असा अनुभव यावा म्हणूनच का?

इतकी वर्षे ह्या मायमराठीला, घराच्या मालकिणीला तिच्याच घरात मोलकरणीचा दर्जा दिला गेला आहे. आज राज ठाकरे तिला उचित सन्मान मिळवून देत असेल तर मला तरी ते आवडेलच.

हो आधी स्वत:पासूनच सुरुवात करुन आपल्या मुलांना इंग्रजी माध्यमात घालून राज साहेब आणि मनसे नेत्यांनी योग्य उदाहरण ठेवले आहे.

वेदश्रीतै, तुम्ही तात्यांनी मांडलेले विचार वाचा. तुम्हाला त्याग काय असतो याची व्यवस्थित कल्पना येईल.

सहमत आहे. माओवादी, नक्षलवादी यांच्या हिंसेमध्ये सामान्य पोलिस शिपाई ठार होतात त्याचे कोणत्याच कम्युनिस्टप़क्षाला घेणे नसते. पुण्याचे पेशवे आम्ही हल्ली सहीत वाक्यं लिहिणं बंद केले आहे. Since 1984

डाण्याशी डिफाल्ट सहमत. पुण्याचे पेशवे आम्ही हल्ली सहीत वाक्यं लिहिणं बंद केले आहे. Since 1984

मात्र मी जर सामाजिक पातळीवर जाऊन पाहिले तर मात्र मला ह्यात स्पष्टपणे "अपरिहार्यपणा" जातो.

ह्या विधानाशी असहमत आहे. सोपं कारण आहे, इजी टारगेट्स. जितका जास्त सर्वसामान्यांना त्रास होइल तितकं महत्त्वाचं. समजा ही चळवळ आहे आणि सर्वसामान्यांना समजलंच नाही तर त्याचा उपयोग काय?

अशा वेळी जी दगडफेक वगैरे होते ती बसवर करायची व सामान्य लोकांना त्रास व्हावा ह्या भावनेतुन नसुन बस हे सरकारच्या मालकीची एक वस्तु आहे म्हणुन त्याच्यावर निषेध व्यक्त केला जातो असे आम्हाला वाटते.

ही वाचुन मात्र हसु आलं बरका! अहो उलट आम्ही त्यांच्याकडुन 'आमच्या' कराच्या पैशातुन काही विधायक काम करावं म्हणुन निवडुन देतो असं आम्हाला वाटतं!

अहो गांधीयुगात अगदी सत्याग्रह करायचा म्हणला तरी रस्त्यावर अथवा एखाद्या कार्यालयासमोर ठाण मांडुन बसावे लागत होते. अशा वेळी जी दगडफेक वगैरे होते ती बसवर करायची व सामान्य लोकांना त्रास व्हावा ह्या भावनेतुन नसुन बस हे सरकारच्या मालकीची एक वस्तु आहे म्हणुन त्याच्यावर निषेध व्यक्त केला जातो असे आम्हाला वाटते.

मान्य पण उपोषण/सत्याग्रह असो वा जाळपोळ तोडफोड ही देखील आत्मपीडा च आहे. यात नुकसान आपलेच वा स्वकीयांचेच असते. स्वतःवरच उद्विग्न होउन स्वत:च्या घरातील वस्तुंची तोडफोड करणारे देखील असतातच. नंतर त्याचा फटका थेट आपल्यालाच मोजायला लागल्याने पश्चाताप देखील होतो पण कबुल करायचे धैर्य नसते. सार्वजनिक नुकसानीत ही किंमत विभागली जाते त्यामुळे त्याचा 'लोड' एकट्यावर येत नाही.

बाकी मी पुन्हा एकदा सांगतो की ह्यातुन सामान्य माणसाला होणार्‍या त्रासाबाबत मी ह्या घटनांच्या विरोधात आहे पण मी एक "सामाजिक अपरिहार्यता" म्हणुन ह्या गोष्टी स्विकारतो.

