग अंजोप्लास्टी. सगळाच प्रकार खर्चिक. पण मरणाची भीती वाटायला लागली की माणूस करतो खर्च. त्याला वाटतं की झाल सगळ करून. आता काही आपल्याला होणार नाही. पण कसच काय. पाच सहा वर्षात आणखी खर्चिक बायपाससाठी हॉस्पिटलची वारी ठरलेली. मग यावर सोपा उपाय काय? दिवसातून फक्त दोनदाच जेवा. काहीही खा. भूक भागेपर्यंत कितीही खा. तूप लोणी बिनधास्त खा. मांसाहारही चालेल. फक्त हे जेवण ५५ मिनिटांत संपवले पाहिजे. आणि दिवसातून ४५ मिनिटे भरभर चालण्याचा व्यायाम केला पाहिजे. महागड्या जिम नको की, आहारतज्ञांना पैसे द्यायला नको. दवाखान्याची पायरी चढायची कधी वेळही येणार नाही. किती सोपे आहे ना? पण अवघड बाब पुढे आहे. ते पुढे सांगतात की, "दोन जेवणामध्ये काहीही खाऊ नका." याकाळात तोंड उघडायचे ते फक्त बोलण्यासाठी किंवा पाणी पिण्यासाठी. बस्स. औषधांच्या याद्या विसरून जा. हे खा व हे खाऊ नका याची प्रत्येक डॉक्टर व आहारतज्ञांप्रमाणे बदलणारी यादी व त्यातून उडणारे गोंधळ संपवून टाका. सगळ वैज्ञानिक नियमावर आधारलेले भाषण. समोर अनेक मान्यवर बसलेले. त्यामुळे बऱ्याच वेळेस अशी भाषणे इंग्रजीत चालतात आणि जिचकार तर इंग्लिश लिटरेचर मध्येपण एमए केलेले. पण तरीही हा विचार सर्वसामान्य माणसाला कळला पाहिजे यासाठी हे भाषण त्यांनी मराठीतून दिले आहे. समोर नुसते मान्यवर नाही तर पुण्याचे मान्यवर बसणार आहेत म्हणून त्यांनी अनेक इंग्रजी संज्ञांना पूरक मराठी संज्ञा शोधून काढल्या होत्या व त्या संज्ञा पाठ करून मगच ते व्याख्यान द्यायला आले होते. (या मराठीतील संज्ञा शोधणे व पाठ करणे हे कामही त्यांना सोपेच गेलेले असणार. कारण ते महाराष्ट्राच्या विश्वकोश निर्मिती मंडळाचे सभासद होते!!!) एखाद्या माणसाला बेंबीच्या देठापासून कळकळ असते म्हणजे काय हे समजून घ्यायचे असेल तर त्यासाठीही हे व्याख्यान ऐकायला हरकत नाही. आपल्या या कार्याचा प्रसार व्हावा म्हणून त्यांनी "नागपूर फिटनेस मुव्हमेंट" आणि "पुणे फिटनेस मुव्हमेंट" अशा दोन संस्था सुरू केल्या. पण त्या काळात फेसबुक किंवा व्हॉटऍपस वगैरे काहीच नव्हत. नाहीतर याचा प्रसार फार वेगाने झाला असता. मनोगत, मायबोली किंवा मिसळपाव सारखा एखादा संकेतस्थळ तयार करता अल्लाही असत कदाचित. पण वाचणार कोण? इंटरनेट फार महाग होत त्यावेळेस. टाटा कंपनीच्या व्हीसएनएल ला वर्षाकाठी पाच सहा हजार भरल्यावर कनेक्शन मिळायच. शिवाय घरात फोन असला पाहिजे ही पूर्वअट. आणि नेट वापराला सुरवात झाली की दर मिनिटाला एक टेलीफोनचा कॉल एवढे पैसे टेलिफोनच्या बिलात यायचे तो खर्च वेगळाच. नेट वापरणे हे सामान्यांच्या कुवती बाहेरची गोष्ट होती. अपवाद फक्त आयटी मधल्या लोकांचा! तरीपण राज्यसभेच्या सदस्याला बऱ्याच सोयी सुविधा असतात. ओळख पाळख असते. त्यामुळे प्रसाराचे काम चालू होते. पण नियतीच्या मनात काहीतरी वेगळेच होते. दोनच वर्षांनी म्हणजे १९९९ साली झालेल्या लोकसभेच्या निवडणूकीसाठी काँग्रेसकडून त्यांना तिकिट मिळाल पण फक्त ३०००+ मतांनी पडले. इतकेच नव्हे तर राज्यातले आणि त्याचबरोबर केंद्रातले काँग्रेसचे सरकार पडले. प्रसारावर फारच मर्यादा आल्या.सर्वात मोठे दुर्दैव म्हणजे २००४ साली जेव्हा कॉग्रेसचे सरकार राज्यात व केंद्रात आले त्यानंतर दोनच आठवड्यात त्यांचा अपघाती मृत्यू झाला. मला वाटते या नवीन विचारांचे फक्त बी लावायचे काम नियतीने त्यांच्यावर सोपवले होते. त्यांचा या भाषणाचा एक ऑडिओ यूट्यूबवर होता. पण दोन तास तीन मिनिटांचा ऑडिओ म्हटल्यावर बरेच जण तो उघडून सुद्धा बघत नसत. आणि यदाकदाचित कोणी उघडलाच तर बरेच जण पहिले प्रास्ताविक संपेपर्यंतही कळ काढू शकत नसत. त्यामुळे मूळ भाषण सुरू होण्याआधीच तो बंद केला जायचा. एवढा वेळ असल काही ऐकायला तो थोडाच वपू किंवा पुल चा व्हिडिओ होता की व्यायाम/प्रवास करताना ऐकायचा गाण्याचा अल्बम होता? ही राजकारणी लोक ही अशीच. समोर माइक आला की यांना वेळेच भानच राहत नाही. अशी कॉमेंटपण कोणीतरी केली असेल असा मला दाट संशय आहे. बरीच वर्षे निघून गेली. जिचकारांनी लावलेले बी रूजण्यासाठी अनुकूलतेची वाट पाहत युट्युबवर पडून होत. ही अनुकुलता लाभणे फार अवघड होत. त्याला वेळ लागणार हे त्या बियाणाला माहीत होत. आणि सहा वर्षापूर्वी ते एकाच्या हृदयात रूजल. हा माणूस एमबीबीएस, एमडी होता. पण रोग पाहून औषध देणारा नव्हता. तर रोग होऊच नये यासाठी काय करता येईल यातला तज्ञ होता. प्रामाणिक होता. पैशासाठी काम करणारा नव्हता. समाजाच्या भल्यासाठी काम करण्याची इच्छा असणारा असा होता. मुख्य म्हणजे माहिती वाचून चर्चा करणारा नव्हता तर त्यासाठी स्वतःवर प्रयोग करायला तयार असणारा व त्यासाठी स्वतःच्या खिशातून पैसे खर्च करायला तयार असणारा होता. नियतीने अगदी अचूकरीत्या लातूरच्या डॉ. जगन्नाथ दीक्षित यांची निवड केली होती. डॉ. दीक्षित सध्या ते लातूरच्या शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयात विभाग प्रमुख आहेत व गेली सत्तावीस वर्षे शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयात अध्यापन करत आहेत. "स्थूलत्व निवारण आणि मधुमेह प्रतिबंध" या विषयावर त्यांनी संशोधन केले.यात त्यांनी प्रथम स्वतःवर प्रयोग केले. नातेवाइकांवर प्रयोग केले. जवळच्या मित्रांवर प्रयोग केले. या सगळ्याच्या व्यवस्थित नोंदी ठेवल्या. मग मात्र त्यांनी लातूर व औरंगाबाद येथील हजारो लोकांवर प्रयोग केले. वैज्ञानिक नियतकालिकात प्रबंध लिहिण्यासाठी या प्रयोगाचे योग्य दस्तावेजीकरण केले व अनेक प्रबंध प्रकाशीतही केलेले आहेत. पण प्रसारासाठी नुसते प्रबंध लिहून भागत नाही यासाठी त्यांनी व्याख्याने द्यायला सुरवात केली. पुण्याच्याच बालगंधर्व रंगमंदिरात कै. डॉ. श्रीकांत जिचकारांच्या स्मृतीला अभिवादन करून सुरवात झालेले त्यांचे व्याख्यान ऐकण्यासाठी खाली लिंक देत आहे. हेही व्याख्यान खूप मोठे आहे. पहिले प्रास्ताविक ३० मिनिटे चालते. त्यामुळे व्याख्यानासाठी आतुर झालेले बरेच जण कंटाळून पहिल्या काही मिनिटांनंतर व्याख्यान बंद करून टाकतात. हे प्रास्ताविक पाहू नये म्हणून मी हे सांगत नाहीये. तर थोडा धीर धरावा असे सुचवत आहे. या प्रास्ताविकातूनही तुम्हाला काही मुद्दे मिळू शकतात. २०० च्या वर व्हॉटऍपस ग्रुप स्थापन करून व फेसबुकच्या माध्यमातून ही चळवळ अठ्ठावीस हजार माणसांपर्यंत पोहोचली आहे. अनेक देशातील माणसे यात आहेत. पण हे सगळे सांभाळणे आता अवघड होत चाललेय. कार्यकर्त्या डॉक्टरांना यासाठी वेळ देणे अवघड होत चाललेय. यासाठी आता एक वेबसाईटच उघडायचे प्रयत्न चालू आहेत. तस झाल की एकाच ठिकाणी सगळी माहिती एकत्रित होईल. वेळ वाचेल. एक कोटी लोकांपर्यंत लोकांपर्यंत पोहोचायचे उद्दिष्ट समोर ठेवून आता काम सुरू होणार आहे. खर म्हणजे ह्या व्याख्यानाचा सारांश देण्याचा माझा विचार होता. पण मी मुद्दामहून तस करत नाहीये. कारण तस केले तर लोक मूल व्याख्यान न ऐकताच चर्चा करायला सुरवात करतात. हे व्याख्यान ऐकल्यावर फारशा शंका उरत नाहीत. शिवाय त्यांनी काही फोन नंबरही दिलेले आहेत. त्यावर तुम्ही व्हॉटऍपवर प्रश्न किंवा शंका विचारू शकता. डॉ. दीक्षित यांच्या व्याख्यानाची लिंक खाली देत आहे. दोन तास सलग वेळ काढता येईल अशी वेळ निवडून निवांतपणे पहा. https://www.youtube.com/watch?v=edKaI5gxaNQ ही डॉ. दीक्षित यांची फेसबुक पेजची लिंक आहे. त्यात लाभार्थींची नावे, अनुभव व मोबाईल नंबर दिले आहेत.हे तुम्ही केव्हाही पाहू शकता! https://www.facebook.com/weightlosseffortlessly/ डॉ. जिचकार यांनी याच व्याख्यानात बी पेरण्याचे काम केले. हा ऑडिओ आहे. दोन तास सलग वेळ काढता येईल अशी वेळ निवडून निवांतपणे पहा. https://www.youtube.com/watch?v=8-kw3hGUwW4 मी स्वतः या विषयातला तज्ञ नाही. पण या संकेतस्थळावर या विषयातले बरेच तज्ञ असल्याने साधक बाधक चर्चा होऊन हा विषय आणखी स्पष्ट होईल याहेतूने हे लेखन केले आहे. एक महत्त्वाची सूचना : ज्यांना मधुमेह आहे अशांनी HbA1c आणि fasting insuline या दोन तपासण्या करून त्याचे अहवाल डॉ. दीक्षित यांना पाठवावेत. या दोन तपासण्या म्हणजे रक्तातल्या शर्करेचे प्रमाण दाखवणाऱ्या तपासण्या नव्हेत. त्यानंतर त्यांच्याच सल्ल्यानेच पुढील आहारयोजना सुरू करावी. परस्पर आहारयोजना सुरु करू नये. -------------------------------------------------------------- (श्री. शाम भागवत यांचा खालील एक प्रतिसाद लेखात समाविष्ट केला आहे.) एकदाच ऐकून भाषणातले सगळे मुद्दे लक्षात राहणे शक्य नसते. परत दोन तास देणे कंटाळवाणे होऊ शकते किंवा नंतर बघू अस म्हणत लांबणीवर पडते. यासाठी एक लिंक देत आहे. तो VDO आहे. डॉ. दिक्षीतांनीच सारांश रुपात सगळे सांगितले आहे. नुसते ऐकूनही उजळणी करता येऊ शकेल. तसेच डॉक्टरांनी बरेच तक्ते बनवलेले असून त्यातले दोन महत्वाचे दाखवले जातात. त्यांचे screenshot घेऊन ठेवल्यास सर्व संदर्भ अगदी हाताशी राहू शकतील. कोणालाही थोडक्यात सांगायचे असल्यास खूप उपयोगाला येतात. तुम्हाला आलेल्या अडचणीमुळे मला हे सुचले म्हणून तुम्हालाच धन्यवाद व शुभेच्छा. https://youtu.be/99iQOs-u_HU
वाचने 164449
प्रतिक्रिया 313

