नक्षीची दुसरी बाजू..

मी पण सहमत.

अहो तुम्हाला नाही हो.. इथे लोक उगाच अनाहिता वर घसरत आहेत त्याबद्दल बोलतेय मी.. तुमची कविता चांगलीच आहे..

चूक बरोबर असं काही नाही. एका कलाकृतीचे खूप वेगवेगळे अर्थ, कोपरे प्रत्येकाला दिसू शकतात. किंबहुना असे सर्वस्वी वेगळे विचार ज्या कलाकृतीमुळे वाचणार्‍यांना अनुभवाला येतील ती यशस्वी कलाकृती म्हटली पाहिजे. तू लावलास तो अर्थही चुकीचा नाहीच. संसाराचा गाडा ओढून थकलेले स्त्री आणि पुरुष या दोन्ही एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. फक्त मी कथेतल्या 'नेली'कडे एक माणूस म्हणून पाहिले, आणि हा अनुभव कोणालाही येऊ शकतो असं मला वाटलं तर तुला नेली ही स्त्री आहे ही गोष्ट पटकन लक्षात आली. त्यात वाईट काही नाही. स्त्रियांच्या प्रश्नावर तुझं अतिशय संवेदनाशील लिखाण पूर्वी वाचलेलं आहे. त्यामुळे तुझ्या लिखाणाबद्दल कोणतेही गैरसमज नाहीत. हे सगळं तिथे प्रतिक्रिया देतानाही मी उतरवू शकले नव्हते, मात्र तीच कथा वाचून तुला एवढी सुरेख कविता सुचली, याबद्दल कौतुकच वाटलं!

पण काही प्रतिसादकर्ते मात्र उगाच खुष झालेत.

. ह्याच्याच बद्दल बोलतेय.. लेखकाबद्दल नाही..

पण काही प्रतिसादकर्ते मात्र उगाच खुष झालेत. खरंय ! +D

सूड रावांकडे पहिले तर ते अशा संवेदनशील कविता करीत असावेत हे वाटत नाही. ते एखाद्या क्रांतिकारी संघटनेचे नेते असावेत असे वाटते.

हो खरय. ते क्रांती घडवून आणतील यावर माझा देखिल विश्वास आहे =))

अगं हो, त्याचीच कबुली आहे. प्रामाणिकपणाचं कौतुक हो तुमच्या. आणि अनाहिताचा अर्थ कसलाही डंख नसलेली, स्वछ्छ , नितळ. अनाहिता चं याहून चांगलं बारसं करायचं असेल तर निदान अर्थाला तरी चिकटून करा.

काय झक्कास षटकार ठोकला आहेस गं :)

प्रचंड अनुमोदन.. असे म्हणतात की आन्तर्जालीय ओळखीवरुन माणसाची खरी ओळख होत नाही. पण कोतेपणा आणि अहंकार या दोन पातळ्यांवर अशी ओळख होऊ शकते हे मागच्या काही दिवसांत दिसले. बाकी खेद, राग वगैरे काही नाही अशा कुणाबद्दल. त्यांनी त्यांचे आयुष्य अगदी असेच जगावे. शक्य तेवढा अजून द्वेष करावा. त्यासाठी प्रचंड शुभेच्छा.

मूळ कविता आणि त्यावर होणारी सुरुवातीची चर्चा चांगली चाललेली असताना, धाग्याने वेगळे वळण घेतले आहेच, तर पिराच्या प्रतिसादाला धरून पुढे लिहिते. परवाच एका अनाहिताने एका धाग्यावर चर्चा करतांना 'मला मेन बोर्डावर लिहायला/प्रतिसाद द्यायला भिती वाटते. अनाहिताचा उल्लेख होईल, असं वाटतं' असं लिहिलं होतं. ते वाचून एक वाचक म्हणून वाईट वाटलं. दुसऱ्याच्या मताचा आदर न करणे, ही संस्कृती महाराष्ट्रात अलीकडे चांगलीच रुजली आहे, तिच इथे दिसतेय असं म्हणत सोडून द्यायचं का? की २११५ पर्यंत परिस्थिती बदलेल, याची वाट बघत बसायची?

आपण स्त्री आणि पुरुष आहोत हे "विसरुन" आपण माणुस आहोत हे लक्षात ठेवुया, असं म्हणालेली नाहीये इनि..

