आपले राज्यकर्ते आणतील काय हे चित्र? की परत जात्/कूळ शोधत बसणार?

वा. नानांचे प्रत्यक्ष चित्रं बघून फार छान वाटले. अजून कोणत्या व्यक्तिंची चित्रे आहेत का तिथे?

चित्र चांगलंय पण ७० हजार पाउंड जरा ज्यास्त होतात बुवा.. :)

त्यापेक्षा ७०,००० पौंड गोळा करून त्यातून नानांचा एक छानसा स्मारक बांधुयात पुण्यामध्ये ! - मालोजीराव

एक प्रश्न मनात आलाय तेव्ह्ढा विचारतोय कि पेशवेकालीन साडेतिसरा शहाणा कोणता? माझ्या लक्षात असलेले अडीच शहाणे असे: १. सखारामबापू बोकील २. विठठल सुंदर (त्या काळचा निजामाचा दिवाण) वरील दोन पूर्ण शहाणे समजले जात कारण ते दरबारी राजकारणातले मुत्सद्दी आणि उत्तम योद्धे होते तर ३. नाना फडणवीस (हे योद्धे नव्हते तर फक्त उत्तम मुत्सद्दी होते, म्हणून अर्धे शहाणे म्हणवले जात) तिसरा पूर्ण शहाणा कोण हे आठवण्याचा खूप प्रयत्न केला पण नाही आठवत ... अवांतरः ह्या प्रतिसादावर उपरोधिक, कुचकट किंवा तिरसट किंवा भलतेच काहीतरी प्रतिसाद अपेक्षित नाहीत. तसेच ह्या अवांतराला केंद्रस्थानी ठेवून प्रतिसाद पाठवू नयेत ही विनंती :)

राघो-भरारी म्हणजे मला वाटतं राघोबादादांची अटकेपार भरारी. या संदर्भलेखातूनः ..."काशीबाईपासून बाजीरावास रामचंद्र उर्फ रघुनाथराव, जनार्दन व बाळाजी उर्फ नाना असे ३, तर मस्तानी कडून समशेरबहद्दर उर्फ कृष्णराव असे एकुण ४ पुत्र होते...." "...बाजीरावाच्या मृत्युनंतर त्याचा मुलगा बाळाजी बाजीराव उर्फ नानासाहेब यास शाहु महाराजांनी पेशवाईची वस्त्रे दिली. नानासाहेबाने पुण्याला खर्‍या अर्थाने शहराचे रुप दिले. सदशिव पेठ, नाना पेठ, शुक्रवार पेठ आणि पर्वती हे नानासाहेबाच्या आज्ञेवरुन बांधेले गेले. शिवाय मुठेवर "लाकडी पुल" त्यानेच बांधुन घेतला. पुण्याला शुद्ध पाण्याचा पुरवठा होत रहावा म्हणुन यानेच "कात्रज" वसवले. नानासाहेबाने खर्‍या अर्थाने मराठे शाहीचा अटकेपार गेलेला सुवर्णकाळ बघितला त्याच बरोबर मराठ्यांना पानिपतचा प्राणांतिक फटका याच्याच करकीर्दीत बसला. व्यवस्थापनाच्या दृष्टिने मात्र नानासाहेबाने आपले काम चोख बजावले. रघुनाथरावाने वयाच्या २३व्या वर्षीच अटकेवर भगवा फडकवला. राघोबाचा राघो-भरारी झाला. .." साडेतीन शहाण्यांविषयीचा तुम्ही म्हणता तो लेख हा असावा. बारभाई कारस्थानाविषयी मिळालेली माहिती अशी: "....पेशव्यांचे कारभारी नाना फडणीस व त्यांचे चुलत भाऊ मोरोबा पेशवे बाळाजी विश्‍वनाथांच्या काळापासून या भानू घराण्याकडे फडणीसीचे काम होते. नाना हे मोठे धूर्त व राजकारण कुशल होते. माधवराव पेशव्यांनी आजारी असताना राज्यांचा कारभार सखाराम बापू व नाना फडणीस यांच्याकडे सोपविला. मोरोबाला तेव्हापासून नानांचा मत्सर वाटू लागला. राघोबांदादांना पेशवे पदावरून दूर करण्यासाठी केलेल्या बारभाई कारस्थानात या तिघांचाही समावेश होता; पण मोरोबा दोन्ही दगडांवर पाय ठेवून होता. पुण्यातील इंग्रज वकील मॉस्टीनच्या पाठिंब्याने मोराबादादानं मराठ्यांच्या सत्तेची सुभे हाती घेण्यासाठी इ.स.1778 मध्ये एक कारस्थान रचले. या कारस्थानाप्रमाणे इंग्रजांच्या आश्रयास असणाऱ्या राघोबास पेशवे पदावर बसवून पेशवे दरबारातील आपले महत्त्व वाढवून घ्यावयाचे असे ते कारस्थान होते. सखाराम बापू, तुकोजी होळकर हे या कारस्थानात सहभागी झाले होते. गोपाळ नाईक तांबवेकर हे आधी पेशव्यांचे पोतदार होते; पण बारभाई कारस्थानात त्यांचे हे पद गेले. पुन्हा पोतदार पद मिळविण्यासाठी गोपाळ नाईक तांबवेकर हे मोराबादादांच्या कारस्थानात सामील झाले. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून नानांनी मोरोबांशी करार केला. याप्रमाणे राघोबांऐवजी बाल पेशवा सवाई माधवरावाच्या नावाने मोरोबा व सखाराम बापू यांनी कारभार पाहावा, बाल पेशवा मात्र नानांच्या ताब्यात असावा, असे ठरले. संधी मिळताच नानांनी म्हादजी शिंदेंच्या मदतीने कारस्थान उलटविले. सखाराम बापू, मोरोबा, गोपाळ नाईक तांबवेकर यांना कैद केले. यातील 1778 मध्ये यातील एक मदतनीस गोपाळ नाईक तांबवेकर यांना मंडणगडच्या किल्ल्यावर कैदेत ठेवले होते...."

आता इकडे कोणी विजय माल्ल्या लक्ष देईल काय ? बाकी तोवर संबंधितांनी फडणवीस हे पेशव्यांचे मंत्री होते वैग्रेच्या संबंधातले पुरावे गोळा ठेवा म्हणजे झाले. हो, नाहितर उद्या फडणवीस इंग्रजांचे हेर होते असे कोणी शोधून काढायला नको.

जर हे चित्र भारतात कोणी परत आणेल तर खूप चांगले होईल. अत्यंत माहितीपूर्ण प्रतिसाद आणि सदर धागा काढल्याबद्दल यशवंत एकनाथ यांचे आभार. नाना फडणवीसांच्या निव्वळ वाईट सवयींचेच काय ते प्रोजेक्शन रंगभूमीवर आणून त्यांना सुपर खलनायक बनविणार्या विजय तेंडुलकर या उकिरडे उकरुन काढणार्या गिधाडाचा अतिशय राग येतो.