मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

भुलेश्वरच्या शिल्पखजिन्यात

प्रचेतस · · कलादालन
रविवारी सकाळी लवकर निघालो. पुणे-सोलापूर रस्त्याने जाउन आधी थेऊरच्या चिंतामणीचे दर्शन घेतले आणी परत महामार्गाला जाउन यवतच्या २ किमी अलीकडे असलेल्या टोल नाक्याच्या थोडेसे पुढे भुलेश्वर-सासवड फाट्यावरून उजवीकडे वळालो. इथून साधारण ८ किमी असलेल्या भुलेश्वराच्या मंदीरापाशी घाट चढून पोहोचलो. भुलेश्वर हे अतिशय सुंदर कोरीव काम असलेले १३ व्या शतकातील यादवकालीन शिल्पसमृद्ध शिवमंदीर आहे. इस्लामिक आक्रमणात येथील बर्‍याच शिल्पांची पडझड झाली आहे. तरी जे शिल्लक आहे ते निव्वळ अप्रतिमच. मंदिराचा बाह्यभाग इस्लामिक शैलीतला वाटतो आणि अर्थात मूळ मंदिरावर नंतर तो इस्लामिक राजवटीत बांधल्याचे दिसते ते नंतरची आक्रमणे रोखण्यासाठीच बहुधा. एका अंधार्‍या वाटेने आपण मंदिराच्या अंतर्भागात प्रवेश करतो आणी शिल्पांचा खजिनाच आपल्यासमोर उघड होतो. पुढे काय लिहू, प्रत्यक्ष बघाच....... महाभारतातील धनुर्युद्ध. गजयुद्धः भीम हत्ती उचलून फेकून देतांना.. तलवारयुद्ध.. विष्णूरूपी बाण सिंह व हत्ती युद्ध मंदिरावरून पाहताना व शेवटी
लेखनविषय:

वाचने 10298 वाचनखूण प्रतिक्रिया 18

अमोल केळकर Tue, 07/06/2010 - 09:58
नवीन जागेची सुंदर ओळख करुन दिलीत. धन्यवाद. फोटो छानच. शंकराची पिंड मस्त सजवली आहे :) अमोल केळकर -------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

In reply to by अमोल केळकर

बहुगुणी Tue, 07/06/2010 - 10:22
"नवीन जागेची सुंदर ओळख करुन दिलीत." असंच म्हणतो, फोटो सुंदरच! धन्यवाद!

In reply to by बहुगुणी

गणपा Tue, 07/06/2010 - 21:12
"नवीन जागेची सुंदर ओळख करुन दिलीत." असेच म्हणतो.

डोमकावळा Tue, 07/06/2010 - 10:12
अप्रतिम फोटो... खूपच सुंदर... पुन्हा एकदा भुलेश्वरला जायची दाट इच्छा होते आहे. मागे गेलो होतो तेव्हा तिथल्या पुजार्‍यांशी बोलून बरीच माहिती मिळवली होती . अधिक माहितीसाठी इथे पहा. ठेवीले अनंते तैसेची राहावे चित्ती असो द्यावे समाधान.

Dhananjay Borgaonkar Tue, 07/06/2010 - 11:15
हे मंदिर म्हणजे अत्युत्तोम शिल्पकलेचा नमुना आहे. हेमाडपंती बांधणी आहे. पण देवळातल्या भग्न मुर्ती बघितल्या की वाईट वाटतं.

मस्त कलंदर Tue, 07/06/2010 - 15:16
सुरेख फोटो... नि आणखी एका उत्तम स्थळाची ओळख करून दिल्याबद्दल धन्यवाद.... मस्त कलंदर.. नीट आवरलेलं घर ही घरचा संगणक बंद पडल्याची खूण आहे!!!!

अरुंधती Tue, 07/06/2010 - 20:52
फोटोज फार मस्त आलेत! सुरेख स्थळ! :-) अरुंधती http://iravatik.blogspot.com/

पुष्करिणी Wed, 07/07/2010 - 01:58
सुंदर , सगळीच शिल्प अप्रतिम नविन स्थळाची माहिती करून दिल्याबद्द्ल धन्यवाद पुष्करिणी

टारझन Wed, 07/07/2010 - 09:17
ह्या शिल्पाविषयी मी पामर आणिक काय बोलणार बा ? ;) -(शिल्पकार) छण्णीराम तासणे

कवितानागेश Fri, 07/09/2010 - 12:50
खूप सुन्दर ठिकाण आहे. नक्की जाईन एकदा. अक्खा दिवस दिला तरच नीट बघता येइल असे वाटतय.... शंकराची पिन्डी फारच सुन्दर सजवली आहे. अनेक ठिकाणी लोक पुजेच्या नावाखाली ,धुडगुस घालून जातात शंकराच्या भोवती! अवांतरः ( भुलवणारा-म्हणून भुलेश्वर का?) ============ माउ

सुंदर लेख. इतक्यातच भुलेश्वराला जाउन आलो. मजा आली पाहताना. हा लेख पाहून गेलो असतो तर कदाचित अजून रुचिने शिल्पे पाहता आली असती. सदर शिल्पांच्या मोडतोडीबद्द्ल आमच्या बाबांनी १९७० सालचा सांगितलेला किस्सा. ते आणि त्यांच्या शाखेतल्या १२-१५ जणांचा गट सायकलने पुण्याहून भुलेश्वराला गेला होता. ते पाहून परत आल्यावर मोतीबागेत गप्पा मारत असताना यवतच्या एका जेष्ठ स्वयंसेवक असे म्हटले की "हि शिल्पांची मोडतोड ही सर्वच मुसलमानांची देणगी नसून ढमढेरे, निंंबाळकर, दाभाडे अशा मातबर पेशवाई सरदारांच्या अंतस्थ बेबनावाची ही देन आहे. विषेशतः दुर्गम मंदिरे ही ज्या प्रकारे फोडली गेली ती तिथे प्रतिस्पर्धी सरदाराची संपत्ती लपवली असेल म्हणून खणण्यासाठीच फक्त त्यातून र्‍हास मात्र आपल्या सांस्कृतिक ठेव्याचा झाला"