काळानुसार सामाजिक अपरिहार्यतेची परिमाण बदलत असतात इतकेच. संवेदनशील मनाची ती असहाय्यता असते परंतु आपल्या हातात काही नसल्याने त्याचे रुपांतर अपरिहार्यतेत होत. समुहमानसिकता ही विवेकी वा विचारी नसते. म्हणुनच समुहाला धड असते डोके नसते असे म्हणतात. लोकशाहीत संख्याबळ मह्त्वाचे असल्याने समुह मानसिकतेला महत्व असते. लोकशाही पद्धतीने पांडवांचा जय कधीच झाला नसता. पाच पांडव अगदी सहावा कर्ण पुढे श्रीकृष्ण जरी मतदानाला पांडवांच्या बाजुने आला तरी शंभर कौरवांचे एकगठ्ठा मतदान हे कौरवांच्याच बाजुने निकाल देणार. जनमानसिकता बदलणे ही प्रबोधनाची स्लो प्रोसेस आहे. प्रकाश घाटपांडे आमच्या अनुदिनीत जरुर डोकवा.

घाटपांडे साहेब, निखिल वागळेंचे एक ठरलेले आहे. मनसे कशी चूक आहे, हे दाखवायचे ते काम करतात आणि समारोप करतांना म्हणायचे आझमींचेही चूकले. बरं जनतेचा कौल घेतला की तो निखिल वागळेच्याच विरोधात जातो. असो, आयबीएनच्या चर्चा ऐकतोच आहे. अरे बाबा, भाषा आणि स्थानिकांना नौकर-या या विषयावर कोणी तरी बोलतंय त्यांचंही जरा कौतुक करा ना ! -दिलीप बिरुटे

हेमंत देसाई- मनसेनी सभागृहाची माफी मागितल्यास कारवाई सौम्य करणे योग्य आहे. यापुर्वी असे प्रकार घडले आहेत पुन्हा ते घडु नयेत म्हणुन कारवाई आवश्यक. मराठीचा प्रचार व प्रसार व्यावहारिक पर्याय देउन करावा. कपिल पाटील- मराठीचा मुद्दा हा इतरांचाही आहे. अकांडतांडव योग्य नाही राम कदम- सभागृहाची दिलगरी ( माफी शब्द नाही) पण अबु आझमीची माफी नाही. आमची आक्रमकता योग्यच एकूण चर्चा योग्य वाटली. निखिल वागळेंना तिन्ही जणांना सांभाळणे कठीण जात होते. बहुसंख्यांचे (एसेमेस) मत निलंबनाची कारवाई मागे घ्यावी असेच होते माझे मत- मराठीचा मुद्दा योग्य असला तरी तो हाताळण्याचे साधन मात्र लोकशाहीला मारक आहे. जनतेच्या संपत्तीचे नुकसान हे आपलेच नुकसान आहे. ते तुमच्या आमच्या खिशातुनच भरुन द्यायचे असते. अबु आझमी ने डिवचण्यासाठी हे केले आहे ते मराठीच्या द्वेषातुनही नाही व हिंदीच्या प्रेमातुनही नाही. ते प्रसिद्धीच्या प्रेमातुनच आहे. प्रकाश घाटपांडे आमच्या अनुदिनीत जरुर डोकवा.

सहमत! मनसे वर आणि आधी शिवसेने वर आग पाखड करणार्‍यांना दुसर्‍यांच्या चुका का दिसत नाहीत/नव्हत्या हे माझ्या करता एक आश्चर्य आहे. ज्या दिवशी विधानसभेतली घटना घडली त्याच दिवशी सपाच्या कार्यकर्त्यांनी भिवंडीत कित्येक बसेस वर दगडफेक केली होती. त्या क्रुती बद्दल, त्या नुकसाना बद्दल बोलावसं वाटलं नाही? का? कारण ते कार्यकर्ते मनसे नव्हते म्हणून? की सपा ची ती क्रुती आवडली म्हणून? (कुठलाही आजार बरा करायचा असेल, तर आजाराच्या मुळ कारणाचा शोध धेऊन त्या वर उपचार करायचा असतो. आजाराच्या वर वर दिसण्यार्‍या लक्षणांवर नाही).