प्रतिक्रिया

सुबोध खरे बुधवार, 04/07/2018 19:39
डॉ दीक्षितांचे भाषण मी संपूर्ण ऐकले होते. त्यांचे काही विचार मला पटले नाहीत पण तो वैद्यकीय शास्त्राचा भाग आहे. उदा. इन्स्युलिन सायकल ५५ मिनिटांचें आहे. आम्ही शिकलेल्या पुस्तकात याचा कुठे उल्लेख आलेला नाही . हे बहुधा अद्ययावत ज्ञान असावे.( कारण मी वाचलेले नाही आणि मी मधुमेह तज्ज्ञ किंवा लठ्ठपणावर उपचार करणारा डॉक्टर नाही) याबद्दल माझे वाचन चालू आहे. याच्या बाजूने किंवा विरुद्ध काही आढळले तर त्यावर अधिक वाचन केल्याशिवाय काही टिप्पणी करणे चूक ठरेल. डॉक्टर दीक्षित म्हणतात त्याप्रमाणे दोन वेळेस खाणे आणि ४५ मिनिटे व्यायाम करणे हि गोष्ट आरोग्यकारक आहे याबद्दल मला अजिबात शंका नाही. परंतु एका वेळेस घरचे जेवण असेल तर लोक २००० कॅलरी खातात पण तेच पार्टी असेल तर एका बैठकीत ५००० कॅलरीज खातात. उदा. रमजानच्या रोजा नंतर बरेच लोक चार ते साडे चार हजार कॅलरीज खाताना आढळले. ऋजुता दिवेकर बाईंबद्दल मला काहीच म्हणायचे नाही कारण काही वर्षांपूर्वी त्यांनी पुस्तकात जे लिहिले आहे त्याच्या आज बरोबर उलटे त्या सांगत असतात. शेवटी एक गोष्ट वस्तुस्थिती आहे कि E =MC वर्ग. यात ऊर्जा आणि वस्तुमान हे सम प्रमाणात आहेत म्हणजेच एक ग्रॅम चरबी म्हणजे ९ (किलो) कॅलरी तुम्ही ४५० कॅलरी जाळल्या तर ५० ग्राम ने वजन कमी होईल आणि ४५० कॅलरी जास्त खाल्ल्या तर वजन ५० ग्राम ने वाढेल असा हिशेब आहे. ज्यांना दोनच वेळेस जेवणे आणि मध्ये काही न खाणे अधिक ४५ मिनिटे व्यायाम करणे शक्य आहे त्यांचे वजन कमी नक्कीच होईल. (मला हे शक्य नाही त्यामुळे मी मधून मधून खात राहतो परंतु माझे खाणे प्रमाणाच्या बाहेर जाणार नाही एवढी काळजी मी घेत आलो आहे. पण दोन वेळ च्या जेवणात तुम्ही सम्राटची/ राजधानीची थाळी पोट फुटेस्तोवर खाल्लीत तर डॉ दीक्षितांना खोटे पाडाल यातही शंका नाही. असे खाणे मी १९९० मध्ये केल्याने ८ महिन्यात माझे वजन ९ किलोने वाढले होते ५६ किलोचे ६५ किलो झाले यानंतर मी थांबलो त्यामुळे गेल्या २८ वर्षात माझे वजन ३ किलोने वाढले आहे. आता ६८ किलो आहे. उंची ५ फूट १० इंच.

पिलीयन रायडर बुधवार, 04/07/2018 19:49
ऋजुता दिवेकर बाईंबद्दल मला काहीच म्हणायचे नाही कारण काही वर्षांपूर्वी त्यांनी पुस्तकात जे लिहिले आहे त्याच्या आज बरोबर उलटे त्या सांगत असतात. ह्याबद्दल अजून लिहाल का? कारण मी जितकी पुस्तकं वाचली आहेत तिची त्यात मला असं काही वाटलं नाही. पण अर्थात तुमच्या एवढा खोलात विचार केला नसेल. मी तिची बरीच मोठी फॅन आहे, म्हणून उत्सुकता वाटली.

सुबोध खरे बुधवार, 04/07/2018 20:37
एके काळी त्यांनी लिहिले होते तूप खाऊन नका आता म्हणतात रोज भरपूर तूप खा. बाकी आता फारसं काही आठवत नाही आणि त्यांचं पुस्तक परत वाचण्याची सध्या तरी इच्छा नाही.

पिलीयन रायडर बुधवार, 04/07/2018 21:23
तूप खाऊ नका असं लिहिलेलं आठवत नाही. तिची सगळी पुस्तकं आहेत माझ्याकडे. पहिल्या पासून ती तूप खा असंच म्हणतेय. असो... सध्या खा म्हणतेय. आणि त्याहून मोठा काही आक्षेप नाही ना.. मग ओके!

सुबोध खरे गुरुवार, 05/07/2018 09:44
पहिल्याच पुस्तकात( जे माझ्या बायकोने भक्तिभावाने विकत आणले होते) त्यांनी इतके अतिशयोक्त आणि अशास्त्रीय दावे केले होते कि पुढची पुस्तके वाचण्याची इच्छाच राहिली नाही आणि आता त्यात काय दावे केले आहेत ते आठवत नाहीत आणि ते खोडून काढण्यासाठी परत वाचावे अशी फारशी इच्छा होत नाहीये. त्यामुळे त्यावर माझा पास.

अनिरुद्ध.वैद्य शनिवार, 07/07/2018 01:01
किंवा इन जनरल भारतीय आहार संस्कृतीत बसणाऱ्या प्रत्येक गोष्टींबाबत दिवेकर बाई नेहमीच पॉझिटीव्ह राहिल्यात असेच त्यान्च्या ब्लॉग अन पुस्तकांमधुन आढळले आहे. अर्थात त्याविषयी त्यांनी काही लिहीलंय तर मला ठाउक नाही.

शाम भागवत बुधवार, 04/07/2018 21:10
"पण दोन वेळ च्या जेवणात तुम्ही सम्राटची/ राजधानीची थाळी पोट फुटेस्तोवर खाल्लीत तर डॉ दीक्षितांना खोटे पाडाल यातही शंका नाही" हे एकदम पटले.

आनन्दा बुधवार, 04/07/2018 22:57
बाकी ठीक आहे, एक अनुभवाचा भाग सांगतो.. 12तास उपास झाला की 4 पोळ्या पण जात नाहीत. मी 2 नाश्ता 2 जेवणे आणि बरेच चहा यावरून 2 जेवणे यावर आल्यावर मला हे जाणवले की पूर्वी मी 4 पोळ्या आणि थोडासा भात सहज खायचो, आता मला 3 प्लॉय खाल्या की पॉट भरते.. अर्थात हा सार्वत्रिक अनुभव आहे, उपाशी पोटी तितके जेवण जात नाही, त्यासाठी तुम्ही पट्टीचे जेवणार असायला हवेत.

सुबोध खरे गुरुवार, 05/07/2018 09:42
याचे कारण आपण वजन कमी करायचं आहे हा तुमच्या अंतर्मनाने निश्चय केला आहे म्हणून. हा निश्चय "सर्वात महत्त्वाचा" आहे अन्यथा बहुसंख्य लोक कोणताही आहार / उपचार घेताना "करून तर बघू" अशा साशंक मनाने करतात. शिवाय सहा दिवस मी "डाएट" करतोय आता एक दिवस मला मनसोक्त खाऊ दे या विचाराने तेन्व्हा दाबून खातात म्हणून वजन कमी होत नाही.

शाम भागवत गुरुवार, 05/07/2018 14:40
तुम्ही अंतर्मना मनाबद्दल बोलताय म्हणून हे लिहितोय. अन्यथा याला पूरक असे कोणतेही विज्ञान मला माहित नाही. आणि म्हणून मी कदाचीत याबाबत काही लिहिलेही नसते. पण याच बरोबर हेही स्पष्ट करतो की, याचा अर्थ मी मानसशास्त्रातला तज्ञ आहे असा नसून माझ्या वैयक्तिक अनुभवावर आधारीत हे लिहित आहे असा घ्यावा. या बाबतीत माझे मत थोडेसे वेगळे आहे. पोट भरल्याची संवेदना नेहमीच येते. पण आपण त्याकडे दुर्लक्ष करतो व नंतर नंतर ती संवेदना बोथट होऊन जाते. यालाच जिभेसाठी खाणे असे म्हणतात. जेव्हा फक्त दोनदाच जेवायला सुरवात होते तेव्हा संपूर्ण पचनसंस्थेलाच विश्रांती मिळायला लागते आणि उर्जा वाचायला लागते. माझ्या मते या विश्रांतीच्या काळात झीज भरून काढणे या नेहमीच्या कामाव्यतिरिक्त, जे काही चुकताय ते दुरूस्त करणे, एकूणच पचनसंस्थेतील त्रुटी भरून काढणे यासाठी वाचलेली उर्जा वापरली जाते. यातच पोट भरल्याची संवेदनापण खूप तिव्र होते. दोन जेवणाच्या मधे काही न खाणे हे जिभेवर नियंत्रण ठेवण्याचीच सुरवात आहे. म्हणजेच हा प्रवास जिभेसाठी खाण्याकडून, पोटासाठी किंवा भूकेसाठी खाण्याकडे होत असतो. त्यामुळे ही तिव्र संवेदना आणखीनच जास्त जाणवायला लागते. एक दोन वर्षाचे मूल जसे पोट भरल्यावर एक घास सुध्दा खायला नकार देते त्या स्थितीला आपण हळू हळू येत जातो असे मला वाटते. अपवाद फक्त एकाच गोष्टीचा. ज्यावेळेस जेवणात आपल्याला आवडता पदार्थ केला असेल तर थोडेसे जास्त खाल्ले जाते पण पोटाला तडस लागेल इतके नक्कीच खाल्ले जात नाही. आता मात्र बास बॉ असे काहीतरी वाटून आपण थांबतो. यालाच भूक भागण्यासाठी खाणे, किंवा थोडी भूक शिल्लक ठेऊन खाणे असेही म्हणता येईल. किंवा डॉ. दिक्षीत यांच्या शब्दात अर्धा भाग अन्न, पाव भाग पाणी व पाव भाग हवा. मी अगोदरच हे स्पष्ट केले आहे की वजन कमी करण्यासाठी मी ही जिवनशैली स्विकारलेली नाही. डॉ. दिक्षितांच्या पध्दतीनुसार माझ्या उंचीप्रमाणे माझे वजन सत्तर किलो पेक्षा जास्त नसले पाहिजे. आणी माझे वजन हे एकसष्ठ ते बासष्ठ या दरमान असते तरीही श्री. आनन्दा यांच्यासारखाच अनुभव मलाही येतो आहे. त्यामुळे वजन कमी करायचा अंतर्मनाचा निश्चय एवढे एकच कारण असेल काय? याबाबत शंका वाटते.

