मराठी चित्रपट्स्रुष्टी हीच भारतीय चित्रपट्स्रुष्टीची जननी आहे यात कितीही वाद असले तरी ते सत्य आहे. बर मग सांगा कि पहिला चित्रपट हिंदी होता का मराठी असले गौण प्रश्न विचारण्यात काहीही अर्थ नाही. या मराठी चित्रस्रुष्टीचे आजपर्यंत तीन भाग पडतात- एक १९१३ ते १९८० चा काळ ज्यात विविध प्रयोग रसिकांसमोर येत होते. या बाबतीत तरी मराठी हिंदी चित्रस्रुष्टीपेक्षा पुढे होती. दुसरा भाग म्हणजे १९८१ ते २००४ पर्यंतचा काळ. या कालखंडात एक निराशावादी मरगळजन्य स्थिती निर्माण झाली होती. काही वेळानंतर २००४ साली 'श्वास' प्रदर्शीत झाला. तिसरा म्हणजे श्वासपासुन म्हणजे २००४ ते आज २०१६ पर्यंतचा काळ.

मी १०-११ वर्षांचा असेल, तेंव्हाची गोष्ट, उन्हाळ्याच्या सुट्टीत मामाच्या घरी अर्थात भंडारा येथे आलो होतो. आजोबा वैद्य होते. त्यांचे पूर्वज तीन-चार पिढ्यांपूर्वी आंध्र प्रदेशाहून भंडारा येथे आले होते. भंडार्याच्या नवाबाने त्यांना एक वाडा बांधून दिला आणि काही शेती हि त्यांच्या नावे केली होती. वाडा मोठा आणि दुमंजली होता. आजोळी पोहचल्यावर पहिले दर्शन एका भल्या मोठ्या कुत्र्याचे झाले. त्याला पाहून भीती वाटली. पण मामा म्हणाला, अरे हा कुत्रा फकीर आहे, कुणाला काहीच करत नाही. गल्लीतल्या मरतुकड्या कुत्रांसमोर हि शेपूट टाकतो. मामाचे म्हणणे खरेच होते.

TE३N पाहिला. बरा आहे. थोडा confusing आहे. अजून छान होऊ शकला असता. दिग्दर्शकाने जर नवीन प्रयोग म्हणून Thriller चा वेग कमी ठेवला असेल तर तो प्रयोग कधीकधी पडतो. मुख्य problem हा आहे की लोक involve होत नाहीत. कथा involve होण्यासारखी असूनही. एक सत्तरीच्या घरातला माणूस, त्याची व्हीलचेअरला खिळलेली पत्नी. गेली ८ वर्षे तो दररोज पोलिस स्टेशनला भेट देतोय. ८ वर्षांपूर्वी त्याच्या नातीचं अपहरण झालंय आणि तिचा मृत्यूही झालाय. तिला न्याय मिळवून देणं आणि या अपहरणकर्त्याला लोकांसमोर आणणं हा या माणसाच्या जगण्याचा एकमेव हेतू आहे. कुठेतरी तो आपल्या नातीच्या मृत्यूसाठी स्वतःला जबाबदार धरतोय.

"हे बघ तोह्याचनी हूत आसन त् नीट कर नै त् दी सोडून" "तुमिच सांगा आता काय हुकलं बरं भौ मह्याकडून?" "काय हुकलं मंजी? एक घंटा झालाय साधी पाच पानं छापणं होया ना तुह्याकडनं" "आता म्या तरी काय करणार भौ? एक त् माही रॉम है उलशिक अण त्याच्यात तुम्ही देता भाराभर फायली सोडून. मंग म्या माह्याचनि होईन तेवढं करतु अण लैच गळ्याच्यावर गेल्यार देतु हात टेकुन" "जवा तवा नुसतं त्या रॉम चं सांगत बसतु. नीट पानं भाईर काढाय कशाला रॉम लागतिरं तुला? पाच पाच मिंटाला निसती पानं गळ्यात अड़कुन घेतु अण मंग बसतु केकलत" "हे बघा भौ, लै उनं दुनं नगा काढत बसु. ज़रा त्या मावस्याकड़ं ध्यान द्या.

