माझ्या वैद्यकीय कारकिर्दीच्या सुरवातीच्या टप्प्यातील हा प्रसंग आहे. एम.डी. ही पदवी प्राप्त करून मी एका हॉस्पिटलमध्ये सल्लागार म्हणून रुजू झालो. ते हॉस्पिटल नव्यानेच सुरू झाले होते. त्यामुळे माझ्यासह इतर सहकारीही पायाभूत उभारणीची कामे मन लावून करीत होते. हळूहळू हॉस्पिटलचा विस्तार होत गेला. मग तेथील डॉक्टरांची संख्याही वाढवण्यात आली. अशाच एका नवीन भरतीच्या वेळी माझ्या विभागात डॉ. सतीश हा माझा कनिष्ठ सहकारी म्हणून रुजू झाला. महिनाभरातच मी त्याच्याविषयी एक अंदाज बांधू शकलो. तो जरी फारसा हुशार नसला तरी तो नेमून दिलेली कामे व्यवस्थित करीत असे. रोज जेवणाच्या सुटीत आम्ही दोघे एकत्र डबा खाऊ लागलो.

१९६५ सालचा जुलै महिना.... पीटर व्हॅन डर मर्व्हचा दक्षिण आफ्रीकन संघ इंग्लंडच्या दौर्‍यावर होता. लॉर्ड्सच्या पहिल्या टेस्टमध्ये टॉस जिंकून बॅटींग करणार्‍या दक्षिण आफ्रीकेची इनिंग्ज २८० रन्सवर आटपली होती. जेफ्री बॉयकॉट आणि रॉन बार्बर यांनी ८२ रन्सची ओपनिंग पार्टनरशीप केल्यावर ते दोघं आणि जॉन एड्रीच आऊट झाल्यामुळे इंग्लंडची ८८ / ३ अशी अवस्था झाली. केन बॅरींग्टनने कॉलीन कौड्रीबरोबर ५६ रन्सची जोडल्या, पण रिचर्ड डम्ब्रीलने कौड्रीचा ऑफस्टंप उखडल्यावर त्याने कॅप्टन माईक स्मिथबरोबर ९६ रन्सची पार्टनरशीप करत इंग्लंडला सुस्थितीत आणलं.

एक टिनपाट महानगर होतं तिथं एक आय्-डी होता हा आय्-डी कसा होता? विद्वज्जड, विचारवंत, साक्षेपी, प्रत्युत्पन्नमति इ.इ. त्याचा दिवस कसा जायचा? सक्काळी सक्काळी कायप्पावर इधरका माल उधर सर्कवायचा लंच टायमात एका संस्थळावर काही अभ्यासपूर्ण टंकायचा काॅफी ब्रेकात दुसर्‍या संस्थळी थोडा साक्षेपी पिंकायचा परतीच्या घामट ट्रॅफिक जॅमात पाठथोपट्या प्रतिसादकांस धन्यवादायचा अन् पायखेच्या प्रतिसादकांना हेडाॅन भिडायचा. एकदा काय झालं? जरी सबकुछ होतं झिंगालाला तरी वैचारिक वैफल्य आलं बिचार्‍याला. या वैफल्यानं काय झालं? त्यास आंजावैराग्य आलं आंजावैराग्याची लक्षणे कोणती? तो टंकेना की पिंकेना समस्त स्क्रीनांकडे तो पाठ फ

पूर्ण बघताना कंटाळा आला नाही म्हणजे चित्रपट आवडला असं समजायचं का? की चित्रपटाच्या व्यक्तिरेखांच्या आयुष्यात जे घडतं त्याने तुम्हाला फरक पडला तर त्या चित्रपटाचा प्रभाव पडला असं म्हणता येईल? आम्ही दोघी तसं काहीच करत नाही. कुठल्याच व्यक्तिरेखेशी मी समरस होऊ शकलो नाही. प्रिया बापट आणि तिच्या बाबांमधला असंवाद मला कुठेच स्पर्श करून गेला नाही. त्या दोन्ही व्यक्तिरेखा कोरड्या आणि प्लास्टिकच्या वाटल्या मला. नाही म्हणायला मुक्ता बर्वेचा संयत अभिनय थोडा कुठे मनाला भिडतो, पण तिचा रोल तसा फार नाहीच. गावाकडच्या एका मुलीचं बेअरिंग ती पहिल्या सीनला जे पकडते ते अगदी शेवटपर्यंत.

हरवलेला डबा फार नाही ३० वर्षा पूर्वीची गोष्ट असेल. मला माझ्या वस्तू हरवायची खुप सवय होती. आणि तेंव्हा माझ्या कड़े हरवणया सारख्या वस्तूही खुप होत्या. कधी पेन्सीळ, कधी कंपास तर कधी फक्त वही. पण त्यातल्या त्यात माझी आवडीची हरवायची वस्तू होती ती म्हणजे माझा खाऊचा डब्बा. हा मी एक दिवसा आड़ हरवायचोच. सुरुवातीला वेन्धळ ट पणा ने डबा हरवणारा मी नंतर नंतर सवयीने डबा हरवायला लागलो. माझ्या सोयीसकर डबा हरवणयालाही एक कारण होत.

पूर्वसूत्र : …. तीन दिवसांनी आग विझली तेव्हा धीरावतीचे भाऊ आत शिरले आणि त्यांनी वाडा पिंजून काढला. पण काळ्याठिक्कर पडलेल्या भिंतीमध्ये क्रियाकर्म करण्यासाठी एकही हाड सापडले नाही की धीरावतीच्या अंगावरच्या दोनशे तोळे सोन्याच्या दागिन्यांपैकी गुंजसुद्धा मिळाली नाही. मधल्या बंदिस्त देवघराचे दार अर्धवट जळलेल्या अवस्थेत उघडे होते. थोरल्याने तिथून आत नजर टाकली तेव्हा त्याला जे दृश्य दिसले ते पाहून त्याची वाचाच बंद झाली ! … भाग ३ ...देवखोलीत खाली जमीनच नव्हती ! खोलवर नजर जाईल तिथपर्यंत साकळलेला अंधार ! खाली नजर टाकली तरी भोवऱ्यात फसावे तशी भावना होत होती. खोलवर मध्येच प्रकाशाचा ठिपका दिसे.

सिनीयर इन्स्पे. रोहित प्रधान आ SS वासून समोर बसलेल्या रोशनीकडे पाहत होता. सब् इन्स्पे कदम आणि हेड कॉन्स्टेबल नाईकांचीही अवस्था फारशी वेगळी नव्हती. या संपूर्ण केसला अशी काही कलाटणी मिळेल याची कोणी कल्पनाही केली नव्हती. हे लॉकेट स्वप्नाचं आहे याचा अर्थ.... सापुतारा पोलीसांना वर्षभरापूर्वी सापडलेला तो स्केलेटन स्वप्नाचा आहे? माय गॉड! दोन महिन्यांपासून ज्या मुलीला पकडण्यासाठी आपण अखंड धावपळ करत होतो, तिचा वर्षाभरापूर्वीच खून झाला होता? ....