सुबोध खरे गुरुवार, 05/07/2018 20:00
पोट भरल्याची संवेदना नेहमीच येते. पण आपण त्याकडे दुर्लक्ष करतो व नंतर नंतर ती संवेदना बोथट होऊन जाते. यालाच जिभेसाठी खाणे असे म्हणतात. १०० % बरोबर डॉ अभय बंग यांनी हेच लिहिले आहे. आपले शरीर आपल्याला सूचना देत असते पण आपण त्याकडे दुर्लक्ष करायला "शिकतो" दोन जेवणाच्या मधे काही न खाणे हे जिभेवर नियंत्रण ठेवण्याचीच सुरवात आहे. अगदी बरोबर. यालाच भूक भागण्यासाठी खाणे, किंवा थोडी भूक शिल्लक ठेऊन खाणे असेही म्हणता येईल. किंवा डॉ. दिक्षीत यांच्या शब्दात अर्धा भाग अन्न, पाव भाग पाणी व पाव भाग हवा. अगदी बरोबर. आयुर्वेदात आपल्या भुकेच्या तीन चतुर्थांश खा म्हणून लिहिलेले आहे. आपण मात्र चार तृतीयांश खातो. त्यामुळे वजन कमी करायचा अंतर्मनाचा निश्चय एवढे एकच कारण असेल काय. माझे बाकी सर्व उत्तम आहे पण दोन जेवणाच्या मध्ये काहीच खायचे नाही हेच तर मला जमत नाहीये म्हणूनच म्हणतोय. मला मधुमेह नाही माझे वजन आदर्श वजनाच्या पेक्षा आयुष्यभर कमीच राहिले आहे. पचनाची किंवा कोणत्याही अवयवाची हृदयाची रक्तदाबाची तक्रार नाही. पण मनोनिग्रह होत नाहीये. म्हणून तर तुमच्या सारख्या लोकांना सलाम आहे. --/\--

शाम भागवत गुरुवार, 05/07/2018 20:10
तुम्ही जिचकारांचा ऑडिओ ऐकला आहे का? पेशींचे विभाजन व त्यावर किती वर्षे आपण जगू याच संबंध. आणि त्याचा संबंध त्यांनी आपण किती वेळा खातो त्याच्याशी जोडलाय. जो कमी वेळा खातो तो जास्त जगतो असे काहीसे लॉजिक आहेत ते.

सुबोध खरे गुरुवार, 05/07/2018 20:43
नाही पण मिताहार घेतल्याने आयुर्मर्यादा वाढते असे बरेच संशोधन लेख आहेत. सर्वात ताजा खालील प्रमाणे https://www.newscientist.com/article/2164602-calorie-restriction-may-ex…

शाम भागवत गुरुवार, 05/07/2018 21:26
मग मात्र मिताहारवाले तज्ञ श्रेष्ठ का डॉ. जिचकार/डॉ. दिक्षीत, हे ठरविण्यासाठी तुम्हाला डॉ. दिक्षीतांची पंच्चावन्न मिनिटांची इन्शूलिनची सायकल बाबत नक्की मत बनवायला लागेल. जर ती सायकल खरी असेल तर चार पाच वेळा मिताहार ही थिअरी धोक्याची वाटते. जर ती सायकलची कल्पना बरोबर नसेल तर दिक्षितांचे सगळ व्याक्यानच बाद करायला लागेल. मग प्रश्न उरेल की दोन वेळा भूक भागेस्तोवर काहीही खाल्ल तरी यश कशामुळे मिळतेय. थोडक्यात पंच्चावन्न मिनिटांची सायकल हा कळीचा मुद्दा आहे. असो.

मराठी कथालेखक गुरुवार, 05/07/2018 12:06
बाकी सगळं ठीक आहे पण E =MC वर्ग चा संदर्भ अप्रस्तुत वाटतो. आपले शरीर वस्तूमानाला उर्जेत रुपांतरीत करीत नाही (थोडक्यात अण्विक उर्जेवर) चालत नाही. पण तरीही
ऊर्जा आणि वस्तुमान हे सम प्रमाणात आहेत
हे मान्य. पण काय जळते त्यावर किती उर्जा निर्माण होणार हे ठरते. उर्जा = वस्तूमान x विशिष्ट उष्मा (की उष्मांक) पण प्रत्येक पदार्थाचा विशिष्ट उष्मा भिन्न असल्याने १०० ग्रॅम कोळसा जळून मिळणारी उर्जा व १०० ग्रॅम पेट्रोल जळून निर्माण होणारी उर्जा यात तफावत असते.

गवि गुरुवार, 05/07/2018 12:21
E =MC वर्ग चा संदर्भ
होय. हे सूत्र वस्तुमान खरोखरच "नष्ट" होणाऱ्या प्रक्रियांना लागू आहे. या प्रक्रिया सबअटॉमीक लेव्हलवरच्या आहेत आणि यात ऊर्जा फारच मोठया प्रमाणात निर्माण होते. इथे वस्तुमान नष्ट होऊन ऊर्जा निर्माण होते. तेव्हा हे गुणोत्तर उलट बाजूने लावल्यास सात जन्म सतत पळत राहून जेवढी ऊर्जा निर्माण होईल तितक्याने शरीरातले काही अणुसुद्धा कमी होणार नाहीत. तेव्हा त्या अर्थाने e = mc वर्ग हे अप्रस्तुत, पण.. डॉक्टरांचा मुद्दा पूर्ण योग्य. फक्त फॉर्म्युला बदलला की झालं. आणि मुख्य मुद्दा फॉर्म्युला नसून ठराविक ऊर्जा निर्माण केली (आपण जाळली म्हणतो) की ठराविक ग्राम चरबी वापरली जाऊन शरीरातून बाहेर पडणार हा आहे,

सुबोध खरे गुरुवार, 05/07/2018 12:58
E = MC वर्ग हे सामान्य लोकांना सहज लक्षात राहणारे सूत्र आहे म्हणून दिले आहे. म्हणजे आपण कोणताही चरबी युक्त पदार्थ खाल्ला तर आपले वजन सम प्रमाणात वाढणार. मग ते गाईचे तूप आहे किंवा एक्स्ट्रॉ व्हर्जिन ऑलिव्ह ऑइल म्हणून वजन वाढणार नाही असे नाही. ऊष्मागतिकीचा पहिला सिद्धांत(FIRST LAW OF THERMODYNAMICS) याला खरा तर लागू होईल पण तो जास्त गुंतागुंतीचा आहे पण कोळसा आणि पेट्रोल यांचं तुलना बरोबर नाही. कारण १ ग्रॅम चरबी जाळल्यावर ९ कॅलरी निर्माण होतात मग ती तुम्ही तूप खा तेल खा किंवा मलई खा तसेच १ ग्राम कर्बोदके म्हणजे ४ कॅलरी मग तुम्ही पोळी खा भात खा नाही तर ओट्स खा. वजनाच्या दृष्टीने सर्व सारखेच. ( मधुमेहाच्या दृष्टीने नाही हा फरक लक्षात घ्या). किंवा ४५० कॅलरी जाळल्या तर आपल्या शरीरातील चरबी ५० ग्राम ने कमी होईल. यासाठी एका ९० किलोच्या माणसाला ४० मिनिटात ५ किमी धावावे लागते. You burned 466 calories on your 5-kilometer run. At that pace, your calorie burn rate is 93 calories per kilometer and 699 calories per hour. https://www.runnersworld.com/training/a20801301/calories-burned-running…

मराठी कथालेखक गुरुवार, 05/07/2018 14:51
E = MC वर्ग हे सामान्य लोकांना सहज लक्षात राहणारे सूत्र आहे म्हणून दिले आहे.
तुमचा उद्देश जरी योग्य असला तरी हे सूत्र संभ्रम निर्माण करणारे होईल म्हणून मी ते निदर्शनास आणून दिले , गैरसमज नसावा. झालंच तर १ ग्रॅ वस्तुमानापासून या सुत्राने निर्माण होणारी उर्जा ही 21,510,540,000 किलो कॅलरीज इतकी प्रचंड असेल (काही गल्लत आढळल्यास कृपया सुधारणा सुचवावी), त्यामुळेही गैरसमज टाळणे योग्य असे मला वाटते.
कारण १ ग्रॅम चरबी जाळल्यावर ९ कॅलरी निर्माण होतात मग ती तुम्ही तूप खा तेल खा किंवा मलई खा
बरोबर आहे कारण आपण जे खाल्ले त्यातून आपले शरीर एकाच प्रकारची चरबी बनवत असेल. पण कोणत्या पदार्थातुन किती चरबी बनेल यात फरक असणार. पण तरी "१ ग्रॅ चरबी जळून ९ कॅलरी" हे सूत्र मला ढोबळ सरासरी असेल वाटते. एकाच व्यक्तीच्या शरीरात वेगवेगळ्या भागात असलेली चरबी (जसे पोट, मांड्या, कंबर ई) अचूकपणे सारख्याच उष्मांकाची असेल का याबद्दल साशंक आहे. त्याच प्रमाणे दोन माणसांच्या शरीरातील चरबीचा विशिष्ट उष्मांक अचूकपणे सारखाच असेल काय ? टीप : दहावीनंतर माझ्या शिक्षणाचा जीवशास्त्राशी संबंध नाही.. वरील मुद्दा मी केवळ तर्काच्या आधाराने लिहीला आहे.

लई भारी बुधवार, 04/07/2018 22:04
या विषयाबद्दल एका सहकाऱ्याकडून ऐकलं होत त्यामुळे उत्सुकता होतीच. माहितीपूर्ण चर्चा व्हावी ही अपेक्षा या धाग्यामुळे पूर्ण होईल.

कंजूस गुरुवार, 05/07/2018 07:46
युट्युबवर दिलेल्या लिंकमध्ये सवा दोन तासांचा कार्यक्रम आहे शिवाय आणखी एक - एक तासाची भाषणाची क्लिपसुद्धा आहे. त्याची फक्त ओडिओ क्लिप - भाषणाचा ओडिओ ( एक तास, 21 MB)

शाम भागवत गुरुवार, 05/07/2018 13:52
जरा आणखी शोधा. डॉ. दिक्षीतांचा एक व्हि डिओ व तो सुध्दा फक्त ६ मिनिटांचा मिळून जाईल. पण मी तो मुद्दामहून सुचवलेला नाही. कारण चिकित्सक माणसाच्या शंका त्यातून फिटणार नाहीत आणि त्यामुळे हा माणूस काहीही फेकतो आहे असे वाटले तर काय घ्या. दुसरे असे की, असा सहा मिनिटांचा व्हिडीओ पाहून तो माणूस धाग्यावर प्रश्न विचारून माझ्या कडून उत्तराची अपेक्षा करणार. खरच सांगतो या विषयाचा मी तज्ञ नसल्याने माझ्याकडून चुकीचे सांगितले जाऊ नये असे मनापासून वाटते. म्हणून योग्य व्यक्तिकडून समजावून घ्या अस मी म्हणतो आहे. उदा. श्री. अनिरूध्द वैद्य व आनन्दराव यांच्यात चाललेल्या चर्चेत भाग घेऊन डॉ. दिक्षीत याबाबत काय सांगतात हे सांगितले. त्यावर लागलीच ममां नी प्रश्न विचारला. आता याला उत्तर द्यावे की नाही या संभ्रमात पडलोय. शेवटी मला विषय समजला आहे असे वाटतेय. पण ते तरी खरे कशावरून? :) असो. ज्याची त्याची इच्छा.

