न्यायव्यवस्थाच अपयशी ठरली तर न्याय कोण देणार? Citizen Vigilante (2026)

एखादा सिनेमा केवळ मनोरंजनच करत नाही, तर अस्वस्थ करणारे प्रश्नही विचारतो. Citizen Vigilante हा नुकताच प्रदर्शित झालेला सिनेमा पाहून मलाही तसंच वाटलं.

कल्पना करा - प्रगत देश आहे, कायदा आहे, न्यायालये आहेत, पोलीस आहेत... पण तरीही गुन्हेगार मोकाट फिरत असतील, वारंवार गुन्हे करत असतील, फिर्यादींना न्याय मिळत नसेल, तर सामान्य नागरिकाने काय करावे? त्यातलाच एखाद्या सामान्य नागरिकाने स्वतःच न्यायाचा मार्ग ठरविला आणि त्या मार्गावर चालायला सुरुवात केली तर?

...तर काय होईल याचेच चित्रण या सिनेमात आहे.

या सिनेमाचा नायक हा काही टिपिकल सुपरहिरो नाही. त्याच्याकडे कोणतीही अलौकिक शक्ती नाही.‌ सिनेमात लांबलचक संवाद नाहीत. पण अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याची नायकाची तयारी आणि त्यांनी केलेली प्रत्यक्ष कृती यामुळे लोकांच्या मनात त्याची नायक म्हणून प्रतिमा अधिकाधिक ठसत जाते.

सिनेमाची सर्वात मोठी जमेची बाजू म्हणजे त्याचा वेग. पहिल्याच काही मिनिटांत कथा पकड घेते आणि नंतर कुठेही कंटाळा येऊ देत नाही. अॅक्शन दृश्ये अजिबात अनावश्यक किंवा दिखाऊ नाहीत; ती कथेला सशक्तपणे पुढे नेणारी आहेत. प्रत्येक प्रसंगामागे एक निश्चित उद्देश आहे आणि त्यामुळे हिंसेचेसुद्धा एक वेगळे महत्व जाणवते.

या सिनेमात काळा-पांढरा असा सोपा न्याय नाही. कायदा आणि नैतिकता यांच्यातील सीमारेषा किती धूसर असू शकते, हे हा सिनेमा सतत दाखवत राहतो. एका बाजूला कायद्याचे राज्य टिकवण्याचा प्रयत्न करणारी यंत्रणा, तर दुसऱ्या बाजूला न्यायासाठी हताश झालेला नागरिक – या संघर्षामुळे चित्रपट केवळ अॅक्शनपट राहत नाही, तर एक विचार प्रवर्तक अनुभव होतो.

या सिनेमावर वादही निर्माण झाला आहे. त्यातील कथानकामुळे अनेकांनी त्याचे कौतुक केले आहे, तर काहीजणांनी त्यावर टीकाही केली आहे. हा प्रत्येकालाच आवडेल असं नाही पण प्रेक्षकाच्या मनावर खोलवर ठसा उमटविण्याची ताकद या चित्रपटात नक्कीच आहे.‌

अभिनयाबद्दल बोलायचे तर प्रमुख भूमिकेतील Armie Hammer ने व्यक्तिरेखेतील थंडपणा, संताप आणि निर्धार प्रभावीपणे उभा केला आहे. अनेकदा संवादांपेक्षा जास्त त्याचा चेहराच  बोलतो. इतर कलाकारांनीही आपापल्या भूमिका चोख पार पाडल्या आहेत.

सिनेमाचा शेवट हा केवळ एका संघर्षाचा शेवट नाही; तो प्रेक्षकाला विचार करवत ठेवतो. स्क्रीन बंद झाल्यानंतरही मनात प्रश्न रेंगाळत राहतो - न्यायव्यवस्थाच अपयशी ठरली तर न्यायदानाचा अधिकार कुणाला असावा?

या, एका अस्वस्थ करणाऱ्या सामाजिक प्रश्नावर भाष्य करण्याचा प्रयत्न हा सिनेमा करतो.

हा सिनेमा प्रत्येकाच्या विचारसरणीशी जुळेलच असे नाही. पण तो प्रेक्षकाला प्रश्न विचारतो, अंतर्मुख करतो आणि शेवटपर्यंत खिळवून ठेवतो.‌ मला वाटते यातच Citizen Vigilante या सिनेमाचे यश सामावले आहे.
 

- झालमुरी