3

अनाथ लेकरांची माय सिंधुताई सपकाळ. दोन हजारापेक्षा अनाथ मुलांना सांभाळणारी. घरातून हाकलून दिल्यानंतर वणवण फिरणारी. आपल्या पोटच्या मुलीला दुस-याकडे सोपवून मोठ्या जिद्दीने अनाथ मुलांना सांभाळणारी. अशी ही माय गावोगाव आपले अनुभव सांगत असते. आपण काय जगतो त्या कष्टांचा पाढा वाचते. आयाबायांना जगायची हिम्मत देते. त्यायचे अनुभव ऐकतांना डोळे भरतात. तीन वर्ष भीक मागावी लागली. स्मशानात झोपावं लागलं. काय नी काय अनुभव. वक्तृत्त्व पाहिल्यानंतर बहिणाबायची आठवण येते. आता कितीतरी पुरस्कार आणि कितीतरी मोठं काम चालू आहे. अनुभव कथन संपल्यानंतर लेकरांसाठी जमले तशी मदतीची हाक भरते.

मला अत्यंत जीवाभावाचा असा मित्र नाही. म्हणजे मित्र आहेत बरेच, पण ते सगळे नेहमीच्या भाषेत दुसऱ्या वर्तुळातले. जय-वीरू टाईप किंवा दो हंसो का जोडा टाईप मित्र आजपर्यंत तरी मला नाही. निकोप नसलेली स्पर्धा, शालेय राजकारण, संशयी वातावरण आणि या सगळयातुन हरवलेली निखळता अशी अनेक कारणे त्याला आहेत, आणि त्याची जाणीवही मला आहे. पण, तरीही असा कोणीतरी मित्र नसल्याची खंत कुठे ना कुठे तरी मला आहे, आणि का असु नये?

काही माणसांचे मेंदू हे धक्का स्टार्ट असतात. विशेषत: कमी वेळात एखादी गोष्ट करायला सांगितली तर मेंदू मूळ क्षमता सुध्दा गमावून बसतो. माझ्या बाबतीत तसेच आहे. त्यामुळे एका तासात १०० प्रश्न, असल्या परीक्षा देण्याचा मी विचार देखील करू शकत नाही. ह्याच कारणामुळे व शिवाय मुळातच बथ्थड मेंदू असल्यामुळे मी कोडी या प्रकारांना फार घाबरतो. लहानपणी तर हा माझा कमकुवतपणा जगजाहीर झाल्यामुळे मित्रांनी व शिक्षकांनी मला ‘नको जिणे’ करून सोडले होते. एकदा वर्गात मित्राने विचारले, ए बुधल्या, ‘रामाच्या दु कानांत उ, तम चिवडा’ म्हणजे काय ? मी उत्तरच दिले नाही. घरी येईपर्यंत विचार केला.