पाषाणभेद शुक्रवार, 06/07/2018 04:50
मी डॉ. जिचकारांचा आणि डॉ. दीक्षितांचा विडीओ दोन वेळा ऐकला. त्यांच्या भाषणाचा विषय सोडून इतर गोष्टीत मला काय वाटले ते मी व्यक्त करतो. या दोन डॉक्टरांच्या अभ्यासाविषयी कुठलीही शंका नाही. अतिशय प्रामाणिकपणे त्यांनी आपली मते व्यक्त केलेली आहेत. हि दोन्ही डॉक्टरांची भाषणे वजन कमी करणे, मधूमेह आदी विषयांवरील जरी नसती किंवा इतर कोणत्याही विषयांवर असती तरी ती केवळ ऐकायला आनंद मिळाला असता इतकी त्या विषयांना धरून असणारी आहे. डॉ. जिचकार तर सर्वज्ञ होते. कदाचित देवांनाही हा असा तज्ञ, अभ्यासू, विवेकशील, सच्छील माणूस पृथ्वीवर का ठेवावा असा हेवा वाटला असावा म्हणून ते अकाली आपल्यातून गेले. डॉ. जिचकारांचा आणि डॉ. दीक्षित हे मराठी भाषाप्रेमी आहेत. त्यांच्या भाषणातून ते सिद्ध होतेच. आरोग्यविषयक संज्ञांसाठी इंग्रजीची भरमार केलेली त्यांच्या भाषणात दिसत नाही. डॉ. जिचकारांच्या तोंडून तर वेगळा विदर्भ मागणार्‍यांचा विनोदाने उल्लेख येतो, त्याचप्रमाणे सदरहू भाषण चालू असतांनाच त्यांचे लक्ष अखंड महाराष्ट्रवादी जनता परिषदेच्या चर्चेला जाण्याकडेदेखील असते. घार हिंडते आकाशी चित्त तिचे पिलांपाशी अशी वृत्ती. एकाच वेळी डॉ. जिचकार एका डॉक्टराच्या, समाजसेवीच्या आणि राजकारणी व्यक्तीच्या भुमीकेत उभे राहून भाषण देत होते. दोन्ही डॉक्टरांना भाषणाची कला चांगलीच अवगत आहे. भाषेचे, विषयाचे सखोल ज्ञान, अभ्यासामुळे आलेले पोक्तपण, आवाजातील चढउतार, मधून मधून विनोदाची पेरणी, सभाधीटपणा, प्रसंगावधान आदी गूण त्यांच्या भाषणात ठाई ठाई दिसतात. डॉक्टर जिचकारांचा विडीओ हा विडीओ नसून ऑडीओ रेकॉर्डींग आहे. कदाचीत त्या काळी विडीओ निट न आल्याने केवळ ऑडीओच्या स्वरूपात डॉक्टर ऐकायला भेटतात आणि भाषणभर डॉक्टरांचा आश्वासक हसरा चेहेरा दिसत असतो. भाषणात त्यांना मध्येच पाण्याची तहान लागते तेव्हा अगदी घरगूती आवाजात पाणी मागणे, बसायला जागा न भेटणार्‍यांना सुचना करणे, पुण्याच्या पुणेरीपणावर आणि नागपुरच्या नागपुरीपणावर टिका करणे, वेळोवेळी तक्ते लावण्याच्या सुचना करणे आदी कृती डॉक्टर जिचकार मधून मधून करत असतात. वर डॉक्टर जिचकारांच्या भाषणाबाबत जे जे काही आहे ते ते डॉक्टर दीक्षितांच्या बाबतीत लागू होते. डॉ. दीक्षितांनी आपल्या भाषणाच्यावेळी आधूनिकतेचा समावेश केलेला आहे. वेळोवेळी योग्य त्या ठिकाणी स्लाईडस पडद्यावर दाखवणे, मधूनच एखादे व्यंगचित्र दाखवून श्रोत्यांना तांत्रीक भाषणातून विरंगुळा देणे आदी पद्धतींचा यथोचित वापर त्यांनी केलेला आढळतो. आणि हे सर्व करतांना या कृती कृत्रीम नाही तर अगदी नैसर्गीक पद्धतीने केल्याचे जाणवते. ओघवती संभाषणशैली, श्रोत्यांना मुळ मुद्याकडे पुन्हा ओढून आणणे हे त्यांना अगदी सहजपणे जमलेले आहे. आपल्याला जे ज्ञान मिळाले आहे त्यातून व्यापारी नफा कमावण्याचा त्यांचा हेतू नाहीच. जे जे आपल्याला ठावे, शहाणे करावे सकळ जन या वृत्तीने ते आपले ज्ञान इतरांना वाटत आहे. डॉक्टर जिचकार आज हयात नाहीत. डॉक्टर दीक्षित आपल्या मार्गदर्शकाच्या रुपात डॉक्टर जिचकारांना ठेवतात. आपल्या संशोधनाचे श्रेयदेखील ते डॉ. जिचकारांना देतात. आपल्या देशाला मधूमेह, लठ्ठपणा आदींपासून मुक्ती मिळाली पाहीजे असा आशावाद ते भाषणाच्या अंती जागवतात. डॉ. जिचकार आणि डॉ. दीक्षित यांच्या भाषणातून हे दोन देवदूतच आपल्याला भेटतात. एक आदर्श भाषण कसे असावे याचा वास्तूपाठ म्हणजे हि दोन भाषणे आहेत असे मला वाटते. सर्वसामान्यांविषयी कळकळ कशी प्रामाणीक असते आणि ती बाहेर कशी जाणवते ते दोन्ही डॉक्टरांनी सप्रमाणात व्यक्त केले आहे. मला जे वाटते ते मी लिहीले. या लेखनाच्या निमीत्ताने डॉक्टर जिचकारांच्या स्मृती जागवील्या गेल्या. त्यांना भावपुर्ण आदरांजली. डॉक्टर दीक्षितांना या विषयावर तसेच त्यांच्या आवडीच्या विषयांवर आणखीपुढे संशोधन करण्यास वेळ मिळो आणि समाजाची सेवा करण्यास दिर्घायू लाभो या सदिच्छा! ज्यांनी ज्यांनी हि दोन्ही भाषणे अजून ऐकली नाहीत किंवा मोठी भाषणे असल्याने दुर्लक्ष केले आहे त्यांना त्यांना माझी विनंती आहे की भाषण ऐकण्याचा हा अनमोल ठेवा आपण गमावू नका. हि काही राजकीय भाषणे नाहीत. एका राजकीय-संशोधक व्यक्तीमत्वाकडून आणि एका संशोधक व्यक्तिमत्वाकडून दिली गेलेली भाषणे आपण वेळ काढून जरूर ऐका आणि श्रवणानंद घ्या. जय हिंद! जय महाराष्ट्र!

शाम भागवत शुक्रवार, 06/07/2018 16:23
मी हा लेख मायबोलीवरपण प्रसिध्द केला आहे. एका प्रतिसादात पूनम यांनी लिहिले आहे की, "डॉ. जगन्नाथ दिक्षित यांचे याच विषयावर व्याख्यान आहे- ८ जुलै, सकाळी १० वाजता, टिळक स्मारक मंदिर, पुणे इथे. प्रवेश विनामूल्य आहे, पण प्रवेशिका आवश्यक आहेत. त्या अक्षरधारा बुक गॅलरी, बाजीराव रस्ता इथे मिळणार आहेत. ही जाहिरात आजच्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये छापून आलेली आहे. इथे माहितीकरता दिली. पुण्यातले इच्छुक लोक जाऊ शकतील, म्हणून. माझ्याकडे महाराष्ट्र टाइम्स येत नसल्याने कुणीतरी खात्री करावी. बातमी खरी असेल तर पूनम यांना धन्यवाद द्यायचे आहेत.

कंजूस शुक्रवार, 06/07/2018 17:51
डॅाक्टर दीक्षित पाच मिनिट भाषणाचा ओडिओ mp3, size 2 MB. डॅाक्टर जिचकर दोन तास कार्यक्रमाचा ओडिओ mp3, size 42 MB. हे mp3 ओडिओ युसी ब्राउजरमधून ओफलाईन save करून कधीही ऐकता येतात. ( युसी >>डाउनलोड>>बॅकग्राउंड डाउनलोड.)

शलभ सोमवार, 09/07/2018 15:40
उत्तम लेख लिहिलाय. मी हे videos आधी बघितले होते आणि पटले पण होते. पण अंगभूत आळशी पणा मुळे आणि खादाडीची सवय असल्याने कधी जमले नाही. पण करायची इच्छा आहे. नाखू काकांनी लिहिलंय त्याला तंतोतंत सहमत. आधी विडिओ ऐका. सगळ्या शंका फिटतील.

शाम भागवत मंगळवार, 10/07/2018 22:12
मिपा उघडल की प्रथम शिफारस हा भाग येतो. त्यानंतर सगळे ग्रुप दिसायला लागून प्रत्येक ग्रुपमधील पहिले पाच लेख दिसतात. त्याच्या शेवटी आणखी पहावर टिचकी मारली की, सगळे लेख दिसायला लागतात. यामधे प्रत्येक लेखाचे नाव व लेखाच्या पहिल्या काही ओळी वगैरे दिसायला लागतात. त्याच्या खाली जी पट्टी असते त्या पट्टीवर उजवीकडे प्रतिसादांची संख्या दिसते. पण त्याच पट्टीवर डाव्या बाजूला एक डोळ्याचे चिन्ह व एक आक्डा दिसतो. व त्यापुढे आणखी एक चिन्ह व एक आकडा दिसतो. त्याचा अर्थ काय हे कुणी सांगेल काय? माझा हा पहिलाच धागा असल्यामुळे मला याबाबत काहीच माहित नाही.

सोमनाथ खांदवे बुधवार, 11/07/2018 13:01
भागवत साहेब , पुन्हा एकदा शेअर मार्केट बद्दल लेख सुरू करा ना , माझी विनंती आहे . मिपावर कृषी,भटकंती, कला सगळे विभाग आहेत पण अर्थविषयक विभाग नाही .ती कसर तुमच्या सारखा जाणकार पूर्ण करू शकतो . ज्याला महत्वाचे वाटतयं तो वाचेल बाकीचे मरतील फाट्यावर .

पिलीयन रायडर रविवार, 15/07/2018 20:52
माझ्या आईने गेले एक आठवडा हा प्रयोग सुरू केला आहे. ती सकाळी आणि संध्याकाळी जेवतेय. काय जे खावं वाटतंय ते सगळं एकाच वेळी. मग दिवस भर फक्त ताक पिते. ते ही मीठ साखरेशिवाय. मी तिला आज एक आठवड्यानम्तर भेटले. ती खरंच बारीक दिसतेय. मध्यंतरी तिचं पोट वाढलं होतं आणि पोटाचे काही न काही बारीक आजार. पाय खूप दुखत होते. तिचं म्हणणं आहे की तिला हलकं हलकं वाटतंय, पोट साफ होतंय आणि पाय दुखणं कमी झालं आहे. तिला बाकी मधुमेह, बीपी वगैरे काहीही नाही. झेपत असेल तर करून बघायला हरकत नाही.