म्हणजे आपण माणसं आहोत हे दरवेळी विसरायचं का? 'माणूस' म्हणून असणारी डिग्निटी मोठी की स्त्री/पुरुष म्हणून असणारी डिग्निटी मोठी? "स्त्रियांना माणूस म्हणून वागवा" हे स्त्रीमुक्तीच्या पुरस्कर्त्यांचे म्हणणे हे वाक्य लिहून तुम्हीच खोटं ठरवताय असं वाटत नाही का? अनाहिताचे नाव बदलून माणूस असं केल्याने नक्की कशाला बाधा येते? उलट ती वेळ येणे हेच तर स्त्रीमुक्ती अभियान्/चळवळ इ. इ. च्या विजयाचे लक्षण मानायला हवे असे नाही वाटत?

सर्व अनाहितांना माझा सादर नमस्कार ! सर्वांना एकत्रितच उत्तर देत आहे . ह्याचाही तुम्ही प्रतिवाद करालच , रादर कराच . विचारांची लढाई विचारांनीच केली पाहिजे आणि कोणत्याही प्रकारचा आडोसा न घेता तसे करता येणे हे एक सामाजिक प्रगतिचे लक्षण आहे .

बाकी माझ्या या प्रतिसादात म्हटलं तसं बाई अाणि पुरुष यापलीकडे आपण सगळे माणूसही आहोत, हे प्रत्येकाच्या लक्षात राहिल तो सुदिन.

बाई आणि पुरुष या पलीकडे जाणे म्हनजे नक्की काय ? स्त्री पुरुष समानता म्हणजे नक्की काय ? स्त्री आणि पुरुषांना सर्वत्र समान वागणुक मिळणे आणि सर्वांन्नाच माणुस म्हणुन समान अधिकार मिळणे . हेच होय ना ? मग जेव्हा स्त्री आणि पुरुष दोन्ही समानच ठरतील तेव्हा अनाहिता सारख्या वेगळ्या दालनाची गरजच काय अनाहिताचे स्वतंत्र अस्तित्व असणे हेच स्त्रीयांच्या पुरुषांपेक्षा वेगळे ( मग ते श्रेष्ठ अथवा कनिष्ठ कोणत्याही अर्थाने असो पण वेगळे ) असण्याचे लक्षण नव्हे काय ? पुरुषांना स्वतंत्र दालनाची गरज भासत नाही , स्त्रीयांना ती का भासावी जर त्या स्त्री पुरुष समानता मानत असतील तर ? पण हा मुद्दा कितीही केले तरी अनाहितांना पतणारा नाही असे दोन वर्षांच्या वादावादीत लक्षात आले आहे म्हणुनच २११५ म्हनले . पण तेव्हाही स्त्रीया आपण पुरुषांपेक्षा कोणत्याही अर्थाने वेगळ्या नाहीतच , आपण सारे माणुसच आहोत सारेच समान असे म्हनतील की नाही हे ठाम पणे सांगता येत नाही .

लोकांची भिकार मानसिकता

भिकार मानसिकता म्हणजे नक्की काय म्हणायचे आहे तुम्हाला ? तुमच्या मते स्त्री पुरुष समानता म्हणजे नक्की काय ? जर समानता असेल तर स्वतंत्र दालन किम्व्वा स्वतंत्र दिन साजरा करण्याची गरजच का पडते ? अशी गरज भासणे हे समानता नसण्याचेच लक्षण नव्हे काय ?

अनाहिता चं याहून चांगलं बारसं

मी म्हणतोय की जेव्हा खर्‍या अर्थाने स्त्रीपुरुष समानता असेल तेव्हा अनाहिताची गरजच भासणार नाही . एकी कडे स्त्रीपुरुष समानता यावी असे म्हणणे आणि दुसरी कडे अशी समानता आली तरीही अनाहिता सारखे राखीव दालन स्त्रीयां साठी असलेच पाहिजे असे म्हणणे हा दुटप्पी पणा नव्हे काय ?

अत्यंत हीन दर्जाचा प्रतिसाद !!! यातून काय सिद्ध होतंय ते वेगळं सांगायला नको !