मनसेअच्या राडेबाजी मुळे एका प्रामाणिक करदात्याला एकदिवस अंधारात उपासपोटी राहावे लागले>>>> बघा ना वेताळभाऊ, एक दिवस अंधारात उपासपोटी राहावे लागले तर एवढा त्रास झाला. देशाची साठ टक्के जनता गेली कित्येक वर्षे अंधारात (लोड शेडिंग वगैरे) उपासपोटी दिवस काढतेय त्याचे काय? की स्वतःला त्रास झाल्यावरच फक्त सामान्य जनता, लोकशाही वगैरे गोष्टी आठवतात? सस्नेह विशाल ************************************************************* आम्ही इथेही पडीक असतो "ऐसी अक्षरे मेळविन!"

'एक राज्य एक भाषा' असा आग्रह कोणी धरत असेल तर त्यांच्या सोबत राहण्याऐवजी अशा लोकांना गुंड वगैरे म्हणायला आपण मो़कळे, हे काही पटणारे नाही. +१ --अवलिया ============ यॉर्कर भल्याभल्यांची दांडी उडवतो... म्हणुन पक्षपाती पंच त्याला नोबॉल ठरवतात.

सहमत! (नशीब त्यांचं, ज्यांनी संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीत भाग घेतला आणि त्यावेळेस जे काही आवश्यक होतं ते केलं अश्या लोकांना गुंड नाही म्हटल्या गेलं. सध्याच्या ह्या पुरोगामी काळात, पुरोगामी लोकांनी तर नक्कीच त्यांना गुंड/समाजकटंक ठरवलं असतं)...

मी मुंबैत प्रवास करायचे तेव्हा काही वेळा नर्मदा बचाववाल्यांमुळे अनेकदा मलाही उशीर झाला आहे, उपाशीपोटी, गाडीला लटकून दीड तास प्रवास करावा लागला आहे; पण तेव्हा कधी भीती वाटत नव्हती.

कीती उपयोग झालाय नर्मदाबचाव वाल्यांच्या निदर्शनाचा आज पर्यंत? खरं तर त्यांनी आता हाच मार्ग वापरायला हवा आहे असा सुर दिसतोय लोकांचा. वा, कल्पना करा, आज अ राजकीय पक्ष आणि त्यांचे समर्थक आ कारणासाठी बसेस फोडताहेत, उद्या नर्मदा बचाव वाले. परवा .... वा वा! काय मजा येईल नाही सामान्यांना त्रास होत असेल तर त्यांनी गपचुप घरी बसुन टीव्ही पहावा, जसे ते मतदानाच्या दिवशी करतात त्याच प्रमाणे. :)

तुला अनुमोदन अदिती.

>>कोणालाही मारण्याची काय अपरिहार्यता असते? मारहाण झाली आहे ती अबु आझमीला, त्यात अपरिहार्यता होते असे आम्हाला वाटते, दुसरी मते असु शकतात. बाकी त्यानंतर मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी रस्त्यावर उतरुन "सामान्य माणसाला" पकडु पकडु धुतल्याचे माझ्या पहाण्यात नाही. सपाच्या लोकांनीही तसे केले असल्याची शक्यता नाही. >>ही दगडफेक सामान्य नागरीकांवरच का झाली, सामान्य नागरिकांवरच झाली ह्या वाक्याला आक्षेप आहे. काही अनावश्यक उत्साही कार्यकर्त्यांनी "बस"वर दगडफेक केली हे सत्य आहे, मात्र सामान्य माणुस हुडकुन त्याला त्रास दिला गेला असे नाही. त्या दंग्याच्या गदारोळात जे चुकुन त्यात सापडले त्यांना त्रास झाला हे सत्य असले तरी त्यात मुद्दामुन त्यांनाच टार्गेट केले गेले नाही. सामान्य माणसालाच त्रास द्यायचा असता तर ते बसमधुन उतरल्यावरही त्यांना मारता आले असते, रस्त्याने जाणार्‍या गाड्या अडवुन त्यांनाही त्रास देता आला असता पण असे घडले नाही व कधीही घडत नाही अर्थातच जातीय दंग्यांचा अपवाद वगळता. >>सपाच्या कार्यालयावर का नाही झाली? सपा कार्यालयांवर ठिकठिकाणी योग्य ती कॄती केली आहे आंदोलकांनी. जास्त डिटेल्स पेपरमध्ये मिळु शकतील.