सुबोध खरे सोमवार, 16/07/2018 09:25
हा प्रयोग एक महिना नव्हे तर सलग सहा महिने करा तरच शाश्वत परिणाम (sustainable results ) मिळतील. आपल्या चरबी बरोबर बरेच पाणी पण साठवलेले असते आणि आहार (आणि व्यायाम) सुरु करता तेंव्हा पहिल्या एक महिन्यात हे सर्व पाणी कमी होते. त्यामुळे सुरुवातीचे ५ ते १० टक्के वजन फार पटकन कमी होते परंतु हे चरबी कमी झाल्याचे नव्हे तर पाणी कमी झाल्याचे लक्षण असते. अर्थात जेंव्हा तुम्ही मिताहार सोडून देता तेंव्हा ती चरबी पाणी परत जमवून घेते आणि पुढच्या एक दोन महिन्यात आपले वजन मूळपदावर येते. हे मी वरच लिहिले आहे. आजकाल सार्वजनिक न्यासांवर रेडिओ टीव्ही यावर इतक्या तर्हेचे प्रदूषण, बैठी जीवन पद्धती, व्यायामाचा अभाव, संकरित आणि जनुकीय बदल केलेले अन्न आणि या सर्वांचा परिणाम म्हणून किडलेली प्रजा, जुन्या जमान्यातील ऋषी मुनी आणि त्यांची शतायूषी जीवन पद्धती इ इ यावर इतके काही ऐकू येते किंवा लिहिलेले असते कि प्रत्येक माणसाला आपली जीवन पद्धती हि साफ चूक आहे असेच वाटत असते. त्यामुळे असे काहि नवीन ऐकले आणि वाचले कि ते करून पाहावे अशी प्रबळ आंतरिक उर्मी दाटून येते आणि लोक ते करून पाहतात. सुरुवातीला माणसाचा उत्साहच इतका असतो कि लगेच १० १५ दिवसात त्याला छान वाटायला लागते. (व्यायाम करण्यासाठी जिम जॉईन करणार्यांनी आपले अनुभव आठवायचा प्रयत्न करा) एखादा महिना उलटला कि माणसाला ती पद्धत कंटाळवाणी किंवा अवडंबर वाटू लागते आणि मग माणूस हळू हळू त्यातून मध्यम मार्ग काढायला लागतो आणि तीन एक महिन्यात गाडी मूळपदावर येते. यात कुणावरच टीका करणे हा उद्देश नाही पण आपण सर्वच आरंभशूर असतो. म्हणून मी सुरुवातीलाच लिहिले आहे कि हि जीवन पद्धती( फक्त दोन वेळेलाच खाणे आणि ४५ मिनिटे नियमाने व्यायाम करणे) किमान सहा महिने किती लोकांना जमणार आहे याबद्दल मला शंका वाटते. अन असे कोणी सतत किमान सहा महिने केले असतील तर त्यांच्या पडलेला फरक याचा अभ्यास करायला मला आवडेल.

पिलीयन रायडर बुधवार, 18/07/2018 19:56
अगदी अगदी! ती हे किती दिवस करते हे मलाही बघायचं आहे. समजा तिने हे 6 महिने केलंच तर मी नक्की लिहीन इथे. बाकी सध्या पाणी कमी झाल्यामुळे ती बारीक दिसतेय असं मलाही वाटलं. बघू काय होतंय पुढे.

माझीही शॅम्पेन मंगळवार, 07/08/2018 19:42
हा प्रयोग एक महिना नव्हे तर सलग सहा महिने करा तरच शाश्वत परिणाम (sustainable results ) मिळतील. आपल्या चरबी बरोबर बरेच पाणी पण साठवलेले असते आणि आहार (आणि व्यायाम) सुरु करता तेंव्हा पहिल्या एक महिन्यात हे सर्व पाणी कमी होते. त्यामुळे सुरुवातीचे ५ ते १० टक्के वजन फार पटकन कमी होते परंतु हे चरबी कमी झाल्याचे नव्हे तर पाणी कमी झाल्याचे लक्षण असते. अर्थात जेंव्हा तुम्ही मिताहार सोडून देता तेंव्हा ती चरबी पाणी परत जमवून घेते आणि पुढच्या एक दोन महिन्यात आपले वजन मूळपदावर येते. हे मी वरच लिहिले आहे.
नेहमी बरोबर असता तुम्ही , पण डॉक्टर साहेब ह्या वेळेस चुकत आहांत !! सहा महिने सोडाच , दीड वर्ष हे डाएट करून माझ्या एका मित्राचे वजन जवळ १६ किलो कमी झाले आहे , ६ महिन्यात ५-१० kg कमी झालेले सुद्धा मित्र-मैत्रिणी आहेत , तुम्हाला खरंच इंटरेस्ट असेल तर सांगा तुमची भेट घडवून देतो घडवून देतो , हि ऐकीव माहिती नाही याची देही याची डोळा पाहिलेला आहे , तेव्हा काय अप्पा करा मला रच्याकने मी तुम्हाला ह्या डाएट विषयी थेट विचारले असता तुम्ही मौन धारण केलं होत , जो अर्थात तुमचा स्टॅन्ड आहे , मी त्याचा आदर करतो

सुबोध खरे मंगळवार, 07/08/2018 20:13
माझा पहिलंच वाक्य हे आहे. लोकांचे वजन कधीच कमी होत नाही असे मी कधीही म्हटलेले नाही. आरंभशूर माणसांना अशा आहाराचा फायदा होत नाही. जे लोक चिकाटीने असे आहार पाळतात त्यांचे वजन नक्की कमी होते हे मी पाहिलेले आहे/ पाहतो आहे. पण हि संख्या एकंदर डाएट करणाऱ्या लोकांच्या १० % आहे. आणि या ९० % लोकांच्या जीवावर तर तळवलकर, VLCC, अंजली मुखर्जी इ. लोकांनी इमले उभारले आहेत. बाकी डाएट तयार करणे हा माझा विषय नाही किंवा व्यवसायही नाही. त्यामुळे एखाद्या माणसाला विस्तृतपणे असा आहार लिहून किंवा बनवून देणे याला फार काळ लागला असता. सबब मी त्या फंदात पडत नाही. आपण कोणत्याही चांगल्या आहार तज्ज्ञाला दाखवून योग्य सल्ला घेणे हि विनंती.

शाम भागवत मंगळवार, 07/08/2018 22:49
खरे साहेब तुमचे म्हणणे खरे आहे. पण माझ्या अनुभवानुसार माशॅ ही चुकीचे बोलत नाही आहेत. तळवलकर, VLCC, अंजली मुखर्जी वगैरे लोकांचे प्लॅन वर्षानुवर्षे करत रहाणे किंवा जिवनशैली म्हणून स्विकारणे अवघड जाते. प्रत्येक वेळेस मोजून मापून व कॅलरीची गणिते करत खात रहाणे व त्यासाठी पैसे मोजत रहाणे हे काही काळाने तापदायक होते. विशेषकरून घरच्या गृहिणीला ते कष्टप्रद होत जाते. सुरवातीला जरी हे आपल्याला जमू शकेल असे वाटले तरी पुढे पुढे ते अवघड वाटायला लागते. या सगळ्याला एक ग्लॅमर असते व आपण काहीतरी लै भारी करतोय अशी आपली व आपल्याला जवळच्यांची समजूत झालेली असते. २००९ साली मी हे उद्योग केले आहेत. तीन महिन्यातच हा प्रयोग मी बंद केला होता. हा सगळा प्रकारच उच्च मध्यमवर्गीयांना साजेसा असाच आहे. तुमच्यासमोर अशा सगळ्या गोष्टी असल्याने सहा महिने टिकणे अवघड आहे असे तुम्हाला वाटणे स्वाभाविक वाटते. या उलट दोन वेळा खाण्याची आहारपध्दती सुरवातीलाच खूप अवघड वाटते. पण जसजसे दिवस जातात तसतसे हे फारस अवघड नाहीये हे लक्षात यायला लागते. हाच मोठा फरक दोन्ही पध्दतींमधे आहे. पण हा फरक पटकन लक्षात येत नाही. जेव्हा मी या प्लॅनबद्दल मित्रमंडळी व नातेवाईकांशी बोललो तेव्हाच याची मला कल्पना यायला लागली. याला कोणतेही ग्लॅमर नाही. कोणतीही जिम नाही. कोणतेही वेगळे खास पैसे द्यायला लागत नाहीत. कोणत्याही महागाईच्या पावडरी नाहीत किंवा कोणत्याही जाहीराती नाहीत. इतकी ही पध्दत सामान्य असल्याने, या पध्दतीबद्दल पटकन विश्वासच बसत नाही. माझ्या बायकोला सुध्दा मी काहीतरी वेडेपणा आहे असेच वाटत होते. (पण त्यात तिला कोणताही त्रास नसल्याने किंवा नेहमीपेक्षा जास्त वेळ खर्चायला लागणार नसल्याने तिला कोणत्याही प्रकारे त्यात मोडता घालणेही जमले नाही.) इतकेच नव्हे तर ती पण आज या आहारशैलीत सहजपणे सामील झाली आहे. हा सगळा विचार करता. माशॅ पण बरोबर आहेत असे मला म्हणावेसे वाटते आहे.

सुबोध खरे बुधवार, 08/08/2018 09:50
सहा महिने टिकणे अवघड आहे असे तुम्हाला वाटणे स्वाभाविक वाटते. मी "नकार घंटा" वाजवली आहे असा बऱ्याच लोकांचा समज झाला आहे. स्थिती खरं तर उलट आहे. व्यवस्थित योगसाधना न करणारी माणसे योगाभ्यासाला बदनाम करत असतात. तसेच दीड दोन महिना डॉ दीक्षितांची पद्धती "वापरुन पाहू" म्हणणाऱ्या लोकांमुळे त्यांची पद्धती बदनाम होण्याची शक्यता जास्त आहे. यासाठी सर्व लोकांना सुरुवातीलाच सावधान करणे आवश्यक आहे म्हणून मी असे लिहिलेले आहे.

शाम भागवत बुधवार, 08/08/2018 19:14
खरे साहेब तुमच्या व माशॅ यांच्यातील चर्चेमुळे तळवलकर, VLCC, अंजली मुखर्जी यांच्या पध्दती व डॉ. दिक्षीत यांच्या पध्दतीतला फरक मला नोंदवता आला. किंवा मला आलेला अनुभव शब्दबध्द करता आला. तुमची टिपण्णी नकारात्मक आहे किंवा नाही यापेक्षाही, तुम्हा दोघांमुळे मला या जिवनशैलीच्या आणखी एका पैलूवर विचार मांडता आला याचेच जास्त महत्व वाटत आहे. तुम्हा दोघांना धन्यवाद. _/\_

आनन्दा शुक्रवार, 10/08/2018 10:22
माझे सध्या दीड महिन्यात ५ किलो वजन कमी झाले आहे. बाकी सविस्तर लेख गणपतीनंतर लिहेन. तोपर्यंत वाट बघ्तोय,

शाम भागवत सोमवार, 16/07/2018 15:17
खरय. एनर्जी लेव्हल वाढल्यासारखी वाटते. पुढे पुढे आपोआप ताक पिण्याचे प्रमाणपण कमी होत जाईल. त्याची जरूरी भासेनाशी होते. फक्त इतके वाजले मग ताक प्यायचेच, अशी मानसिकता नको. जरूर वाटली तरच ताक प्यायचे हे भान ठेवणे आवश्यक. "काय जे खावं वाटतंय ते सगळं एकाच वेळी" मु़ख्य म्हणजे इतर प्रकारात सतत आपण उपाशी राहिल्यासारखे वाटते. आपण मनावर ताबा ठेवतोय, काहीतरी आपण गमावतोय असे वाटत रहाते. आपल्याला हे खायचे नाही ते खायचे नाही याचे दडपण वाटत रहाते. जिवनातला खाण्याचा आनंद आपण गमावतोय असे वाटायला लागते. थोडक्यात यामुळे इतर प्रकारात सातत्य ठेवणे जमत नाही. मात्र डॉ. दिक्षीतांच्या प्रकारात जेवणाचा आनंद मिळतो. जेवण झाल्यानंतर एक प्रकारची तृप्ति जाणवते. आपण कोणता तरी पदार्थ खाण्याचा आनंद गमावतोय असे बिलकुल वाटत नाही. त्यामुळे या प्रकारात सातत्य टिकवणे सोपे जाते. "मध्यंतरी तिचं पोट वाढलं होतं आणि पोटाचे काही न काही बारीक आजार. पाय खूप दुखत होते. तिचं म्हणणं आहे की तिला हलकं हलकं वाटतंय, पोट साफ होतंय आणि पाय दुखणं कमी झालं आहे." पुण्याजवळ उरळीकांचन येथे निसर्गोपचार केंद्र आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार पचनसंस्थेला सर्वात जास्त उर्जा लागते. त्यासाठी ते उपास करायला सुचवतात. त्यांचे म्हणणे असे की, त्यामुळे एकीकडे पचनसंस्थेला विश्रांती मिळते तसेच त्यामुळे वाचलेली उर्जा शरीर शुध्दतेसाठी वापरली जाऊन शरीरातील दोष कमी व्हायला लागतात. येथेही असेच होते असे माझे मत आहे. दोनदाच खाल्याने अतिरिक्त इन्शूलीनमुळे नविन दोष निर्माण होत नाहीत. तर पचनसंस्थेला विश्रांती मिळायला तर लागतेच पण त्यामुळे वाचलेली उर्जा शरीरातील दोष कमी करण्यासाठी वापरली जायला लागते. माणूस निरोगी व्ह्यायला लागतो. वरील सर्व थोडे अनुभवावर व थोडे तर्कावर आधारीत आहे.