आजचा दिवस वाईट गेला , रात्री झालेल्या खराब झोपेमुळे मूडही खराब होता . दुपारी मंजूला फोन केला पण फारसं काही बोलली नाही ती . नेहमी इतकी बोलते , काही नाही तरी राग राग करते तस आज काहीच नाही . एकदम चुकल्या-चुकल्यासारखं वाटल . अशी का वागली असेल ती ? या प्रश्नाचे उत्तर काही मिळत नव्हतं . दिवसभर याच विचारामुळे कामातही लक्ष लागलं नाही . याच विचारात घरी पोहोचलो . मंजूला एक-दोनदा फोन केला तर तिने काही उचलला नाही . त्यामुळे मला आता जास्तच काळजी वाटू लागली . याच विचारात होतो तेव्हढ्यात मागे कोणाचीतरी चाहूल जाणवली म्हणून मागे वळून पाहीलं तर राधिका उभी होती . " अग तू ? कशी आहेस ? " " तुम्ही ठीक आहात ना ?

गर्मीचे दिवस होते, फाल्गुन महिन्याच्या तेव्हढ्यातच बादशहा-सलीमाचा नव-विवाह झाला होता. नव्या नवरीसह आनंदाचे क्षण घालविण्यासाठी बादशाह राजकारभाराच्या जंजाळापासून दूर काश्मीरच्या दौलतखान्यास आले होते. रात्रीचा दुसरा प्रहर संपत आला होता, बाहेर रात्र चंद्रप्रकाशात भिजून निघाली होती. त्या चांदण्यांत दूरवरची हिमशिखरे काळोखात अधिकच शुभ्र होऊन सुंदर दिसून राहिली होती. आरामबाग महालाच्या खालच्या बाजूस असलेली पहाडी नदी वळण घेत वाहत होती. मोतीमहालाच्या एका दालनात शमादान जळत होते आणि त्याच्या एका उघड्या गवाक्षाजवळ बसलेली सलीमा त्या चांदण्यारातीच सौंदर्य निरखून राहिली होती.

घर क्रमांक – १३/८ भाग - १ घर क्रमांक – १३/८ भाग - २ घर क्रमांक - १३/८ भाग - ३ घर क्रमांक – १३/८ भाग - ४ ..... त्या पत्रात त्यांनी लिहिले होते की मी भेटल्यानंतर ते एकदा त्या घराला भेट देऊन आले होते व तेथे त्यांना ती दोन पत्रे सापडली. त्यांनी ती वाचली देखील. ती वाचल्यानंतर त्यांनी त्या बाईबद्दल थोडीफार सावध चौकशीही केली.

आज सकाळी सकाळी डोळे खाजवले, आणि काजवे दिसले! काजवे शेवटी कधी बघितलेले आठवतय का!? एका मागोमाग एक, डाटा फोल्डरच्या बाहेर... ओव्हरफ्लो... अंगावर पडलेला सुरवंट! रस्त्यावरचं सुखलेलं शेण, धो धो पावसानंतर च्या लक्ख सूर्य प्रकाशात... सूरुच्या बनातला कुज्लेला पानांचा सुगंध... वाडीतल्या चिखलात पडलेले जाम, फुटलेल्या कौलातुन आलेले सूर्यकिरण, चालता चालता डोळ्याच्या कोपर्यातुन दिसणारा... कवळ्यानी अर्धवट टोचून खाल्लेला आंबा... गंजलेल्या खिडकीतल्या बार मधली जळमटं, सारवलेलं अंगण त्यात दीवाळीतल्या नागिणिचा काळा ठिपका...

तलम साडीतुनी डोकावे, तुझा खांदा गोरापान पडता नजर त्यावरी होइ ,मन खट्याळ व बेभान कापलेले रेशमी केस रुळति, तुझ्या गो~या पाठिवर अवखळ रेशमी बटा येती, तव डोळ्यावर वारंवार हिरेजडित कर्ण भूषणे डुलती.वा~यासंगे आनंदून ओशाळला गुलाव.. तव गौर गुलाबी तनू पाहून मोहक गुलाब लाली, गालावरची लाजविते लज्जेला रती रूप असे देखणे ,का तू लाजवितेस अप्सरेला लवता नेत्र पापणी,तेजस्वी नेत्र प्रभा अशी फाके विलगता अधरपाकळ्या. शुभ्र दंतपंक्तीची रांग झळके नाजुक सोनसाखळी रुळते ,तव वक्षस्थळांच्या घळी भाग्यवान धनी,नावाने ज्याच्या कुंकू लावशील भाळी