मोर्चातून होणारे ट्रॅफिक जॅम्स आणि त्यातून होणारी चिडचिड आणि जाळपोळ, संतप्त जमाव यांना पाहून वाटणारी भीती यात काही फरक आहे का नाही?

आहे, त्यात फरक जरुर आहे. पण अशावेळी तुमची काळजी घ्यायची जबाबदारी पोलिसांची नाही का ? बाकी मी पुन्हा एकदा सांगतो की जातिय दंगलींचा अपवाद वळगता कुठल्याही पार्टीच्या आंदोलनात सामान्य माणसाला रस्त्यावर खेचुन त्याला मुद्दामुन त्रास दिला गेला नाही. ते समजा बसमध्ये असतील तर बसवर दगडफेक होऊ शकते पण बसमधुन उतरल्यावर कोणी त्यांना खानी कानफाटात मारत नाही अथव अनु काही करत नाही. ह्या मुद्द्यामधला बेसिक फरक समजुन घ्यावा. भर समुद्रात समजा आपण प्रवास करत असलेल्या जहाजाला भोक्पडले तर आत घुसणारे पाणी आपल्याला मारायला नसुन जहाज बुडवायला आत घुसत असते, आपण त्यावेळी तिथेच असल्याने आपले जे नुकसान होते ते केवळ आपण तिथे असल्याने होते. आपण समजा जीव वाचवुन जहाजातुन खाली उतरलो तर पुन्हा कोणी खेचुन आपल्याला जसे जहाजात टाकत नाही तसेच इथे घडते.

पण कधी कोणी फोन करून, प्रत्यक्ष भेटून 'काळजी घे' असं सांगितलं नाही. या राड्याच्या वेळी, नंतर लोकं 'काळजी घे, जप स्वतःला' असं का सांगत आहेत?

मुद्दा बरोबर आहे ... पण एक सांगु का की त्या वेळी जी आंदोलने व्हायची ( अर्थात आपल्या नमर्दा आंदोलनाचा अपवाद वगळुन ) ती आजच्या एवढीच तीव्र व खतरनाक असायची, उलट कार्यकर्ते जरा जास्तच भडकु होते. मात्र त्यावेळी दुरसंचार साधनांची ( पक्षी : फोन , समस, ई-मेल्स वगैरे ) एवढी रेलचेल नसल्याने तेवढे पॅनिक होत नव्हते. आज जरा कुठे खट्ट झाले की लाखो समस, फोन्स आणि मेल्सचा पाऊस पडतो व अनावश्यक घबराट निर्माण होते. अर्थात हे सगळेच अनाठायी आहे असे नाही पण बर्‍याच वेळा आपण पॅनिक निर्माण करतो हे सत्य आहे. आपल्या लोकांची काळजी आपण घ्यायलाच हवी पण ह्या सर्वामुळे उगाच क्रेझ निर्माण होऊन अजुन माणसे नक्की काय चाल्ले आहे ते पहायला रस्त्यावर उतरतात व मागनं ओरडत असतात त्याचे काय ? शिवसेनेची गत दशकातली आंदोलने आणि त्याची तिव्रता व त्यात झालेला सामान्य माण्सला त्रास हा ताळेबंद काढल्यास मी काय म्हणतोय ते आपल्याला लक्षात येईल.

पण याच पक्षाच्या राडेबाजीमुळे माझ्यावरही वेळ वाईट येऊ शकते हे मला दिसलं तर मी का या लोकांना मत द्यावं?