चामुंडराय रविवार, 15/07/2018 21:16
डॉ. जिचकर आणि डॉ. दीक्षितांचे दोन्हीही व्हिडीओ संपूर्ण बघितले. दिवसातून फक्त दोन वेळा खायचे / जेवायचे हे गृहीतक मुख्यतः दोन गोष्टींवर आधारित आहे असे दिसते. १/ इन्सुलिन हे फक्त खाल्ल्यावरच स्त्रवते आणि २/ इन्सुलिन हे ५५ मिनिटांच्या वारंवारतेने स्त्रवते या दोन गोष्टी खऱ्या आहेत का या बद्दल मिपा वरील डॉ. मंडळींनी मार्गदर्शन करावे. वरती एका प्रतिसादामध्ये डॉ. खरे यांनी वरील गोष्टींबद्दल शंका व्यक्त केली आहे. म्हणजे या बाबतीत डॉ. मंडळींमध्ये एकवाक्यता नाही असे दिसते आहे. हि फक्त दोन वेळा जेवायची पद्धत अंगिकारायची असेल तर वरील गोष्टींचा खुलासा होणे आवश्यक आहे असे वाटते. विशेषतः सध्याच्या प्रचलित थोड्या थोड्या वेळाने थोडे थोडे दिवसभर खात रहा या पद्धतीच्या अगदी विरुद्ध हि दोन वेळाच जेवायची पद्धत असल्याने हे कळणे गरजेचे आहे. तसेच फक्त दोन वेळा जेवायचे काही नकारात्मक साईड इफेक्ट्स होऊ शकतात का याबद्दल माहिती असणे देखील आवश्यक आहे. म्हणजे सारासार विचार करून या बद्दल निर्णय घेता येईल. गोगल देवाला साकडे घालून बघितले परंतु या बद्दल काहीच ज्ञान नसल्याने फक्त कन्फ्युजन पदरात पडले ! कृपया मिपा वरील डॉ. मंडळी या बाबत मार्गदर्शन करतील काय?

शाम भागवत सोमवार, 16/07/2018 16:37
डॉ. जिचकर आणि डॉ. दीक्षितांचे दोन्हीही व्हिडीओ संपूर्ण बघितले. दिवसातून फक्त दोन वेळा खायचे / जेवायचे हे गृहीतक मुख्यतः दोन गोष्टींवर आधारित आहे असे दिसते. १/ इन्सुलिन हे फक्त खाल्ल्यावरच स्त्रवते आणि २/ इन्सुलिन हे ५५ मिनिटांच्या वारंवारतेने स्त्रवते.. इन्शुलीन हे फक्त खाल्यावरच स्त्रवते. हे सर्वांनाच मान्य आहे. याबाबत कोणत्याही आहारतज्ञांमधे मतभेद नसावेत. मुद्दा हा आहे की, इतर आहारतज्ञ खालेल्या पदार्थाच्या प्रमाणात इन्शूलीन स्त्रवते असे समजतात. उलट डॉ. दिक्षीतांच्या मते प्रत्येक माणसामधे एका ठराविक प्रमाणातच इन्शूलीन स्त्रवते, खालेल्या पदार्थाच्या प्रमाणात नव्हे. आणि इथेच डॉ. दिक्षीतांचे व डॉ. जिचकारांचे वेगळेपण आहे हे कोणी लक्षात घेत नाही. हा विचार मी मायबोलीवर मांडला होता. पण त्यावर चर्चा करायचे सोडून "भागवतसाहेब अभ्यास वाढवा" असे उत्तर आल्याने मी विषय तेथे जास्त वाढवला नाही. :) इन्शूलीन हे ५५ मिनिटांच्या वारंवारतेने स्त्रवते असे म्हणण्याऐवजी, इन्शूलीन ५५ मिनिटात फक्त एकदाच एका ठराविक मात्रेत स्त्रवते असे म्हणणे जास्त योग्य होईल. गोगल देवाला साकडे घालून बघितले परंतु या बद्दल काहीच ज्ञान नसल्याने फक्त कन्फ्युजन पदरात पडले ! डॉ. जिचकारांनी स्वतःवर प्रयोग करून हे सांगितले आहे. त्यासाठी त्यांनी इन्शूलीन लेव्हल वारंवार तपासली आहे. त्यांच्यामते ही सायकल ५५ मिनिटा॑पेक्षा जास्त आहे. पण डॉ. दिक्षीतांनी हेच प्रयोग स्वतःवर मोठ्या प्रमाणावर करून तसेच जवळच्या नातलगांवर करून ५५ मिनिटांची सायकल नक्की केली आहे तसेच खालेल्या पदार्थाच्या प्रमाणात इन्शूलीन स्त्रवत नाही हे दाखवून दिले आहे. या सर्व प्रयत्नांचे त्यांनी योग्य ते दस्ताऐवजीकरणही केलेले आहे. आता याबाबत शंका निरसनाबद्दल मिपाकरांना या तीन पध्दती अवलंबवता येतील असे वाटते. १. स्वतःवर प्रत्यक्ष प्रयोग करून डॉ. दिक्षीतांची मते योग्य किंवा अयोग्य हे ठरवणे. म्हणजे प्रत्यक्ष प्रयोगशाळेत वेगवेगळ्या स्थितीतील इन्शूलीनचे प्रमाण पडताळून पहाणे व डॉ. दिक्षीत बरोबर आहेत का चूक आहेत ते ठरवणे. २. मिपावरील तज्ञ लोकांनी डॉ. दिक्षीतांनी जे प्रबंध लिहिले आहेत त्याद्वारे माहिती मिळवणे. किंव प्रत्यक्ष भेटून शंका निरसन करून घेणे. (मला वाटते डॉ. श्रीहास हे काम उत्तम रितीने करू शकतील. कारण डॉ. दिक्षीतांचे बरेच कार्य हे औरंगाबादला झालेले असल्याने ते स्वतः त्यांना ओळखतही असतील.) ३. माझ्या सारख्या सामान्य लोकांनी डॉ. दिक्षीत योग्य तेच सांगत आहेत असे समजून त्याप्रमाणे वागून प्रत्यक्ष अनुभव घेणे. व ते अनुभव येथे मांडून चर्चेद्वारे मत बनवणे. मी हा लेख ऐसी अक्षरेवर पण लिहिला होता. पण तेथील प्रतिसाद चर्चेसाठी योग्य न वाटल्याने तेथील सहभाग थांबवला. पण त्यात मला एक विरोधी मुद्दा मिळाला तो येथे नमूद करतो. "वरील प्रकार, एकदा करुन पाहिला होता. पण त्यातून, दीर्घवेळ काही न खाल्ल्यामुळे मला ॲसिडीटीचा त्रास झाला. त्यानंतर, पुन्हा चार वेळा खायला सुरवात केल्यावर, पुन्हा तंदुरुस्त झालो. खवैय्या असल्यामुळे माझे वजन कमी होत नाही. पण रोजच्या व्यायामामुळे , स्थिर तरी रहाते, आणि मी त्यावरच खूष आहे." मला वाटते डॉ. दिक्षीतांचे व्याख्यान काळजीपूर्वक न ऐकल्याचा हा परिणाम असावा. याबाबतीत डॉ. दिक्षीतांच्या व्याख्यानात अ‍ॅसिडिटी कशी होते हे समजावून सांगितले आहे. तिकडे लक्ष वेधू इच्छितो. जर आपल्याला दोन वेळच्या जेवणाव्यतिरिक्त आणखी काही खाण्याच्या वेळा असतील व त्यात बरीच वर्षे सातत्य असेल तर त्या वेळेस पाचक द्रव तयार केले जातात. अशा वेळेस काहीच खाल्ले नाही तर ते द्रव अतिरिक्त ठरून अ‍ॅसिडिटीचा त्रास होतो. यावर त्यांनी सुचवलेला मार्ग असा की, जेवणाच्या दोन वेळा व्यतिरिक्त जेव्हा तुम्हाला भूक लागल्यासारखे वाटेल तेव्हा पाणि प्या. बर्‍याच वेळेस तहान लागलेली असते पण आपल्याला वाटते भूक लागलीय. पाणी पिऊनही समधान न मिळाल्यास दोन चमचे दह्यापासून बनवलेले ग्लासभर ताक प्या. नारळाचे पाणी प्या. म्हणजे अ‍ॅसिडिटीच्या त्रासातून तुम्ही वाचाल. (शरीराला जेवणाव्यतिरिक्त इतर वेळी खायची लागलेली सवय मोडेपर्यंत काही दिवस हे करावे लागेल. अस त्यांना यातून सुचवायचे असावे असा माझा तर्क आहे.) माझ्या आकलनानुसार मी मुद्दे मांडले आहेत.

शाम भागवत सोमवार, 16/07/2018 16:43
वरती एका प्रतिसादामध्ये डॉ. खरे यांनी वरील गोष्टींबद्दल शंका व्यक्त केली आहे. पण त्याचबरोबर हेही लिहिले आहे की, याबद्दल माझे वाचन चालू आहे. याच्या बाजूने किंवा विरुद्ध काही आढळले तर त्यावर अधिक वाचन केल्याशिवाय काही टिप्पणी करणे चूक ठरेल.

सोमनाथ खांदवे सोमवार, 16/07/2018 21:48
वरील प्रकार, एकदा करुन पाहिला होता. पण त्यातून, दीर्घवेळ काही न खाल्ल्यामुळे मला ॲसिडीटीचा त्रास झाला. त्यानंतर, पुन्हा चार वेळा खायला सुरवात केल्यावर, पुन्हा तंदुरुस्त झालो. खवैय्या असल्यामुळे माझे वजन कमी होत नाही. पण रोजच्या व्यायामामुळे , स्थिर तरी रहाते, आणि मी त्यावरच खूष आहे." अस बोलणारा नक्कीच पुणेकर असणार ! स्वयंभू असतात ते !!! " भागवत साहेब , अभ्यास वाढवा " अशा प्रकारचे फतवे काढणारे मिपावर खूप वाढलेत हे मात्र नक्की .

मराठी कथालेखक मंगळवार, 17/07/2018 17:31
मी आता दोन नाही पण तीन वेळा खाण्यास सुरवात केली आहे. सकाळचा नाष्टा बंद केला नाही , त्याचवेळी दूध व दूधाचा चहा ई सुद्धा घेतो. असे सुरु केल्यावर तिसर्‍या -चौथ्या दिवशी मधल्या वेळेत बरीच भूक जाणवत होती, जेवण थोडेसे जास्तच घ्यावे याकडे कल होता पण नंतर अशी सतत जाणवत राहणारी भूक नाहीशी झाली. संध्याकाळी बिनासाखरेचा काळा चहा घेतो. आता सुमारे १०-१२ दिवसानंतर छान वाटते आहे. वजनात अजून फारसा फरक नाही. आणखी थोडे दिवसांनी आणखि काय परिणाम होतात ते लिहीन

पिवळा डांबिस मंगळवार, 17/07/2018 22:56
हा माहितीपूर्ण धागा काढल्याबद्दल श्री. भागवत यांना धन्यवाद. मी त्यांच्या सल्ल्यानुसार डॉ. जिचकार आणि डॉ. दिक्षीत ह्या दोघांचीही व्याख्याने यू-ट्यूबवर पाहिली/ ऐकली. डॉ. जिचकारांना माझ्या लहानपणी व्याख्यानात व ते मंत्री असतांना टीव्हीवर पाहिलं होतं. हे एक निरलस आणि निस्पृह काम आहे यात शंका वाटत नाही. एक शंका उपस्थीत झाली ज्याचे निरसन भागवत कदाचित करू शकतील म्हणून हा लेखनप्रपंच. १. दोघेही डॉ. २४ तासांत दोन वेळा जेवण घ्या असं सांगतात. परंतु जिचकारांच्या भाषणात अधेमध्ये लागल्यास लो कॅलरी फूड (टरबूज/ खरबूज, काकडी इत्यादि) खा असा सल्ला देतात (असा माझा समज झालाय). ह्याउलट डॉ. दिक्षीत त्यांच्या भाषणात ह्या मुद्द्याचा उल्लेखही करीत नाहीत. नक्की सल्ला काय? अ‍ॅम आय मिसिंग समथिंग? २. कुठलाही कार्बोहायड्रेट असलेला पदार्थ खाल्ला (मग तो कितीही कमी प्रमाणात असो) की ठराविक इन्शुलिन सीक्रीट होतं हे समजलं. पण व्हॉट अबाऊट शुगर सबस्टीट्यूट? त्यानेही इन्शुलिन सीक्रीट होत का? आणि असल्यास त्यामागे काय लॉजिक आहे? जर माहिती मिळू शकली तर आभार.