ह्यात हीन दर्जा म्हणजे काय हेच कलाले नाही . मी कोठे अश्लील बोललो नाही कोनाचा अनादर केला नाही कोनाला जीवे मारण्याची धमकी दिली नाही . उलट बाई अाणि पुरुष यापलीकडे आपण सगळे माणूसही आहोत, हे प्रत्येकाच्या लक्षात राहिल तो सुदिन ह्याला अनुमोदन दिली आहे . आणि त्या सुदिनी तरी अनाहिता सारख्या राखीव कुरणाची गरज भासणार नाही असा आशावाद व्यक्त केला आहे तेव्हा माणुस म्हणुन सर्वांनाच समान मानले जाईल असे म्हनले आहे .

+१ अनुमोदन.

अनुमोदन जरुर द्या . पण स्वतचा वेगळा विचार ही मांडा . घोळक्याने चालणे ही मेंढ्यांची मनोवृत्ती झाली .

तुम्हाला अनाहिता बद्दल काही सांगितलं तर ते पूर्वग्रह बाजुला ठेवुन समजुन घेता येईल का ही शंकाच आहे.

सांगुन तर पहा . मी कसलेही पुर्वग्रह ठेवत नाही . शुन्यातुन सुरुवात करु . माझा इतकाच प्रश्न आहे की स्त्री पुरुष हे विसरुन आपण सारेच माणुस आहोत हे लक्षात येईल तेव्हा अनाहिताची गरजच काय ? तुम्ही अनाहिता मधे काय बोलता ठावुक नाही , पण दिवाळी अंक - २०१४ साहित्य चर्चा काव्य पाककृती कलादालन भटकंती नवे लेखन मराठी दिन ह्या पेक्षा वेगळे भिन्न असे काही बोलत असाल असे वाटत नाही . दोन वर्ष तुम्ही अनाहिता चालवताय (?) ह्या वर्षी विशेषांकही काढलात , आनंदच आहे , पण हे सारे मिपाच्या मुख्य प्रवाहात राहुन करणे शक्य नव्हते का ? ह्याही उपर आता तुम्ही म्हणाल की आम्हाला नीलकांत ने स्वतंत्र विभाग दिला तर तुमची अजुन जलफळाट होत आहे तर मला हसु येईल . मला अतार्किक गोष्टींवर हसु येते . सर्वच जण समान असतील तर काही विषेष व्यक्तींना स्वतंत्र सवलत का द्यावी आणि अशी सवलत दिली जात असेल तर त्यांन्ना समान का मानावे हा माझा साधा सवाल आहे . शुध्द आणि खणखणीत तर्काच्या आधारे कोणीही मला हे पटवुन द्यावे , मी जाहीर पणे माझी चुक कबुल करेन . शुध्द आणि खणखणीत तर्क !!

पण ह्याचा अर्थ असा होत नाही की "नेहमीच" स्त्री, पुरुष स्वत:च वेगळेपण सोडून केवळ माणुस ह्या एका पातळीवर असतील.अनाहिता म्हणुनच अस्तित्वात आहे.

हेच हेच म्हणतोय की हे विधान तर्काच्या आधारव्र पहायला गेल्यास सेल्फ कॉन्ट्रॅडिक्टरी आहे . एकीकडे तुम्ही अपेक्षा करता की स्त्री आणि पुरुष ह्याच्या पलीकडे जाऊन माणुस म्हणुन विचार करावा आणि दुसरी कडे म्हणताय की आम्ही नेहमीच असा विचार करणार नाही !! आता ह्याला काय म्हणावे ?

आंतरजालीय महिलादिन विशेषांक! तुमच्याकडे तो वाचुन त्यावर टिपण्णी करण्याचा मनाचा मोठेपणा नसणारच.. ते वर दिसलंच.. अर्थात अपेक्षाही नाहीचेत..

अहो मुख्य बोर्डावर नवीन लेखन मधे दिसलेच नाही ते लिखाण ही काय आमची चुक झाली काय ? शिवाय अनाहिता विषेषांक म्हणल्यावत अ‍ॅक्सेस रीस्ट्रीक्टेड असेल असे वाटल्याने साईडला क्लिक करावे असा विचारही मनात आला नाही हो ! ( हे असेच होते . म्हणुनच मुख्यप्रवाहात लेखन करावे हे अपेक्षित आहे ) तदुपरी सुड ने लोन्क दिल्याने नक्षी वाचली , सुडची कविताही वाचली , दोन्हीतील टोन निघेटीव्ह आहे असे माझे स्पष्ट मत आहे हे ही नोंदवले आहे . अजुन सविस्तर चर्चा हवी असल्यास तीही करु .