तो प्रत्येकाचा वैयक्तिक निर्णय आहे. पण ठराविक एखादाच पक्ष हा "राडेबाज" आहे असा निष्कर्ष काढण्याआधी थोडे बाकीच्यांच्या चालीकडे पाहुन मग निर्णय घ्यावा ही विअनंती. अर्थात मी इथे "मनसे"चे समर्थन करण्या अथवा न करण्याचा प्रश्न नाही. >>प्रत्येकाला आपापला जीव प्यारा नाही का? आहे, जरुर आहे ... मग अशावेळी जेव्हा अशी बातमी येईल तेव्हा कॄपा करुन गाड्या घेऊन रस्त्यावर न येता सध्या आहात तिथेच सुरक्षित राहण्यात हित आहे असा निर्णय घ्यावा. सध्या बाहेर काय चालले आहे हे माहित असुनसुद्धा सधयच्या सुरक्षित ठिकाणाहुन बाहेर पडुन स्वतःचय घराकडे जाण्याचा निर्णय स्वतःच घेणे हे अट्टाहास आहे व तो निर्णय तुमचा आहे. अखेरीस जीव ही तुमचाच आहे व तो तुम्हाला प्यारा आहे हे आहेच ना ?

कोणी आजारी माणूस, कोणी गर्भार स्त्री, कोणी तान्हुलं जन्माला यायच्या आधीच या असल्या ट्रॅफिक जॅम्समुळे दगावलं असतं तर?

करेक्ट ... ह्या बाबतीत आपल्याशी सहमत आहे, इनफॅक्त ह्याच एका गोष्टीमुळे आम्ही नेहमी अशा रस्त्यावरच्या आंदोलनांना बाकी इतर सर्व अपरिहार्यता लक्षात घेऊनसुद्धा विरोध करतो.

असाच काहीसा 'लक्षवेधक' प्रकार विधानसभेच्या समोर/जवळ नसता करता का आला?

म्हणजे नक्की काय करायचे होते ? मुळात ही कार्यकर्त्याची उत्स्फुर्त प्रतिक्रिया असते नेहमी. काही अपवाद वगळता नेहमीच पक्षाकडुन "राडा नको, शांत रहा" असे आदेश कार्यकर्त्यांना येतात. जो काही दंगा होतो तो पक्षाच्या बांधणीत अतिशय खालचय कक्षेत असलेल्या स्थानिक कार्यकर्त्यांकडुन होतो, त्यात पक्षश्रेष्ठींचा अपवादानेच हात असतो. आंदोलने, मोर्चे वगैरेचे आदेश वरुन येतात पण त्यात "१० बसेस, २० गाड्या फोडा" असा आदेश वगैरे नसतो. एखादी घटना घडुन जमाव अनावर होतो व काही दु:खद घटना घडतात. बेकाबु जमावाला कोणीच नेता नसतो व तो कोणत्याही नेत्याचे ऐकतही नाही हे सत्य आहे. अर्थात ह्यालाही अपवाद आहेत पण तो आपला विषय नाही.

पण जसं अतिरेक्यांसाठी भारत हे सॉफ्ट टार्गेट आहे, तसं आपण सामान्य नागरीक हे राजकीय राडेबाजांचं सॉफ्ट टार्गेट आहोत का?

तुलनेत प्रचंड गल्लत होते आहे,. भारतातल्या कुठल्याच राजकिय अथव बिगरराजकिय पक्षाने सामान्य माणसाला टार्गेट करुन दंगा केल्याचे स्मरणात नाही. ( अर्थातच काही हत्यांनंतरचे पडसाद व त्यानंतरच्या दंगली वगळता ) आंदोलन हे व्यवस्थेविरुद्ध होते व त्यात ह्याच व्यवस्थेचा दुरचा दुवा असलेला सामान्य माणुस सापदतो व त्याला त्रास होतो.

अबू आझमींना फटकावून पुरेशी प्रसिद्धी नाही का मिळाली.