शाम भागवत बुधवार, 18/07/2018 20:34
१. दोघेही डॉ. २४ तासांत दोन वेळा जेवण घ्या असं सांगतात. परंतु जिचकारांच्या भाषणात अधेमध्ये लागल्यास लो कॅलरी फूड (टरबूज/ खरबूज, काकडी इत्यादि) खा असा सल्ला देतात (असा माझा समज झालाय). ह्याउलट डॉ. दिक्षीत त्यांच्या भाषणात ह्या मुद्द्याचा उल्लेखही करीत नाहीत. नक्की सल्ला काय? अ‍ॅम आय मिसिंग समथिंग? जर दोन जेवणाच्या व्यतिरिक्त एखाद्या विशिष्ट वेळी काहीतरी खाण्याची वर्षानुवर्षांची सवय असेल तर त्यावेळेस शरीर पाचक रस तयार करते आणि त्यावेळेस जर काहीच खाल्ले नाही तर ती पाचक द्रव्ये अतिरिक्त ठरून अ‍ॅसिडिटीचा त्रास होणे शक्य असते. अशावेळेस तो त्रास होऊ नये यासाठी डॉ. जिचकारांनी व डॉ. दिक्षीतांनी काही पदार्थ नाईलाजाने सुचवले आहेत, हा मुद्दा प्रथम लक्षात घेऊन मग पुढे जाऊ. थोडक्यात हे पदार्थ खाऊन तात्पुरती वेळ मारून न्या. तसेच हे पदार्थ खाण्याचे प्रमाण कमी कमी करत जाऊन, शरीराला लागलेली सवय हळूहळू मोडून काढून दिवसातून फक्त दोनदाच जेवायचे इथपर्यंत कसे पोहोचायचे आहे, याबद्दल केलेले ते मार्गदर्शन आहे असे मला वाटते. डॉ. जिचकारांनी जेव्हा विचार मांडला तेव्हा वजन कमी करण्यासाठी पिष्टमय पदार्थामुळे वजन वाढते हे लक्षात आले होते. दोन वेळा जेवणाच्या मधे भूक सहन झाली नाही अगदी नाईलाज झाला तर काय करायचे? या प्रश्नाला त्यांनी त्यावेळी त्यांना माहित असलेली कमी कर्बोदके असलेले पदार्थ सुचवले. जेणे करून कमीत कमी ग्लुकोज तयार होईल. पण हळूहळू दोन जेवणाच्या मधे काही न खाण्यापर्यंत पोहोचा असे त्यांना सांगायचे आहे. कारण कमी कर्बोदके असली तरी पण त्यामुळे इन्शूलीन स्त्रवते व ते अतिरिक्त असते हे त्यांना माहित होते. थोडक्यात टरबूज/ खरबूज, काकडी इत्यादि पदार्थ त्यांनी नाइलाजाने सुचवले होते. हा विचार पुढे नेण्यासाठी डॉ. दिक्षीतांनी स्वतःवर प्रयोग केले व कोणते पदार्थ खाल्याने इन्शूलीन स्त्रवत नाही हे शोधून काढले. आणि नाइलाज झाला तर काय करा? ह्या प्रश्नावरील जिचकारांचे उत्तर आणखी शास्त्रशुध्द केले. हे प्रयोग त्यांनी कसे केले हेही त्यांनी सांगितले आहे. प्रथम रक्तातील इन्शूलीन तपासायचे. मग पदार्थ खायचा व त्यानंतर ५५ मिनिटांनी परत इन्शूलीन तपासायचे. ह्या पध्दतीने कोणालाही नवीन पदार्थ तपासता येऊ शकतो. थोडक्यात टरबूज/ खरबूज, काकडी या पदार्थांमूळे इन्शूलीन स्त्रवत असल्यामुळे डॉ. दिक्षीतांनी हे पदार्थ बाद केले आहेत. डॉ. दिक्षीतांनी सुचवलेले पदार्थ हेही नाईलाज झाला तरच खायचे आहेत. त्याबत ते म्हणतात. भूक लागल्यासारखे वाटले तर प्रथम पाणी पिऊन बघा. तेवढ्याने भागले तर उत्तमच. नाहीतर मग सुचवलेले पदार्थ खा. माझ्या मते डॉ. दिक्षीतांनी हे पदार्थ शोधून डॉ. जिचकारांचा विचार आणखी पुढे नेला असला तरी हे पदार्थ खाल्यामुळे ते पचवण्याचे काम पचनसंस्थेला करायलाच लागते. त्यात उर्जाही खर्च होते व तिला मिळणारी विश्रांतीही कमी होते. डॉ. दिक्षीतांनी जे प्रयोग केले ते डॉ. जिचकारही करू शकले असते. तेवढी बुध्दीमत्ता त्यांना नक्कीच होती. पण देवाने त्यांना लवकर बोलावले म्हणून ते काही करू शकले नाहीत. यासाठीच मी लेखात असे म्हणले आहे की, नियतीने बी लावायचे काम त्यांच्यावर सोपवले होते. डॉ. दिक्षीतांनी जरी प्रयोग केले असले तरीही ते सर्व श्रेय डॉ. जिचकारांना देतात. कृतज्ञता व्यक्त करतात. अध्यात्मामधे कृतज्ञता हा शब्द अहंकाराच्या विरोधार्थी शब्द मानला जातो. त्यामुळेच डॉ. दिक्षीतांची भाषा अभिनिवेशशून्य आहे. त्यातून समाजाचे भले होण्याची कळकळ जाणवते. असो. विषयांतर व्हायला लागले. थांबतो. :) २. कुठलाही कार्बोहायड्रेट असलेला पदार्थ खाल्ला (मग तो कितीही कमी प्रमाणात असो) की ठराविक इन्शुलिन सीक्रीट होतं हे समजलं. पण व्हॉट अबाऊट शुगर सबस्टीट्यूट? शुगर सबस्टीट्यूट पदार्थ असला तरी त्यामुळे इन्शूलीन स्त्रवते किंवा नाही हे महत्वाचे. त्यामुळे निव्वळ याच पध्दतीने केलेले वर्गीकरण आपल्या उपयोगाचे आहे. बाकी कोणत्याही इतर निकषांच्या आधारे केलेले वर्गीकरण आपल्या उपयोगाचे नाही.

पिवळा डांबिस गुरुवार, 19/07/2018 04:10
जर दोन जेवणाच्या व्यतिरिक्त एखाद्या विशिष्ट वेळी काहीतरी खाण्याची वर्षानुवर्षांची सवय असेल तर त्यावेळेस शरीर पाचक रस तयार करते आणि त्यावेळेस जर काहीच खाल्ले नाही तर ती पाचक द्रव्ये अतिरिक्त ठरून अ‍ॅसिडिटीचा त्रास होणे शक्य असते. अशावेळेस तो त्रास होऊ नये यासाठी डॉ. जिचकारांनी व डॉ. दिक्षीतांनी काही पदार्थ नाईलाजाने सुचवले आहेत, हा मुद्दा प्रथम लक्षात घेऊन मग पुढे जाऊ. थोडक्यात हे पदार्थ खाऊन तात्पुरती वेळ मारून न्या. तसेच हे पदार्थ खाण्याचे प्रमाण कमी कमी करत जाऊन, शरीराला लागलेली सवय हळूहळू मोडून काढून दिवसातून फक्त दोनदाच जेवायचे इथपर्यंत कसे पोहोचायचे आहे, याबद्दल केलेले ते मार्गदर्शन आहे असे मला वाटते.
आय सी.
डॉ. दिक्षीतांनी जे प्रयोग केले ते डॉ. जिचकारही करू शकले असते. तेवढी बुध्दीमत्ता त्यांना नक्कीच होती........ डॉ. दिक्षीतांनी जरी प्रयोग केले असले तरीही ते सर्व श्रेय डॉ. जिचकारांना देतात. कृतज्ञता व्यक्त करतात. अध्यात्मामधे कृतज्ञता हा शब्द अहंकाराच्या विरोधार्थी शब्द मानला जातो. त्यामुळेच डॉ. दिक्षीतांची भाषा अभिनिवेशशून्य आहे. त्यातून समाजाचे भले होण्याची कळकळ जाणवते.
संपूर्ण परिच्छेदाशी सहमत आहे.
डॉ. दिक्षीतांनी सुचवलेले पदार्थ हेही नाईलाज झाला तरच खायचे आहेत. त्याबत ते म्हणतात. भूक लागल्यासारखे वाटले तर प्रथम पाणी पिऊन बघा. तेवढ्याने भागले तर उत्तमच. नाहीतर मग सुचवलेले पदार्थ खा.
हे डॉ. दीक्षीतांनी सुचवलेले पदार्थ कोणते? ते त्यांच्या भाषणात पाणी आणि दोन चमचे दह्यापासून केलेले ताक ह्याविषयी बोलतात. अन्य काही पदार्थ त्यानी सुचवलेले तुमच्या वाचनात/ऐकण्यात आलेले आहेत का? (कारण मला दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांची अ‍ॅलर्जी असल्यामुळे विचारतोय)
शुगर सबस्टीट्यूट पदार्थ असला तरी त्यामुळे इन्शूलीन स्त्रवते किंवा नाही हे महत्वाचे. त्यामुळे निव्वळ याच पध्दतीने केलेले वर्गीकरण आपल्या उपयोगाचे आहे.
मान्य. माझ्या प्रश्नाचा रोख असा होता की त्यांनी शुगर सब्स्टीट्यूट टेस्ट केले असणारच, मग त्यामुळे इन्शुलीन स्त्रवते असं त्यांना आढळून आलं का? खरोखर मनापासून विचारतोय. तुम्ही वेळात वेळ काढून आमचं शंकानिरसन करताय याबद्दल अनेक धन्यवाद.

मराठी कथालेखक गुरुवार, 19/07/2018 12:52
जिचकरांच्या भाषणात शुगस सबस्टिट्युट पण नको , त्यानेही इन्शुलिन स्त्रवते असा उल्लेख आहे बहूधा.. जमल्यास पुन्हा ऐकून बघा.

पिवळा डांबिस मंगळवार, 24/07/2018 01:07
जिचकरांच्या भाषणात शुगस सबस्टिट्युट पण नको , त्यानेही इन्शुलिन स्त्रवते असा उल्लेख आहे बहूधा.. जमल्यास पुन्हा ऐकून बघा.
हम्म, माझ्या ऐकण्यातून निसट्लं असावं बहुतेक. कन्फार्मेशनसाठी धन्यवाद.