पुरुषांना अनाहिता बद्दल काय वाटतं हा अगदीच गौण मुद्दा आहे कारण तुम्हाला एकंदरीत अनाहिताची, तिच्या कार्यपद्धतीची ०.००१% सुद्धा माहिती नाही.

पुरुषांना काहीही वाटत नाही हो अनाहिता बद्दल . आमच्या कॉलेजात एक गार्डन खास मुलींसाठी आरक्षित होते , तेव्हा फार कुतुहल वाटायचे , काय करत असतील नक्की येथे ? काय असेल ह्यांची "कार्यपधती" वगैरे . पुढे कॉलेजचा जी एस झाले तेव्हा मुलींच्या रीप्रेस्नेटीव्ह सोबत तिथे जाण्याचा योग आला होता . श्यॅ . काहीच "खास" नसते हो . कार्यपध्दती वगैरे सगळे सेम टु सेम मुलांसारखेच , झुडपांआड बसुन डबाच खात बसतात फक्त ... श्यॅ ..फारच अपेक्षा भंग झाला होता .

आताशा त्याचा राग, कंटाळा किंवा वैतागही येणं बंद होत चाललं आहे.

हे हे प्रगतीचे लक्षण आहे . जेव्हा राग कंटाळा वैताग येणे पुर्ण बंद होईल तेव्हाच खर्‍या अर्थाने "खरेच राव , स्त्री आणि पुरुश नेहमीच अगदीच समान असतात काहीच फरक नाही " हे पटेल . २११५ हा माझा आशावाद आहे .

तुमच्यासाठी.. तुमची लेव्हल अजुनही तीच आहे म्हणून..

धन्यवाद ! माझी लेव्हल मी जाणतो . मी कटटर तार्किक माणुस आहे , वर म्हणल्या प्रमाणे एकीकडे स्त्रीपुरुष समानता व्हावी आणि सर्वांना माणुस म्हणुन ओळखले जावे असे म्हणणे आणि तरीही स्त्रीयांना स्वतंत्र दालन असावेच असे म्हनणे ही दोन विधाने तर्काच्या आधारावर स्वयं विरोधी नाहीत हे सिध्द करा असे माझे साधे सोपे म्हणणे आहे

अनाहिता दालनाची गरज संपणे किंवा तिचं नाव माणुस होणे वगैरे स्त्री मुक्तीच्या चळवळीच्या यशाची लक्षणे नाहीत

हेच हेच ते सेल्फ कॉन्ट्रॅडिक्शन .

तुम्हाला "तुमच्या सारख्या" लोकांशी बोलावं वाटतं.. तुमचे विचार, प्रॉब्लेम्स, राहणीमान इ ज्यांना जास्त चांगल्या पद्धतीने "रिलेट" करता येईल... ते नसतं तर तुम्ही काय जगुच शकत नाही का? पण असल्याने व्हॅल्यु अ‍ॅडीशन होते ना आयुष्यात.. तसंच अनाहिता आहे.. त्यासाठीच अनाहिता आहे.

हे म्हणजे अनाहिता हा उघड उघड एक कंपु आहे हे तुम्ही मान्य करीत आहात ... तसे असेल तरीही त्याला हरकत नाही , फक्त हे क्लीयर नाहीये . (किमान अजुन तरी मला असे तुमच्या इतके कोणी स्पष्ट पणे म्हणलेले दिसले नाहीये ) आता माझे वैयक्तीक मत - मी सर्वांना वृत्तीच्या पातळीवर पहातो , स्त्री पुरुष असा भेदच नाही , शेवटी सर्व माणसेच . सारेच समान . कोणी तरी "स्त्री पुरुष ह्या पलीकडे जाऊन माणुस म्हणुन विचार करुयात " असे म्हनले म्हणुन कोणी तरी समविचारी भेटल्याचा आनंद झाला होता , पण सारेच "समान" माणुस झाले तरी "समान" नाहीत असे काही तरी विरोधाभासी विधान दिसले म्हणुन हसु आले . असो.

प्रतिसाद अतिशय वैयक्तिक आहे

हरकत नाही . चालायचेच .

सूड सुटला , प्रगो अडकला