तो मुद्दा इथे नाही, तरीही योग्य ती आणि योग्य तितकी प्रसिद्धी मिळाली असे आम्हाला वाटते. अवांतर : माझ्या माहितीप्रमाणे "मनसेचे ४ आमदार निलंबीत होऊनही महाराष्ट्र अजुन शांतच होता पण जेव्हा काही भागातुन सपाच्या राड्याच्या न्युजेस आल्या व मग इतर लोक ह्यात उतरले". असो. ------ छोटा डॉन ... करू नका एवढ्यात चर्चा पराभवाची, रणात आहेत झुंजणारे अजून काही !------

"स.पा.च्या 'कार्यकर्त्यांनी' नव्या मुंबईत रेल-रोको करण्यासाठी जे दगड मारले त्यात मोटारमन घाबरुन खाली उतरला, रेल्वेतील प्रवाशांमध्ये हल्लकल्लोळ उडाला आणि जो तो जीव वाचवत पळु लागला" असं वाचलेल्या संयत बातम्यांमधुन कळते! मग स.पा.च्या ह्या कृत्याबद्द्ल 'सामाजीक चाड/जाणिव' वगैरे वगैरे असलेल्यांनी जसं मनसेला जबाबदार धरुन दोष दिला तसं स.पा.बाबत होताना का नाही दिसत आहे? धमु साहेब, मला एक कारण माहित आहे. (व्यक्तीगत अनुभवा वरून सांगतोय, कोणाला वाईट वाटू नये) आम्ही मराठी मंडळी (बरीचशी) ही पापभिरू, सुसंस्कृत, कायदा मानणारी, भांडणाला घाबरणारी, भांडणापासून चार हात दुर राहणारी (खरंतर कायद्याला घाबरणारी) अश्या प्रकारची आहोत. तसंच आम्हाला हे माहित आहे की, घरच्या मुलांना दरडावणं, वेळप्रंसगी दोन धपाटे घालणं हे सोपं आहे. मात्र दुसर्‍यांच्या मुलांशी असं नाही वागता येत(इच्छा असून सुद्धा). त्यामुळे जेव्हा केव्हा आमच्या मुलाचं दुसर्‍यांच्या मुलाशी भांडण होतं तेव्हा, आमच्या मुलाची चुक नसताना सुद्धा, आम्ही आमच्या मुलाला आधी रागावतो, एकाध धपाटा सुद्धा घालतो, कारण हेच आम्हाला शक्य असते. काय शक्य नसते तर असे दुसर्‍याच्या मुला सोबत वागणे. आमच्या मुलाने जर त्याची चुक नाही, आधी दुसर्‍या मुलाने खोडी काढली असे कितीही सांगीतले तरी ते समजून न घेता आम्ही उलट त्याला मनाचा मोठेपणा काय, सुसंस्कृतपणा काय, आमचे विचार किती उच्च, भांडण/मारामारी किती निरर्थक हे सांगतो. मग बिचार्‍या आमच्या मुला कडे गप्प राहण्या वाचून काही पर्याय नसतो. तसंच पुढे भविष्यात जेव्हा केव्हा त्याच्यावर भांडण लादलं जातं, किंवा कोणी खोडी काढतं तेव्हा आमचा मुलगा चुकुनही ते प्रकरण घरापर्यंत जाउ देत नाही. मग वेळप्रसंगी तडजोड करावी लागली (दुसर्‍या मुला सोबत, जसे की त्याच्या खोड्यां कडे दुर्लक्ष करणे, बोलणी ऐकून घेणे, वगैरे) तरी गत्यंतर नाही. (माझा लहाणपणाचा अनुभव) तर हे सांगण्याचं कारण की, का काही लोक मनसे/शिवसेनेला दोष देतात आणि सपा / इतरांना नाही. कदाचीत अशीच काही कारणं असावीत. काही लोकांची कदाचीत आणखी काही कारणं असावीत.

धमु, कोणत्याही पार्टीने असली जनसामान्यांना वेठीला धरुन केलेली कृत्ये चुकीचीच आहेत.