शाम भागवत गुरुवार, 19/07/2018 13:28
माझ्या प्रश्नाचा रोख असा होता की त्यांनी शुगर सब्स्टीट्यूट टेस्ट केले असणारच, मग त्यामुळे इन्शुलीन स्त्रवते असं त्यांना आढळून आलं का? शुगर सब्स्टीट्यूट आणि शुगर फ्री यात काय फरक आहे ते मला माहित नाही. पण शुगर फ्री सुध्दा नको. त्यानेही इन्सुलीन स्त्रवते हे त्यांनी स्पष्टपणे चहाच्या संदर्भात सांगितले आहे. त्यांनी शुगर सब्स्टीट्यूट हा शब्द मात्र कुठेच वापरलेला नाही. जिचकारांनी तो शब्द वापरला आहे. शुगर सब्स्टीट्यूट वगैरे अस काही नसत असेही ते म्हणाले आहेत. मात्र हे वाक्य इन्शूलीन स्त्रवण्याच्या संदर्भात आहे. बाकी कोणत्या निकषाच्या बाबतीत ते म्हणालेले नसावेत. हे डॉ. दीक्षीतांनी सुचवलेले पदार्थ कोणते? ते त्यांच्या भाषणात पाणी आणि दोन चमचे दह्यापासून केलेले ताक ह्याविषयी बोलतात. अन्य काही पदार्थ त्यानी सुचवलेले तुमच्या वाचनात/ऐकण्यात आलेले आहेत का? (कारण मला दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांची अ‍ॅलर्जी असल्यामुळे विचारतोय) याबाबतीत त्यांनी दिलेला अग्रकम असा आहे. दोन जेवणाच्या मधे काहीही न खाणे हे सर्वोत्तम. त्याला पर्याय मम्हणजे १."पाणी" ह्याला प्रथम प्राधान्य. किंबहुना पाणी भरपूर प्या. २. ताक चालेल. पण ते सुध्दा २ चमचे दह्यापासून ग्लासभर बनवलेले पातळ ताक पाहिजे. बाजारच्या ताक दह्यात प्रिझर्व्हेटीव्ह्ज असल्याने ते चालणार नाही. दही शक्यतोवर घरीच बनवा. ३.ग्रीनटी आवडत असेल तर तो घ्या. ब्लॅक टी चालेल. पण दूध न घालता केलेला चहा आवडत नसेल तर २५% दूध व ७५%पाणी असा चहा तोही बिनसाखरेचा चालेल. यातही शुगर फ्री नको. ४. नारळाचे पाणी चालेल. पण त्यातील गर चालणार नाही. तो आवडत असेल तर तो काढून घ्या व जेवताना खा. ५. टोमॅटोच्या एक दोन फोडी चालतील मात्र दिवसभरात एक टोमॅटो ही मर्यादा आहे. डॉ. दिक्षीतानी स्वतःच्या खिशातून पंचेचाळीस हजार खर्च करून एकूण १८ पदार्थ तपासले. लोकांवर प्रयोग केले. त्यातून इन्सूलीन स्त्रवणारे पदार्थ वगळून ही लिस्ट बनली आहे. जर कोणाला एखादा पदार्थ खाल्यामुळे इन्सुलीन स्त्रवते किंवा नाही हे तपासायचे असेल तर त्याची पध्दत पुढील प्रमाणे आहे. शून्य मिनिटाला इन्सूलीन तपासण्यासाठी रक्ताचा नमुना घ्या. पदार्थ खा. दहाव्या मिनिटाला दुसरा रक्ताचा नमुना घ्या. साठाव्या मिनिटाला तिसरा नमुना घ्या. पॅथेलॉजीस्टकडून इन्सूलीन मात्रा तपासून घ्या. इन्सूलीन चे प्रमाण वाढले नसेल तर तो पदार्थ खायला हरकत नाही. ही प्रयोगाची पध्दत अशीच का याबाबत मला काहीच माहित नाही. एकावेळचे रक्त तपासणीचा खर्च त्यावेळेस १२०० रूपये होता. त्यामुळे एक पदार्थ तपासायला ३६०० रूपये लागत असत. आता तो बर्‍याच ठिकाणी एकावेळेस ६०० रूपये झाला आहे. म्हणजे एका पदार्थाला १८०० रूपये खर्च येऊ शकतो. यातील १० व्या मिनिटांची तपासणी मला नीट समजलेली नाही. या अगोदर या तपासणीच्या बाबतीत लिहायला थोडी चूक झाली होती ती इथे दूरूस्त करत आहे.

शाम भागवत बुधवार, 25/07/2018 00:07
एकदाच ऐकून भाषणातले सगळे मुद्दे लक्षात राहणे शक्य नसते. परत दोन तास देणे कंटाळवाणे होऊ शकते किंवा नंतर बघू अस म्हणत लांबणीवर पडते. यासाठी एक लिंक देत आहे. तो VDO आहे. डॉ. दिक्षीतांनीच सारांश रुपात सगळे सांगितले आहे. नुसते ऐकूनही उजळणी करता येऊ शकेल. तसेच डॉक्टरांनी बरेच तक्ते बनवलेले असून त्यातले दोन महत्वाचे दाखवले जातात. त्यांचे screenshot घेऊन ठेवल्यास सर्व संदर्भ अगदी हाताशी राहू शकतील. कोणालाही थोडक्यात सांगायचे असल्यास खूप उपयोगाला येतात. तुम्हाला आलेल्या अडचणीमुळे मला हे सुचले म्हणून तुम्हालाच धन्यवाद व शुभेच्छा. https://youtu.be/99iQOs-u_HU

सुबोध खरे शुक्रवार, 20/07/2018 09:51
पिडां साहेब Effects of stevia, aspartame, and sucrose on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2900484/ This is the first study to directly test the effects of the natural sweetener, stevia, on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels in humans. The key finding was that participants did not compensate by eating more at either their lunch or dinner meal when they consumed lower calorie preloads containing stevia or aspartame compared to when they consumed higher calorie preloads containing sucrose. In other words, even after a lower calorie preload, food intake at subsequent lunch and dinner meals was not increased and discretionary food intake did not differ between the conditions. Thus, participants’ total caloric intake was lower in the stevia and aspartame conditions, compared to the sucrose condition, solely due to the difference in caloric amounts of the preloads used in this study. Our findings are consistent with previous studies, which have found that changing the energy density of a food does not result in an accurate compensation in energy intake at subsequent meals (Levitsy, 2001; Rolls, Hetherington, & Laster, 1988; Rolls, Laster, & Summerfelt, 1989). Other studies have also found that consumption of preloads an hour and a half before testing did not influence the amount consumed in the following meal (Rolls et al., 1991). Findings such as these suggest that the eating behavior of humans may not be strongly related to previous caloric intake, at least in the short-term. Other studies suggest that compensation may not occur even over relatively long time periods. For example, sucrose-sweetened food and beverages resulted in a 1.6 kg weight gain in overweight individuals whereas artificially sweetened foods and beverages resulted in a 1.0 kg weight loss over a 10 week period (Raben, Vasilaras, Moller, & Astrup, 2002). Consumption of stevia in preloads significantly lowered postprandial insulin levels compared to both aspartame and sucrose, as well as postprandial glucose levels compared to sucrose. Consumption of aspartame in preloads also reduced postprandial glucose compared to sucrose at twenty minutes following consumption of the preload. These effects on postprandial glucose levels are likely due in large part to the lower caloric and carbohydrate intake in the aspartame and stevia preloads compared to the sucrose preloads. However, these effects do not appear to be solely due to the lower calorie preloads in the stevia condition, as participants consumed identical calorie amounts in the preloads used in both the stevia and aspartame conditions. If future studies confirm these findings, then stevia may be helpful in managing postprandial hyperglycemia, which recent studies indicate is an important contributor to the development of insulin resistance and Type 2 diabetes

पिवळा डांबिस मंगळवार, 24/07/2018 01:30
थॅन्क यू फॉर द लिंक, डॉक. आर्टिकल वाचून जर काही शंका शिल्लक राहिल्यास विचारीन. मला हा मुद्दा समजायला अडचण येतेय की एकदा मॉलीक्युलर बायालॉजीचं शास्त्र वापरून (इन्शुलिन,रिसेप्टर वगैरे) विचार करायचा म्हंटल्यावर ताक वगैरे मधले शुगर मॉलिक्यूल्स बॉडीला रेकॉगनाईझ होत नाहीत आणि इन्शुलिन स्त्राव होत नाही पण स्ट्रक्चरली संपूर्णपणे वेगळे असलेले शुगर सबस्टिट्यूट मॉलीक्यूल्स बॉडी रेकग्नाईझ करून इन्शुलिन स्त्रवते हे कसं काय? अर्थात डॉ. दिक्षीतांनी स्वतःवर प्रयोग केले म्हणतात त्यामुळे त्यावर शंका घ्यायचा हेतू नाही, पण कन्सेप्च्युअली समजायला मला जरा अवघड जातंय इतकंच. युवर थॉटस आर वेलकम...

सुबोध खरे मंगळवार, 24/07/2018 11:21
दुधात लॅक्टोज हि दुग्ध शर्करा असते. त्याचे विघटन ग्लुकोज आणि गॅलॅक्टोज मध्ये होते आणि यातील ग्लुकोजमुळे इन्स्युलिनचा स्त्राव होतो. पण गॅलॅक्टोज मुळे होणारा स्त्राव हा ग्लुकोजपेक्षा कमी प्रमाणात होतो. त्यामुळे एकंदर लॅक्टोज मुळे इन्स्युलिनचा स्त्राव ग्लुकोजपेक्षा कमी होतो. दुधाचे जेंव्हा ताक होते तेंव्हा त्यातील लॅक्टोज चे लॅक्टिक ऍसिड (बारा कार्बन रेणूचे तीन कार्बन रेणूत) मध्ये रूपांतर होते. यामुळे मुळात त्यातील शर्करेचे प्रमाण कमी होते. शिवाय लॅक्टिक ऍसिड मुळे जठरातील अन्नपदार्थ लहान आतड्यात जाण्यास जात वेळ लागतो (Delayed gastric emptying). त्यामुळे रक्तातील साखरेचे आणि पर्यायाने इन्स्युलिनच्या स्रावाचे प्रमाण कमी होते. मूळ ग्लुकोजचे रेणू जसे असतात त्याचे आणि इतर साखरेचे रेणू यात साधर्म्य असल्याने त्यांचा स्वादुपिंडातील संवेदकावर (रिसेप्टर) ग्लुकोज इतका नाही पण थोडा कमी परिणाम होतोच. याच कारणाने काही अमिनो आम्ले यांचा पण स्वादुपिंडातील रिसेप्टर वर परिणाम होऊन इन्स्युलिनचा स्त्राव तयार होतो. उदा ग्लुटामिक आम्ल यातील अमाईन हा रेणुगट काढला तर त्याचे ग्लुटारिक आम्लात रूपांतर होते. हे पाच कार्बन असणारे संयुग ग्लुकोजशी साधर्म्य असणारे आहे ज्यामुळे इन्स्युलिनचा स्त्राव तयार होतो.

पिवळा डांबिस शुक्रवार, 27/07/2018 02:11
तुमच्या प्रतिसादातून मला हे समजलं की कार्बोहायड्रेट्चे स्वरूप आणि कंझ्यूम केलेली क्वांटिटी यावर इन्शुलिनचा स्त्राव अवलंबून असावा असं तुम्हाला म्हणायचं आहे. आणि ह्या मताशी मी सहमत आहे. पण मूळ लेख/उपचारपद्धतीमध्ये ह्याउलट इन्शुलिन स्त्राव हा नेचर ऑफ कार्ब इन्डिपेन्डंट आणि फिक्सड अमाउंट असतो असं प्रतिपादन केलं आहे. माझं क्न्फ्यूजन तिथे होतं. एनिवे, जर लोकांना ह्यातून टिकाऊ फायदा होत असेल तर मला ह्या उपचारपद्धतीला उगाच अपशकून करायची इच्छा नाही. कुठूनही समाजाला लाभ झाल्याशी कारण मग त्यामागचं विज्ञान काही का असेना... माझ्या शंकांची पेशंटली उत्तरे दिल्याबद्दल तुमचे, श्री भागवत, आणि मराठी कथालेखक यांचे आभार.