मी बी बियर बार काढीन म्हणतो : सामान्य मानव

तुमच्या बारमध्ये कांप्लीमेंटरी काय मिळणार चकना म्ह्णून. चकली, काकडी... आजकाल काम्प्लिमेंटरी चाकना बंद केलाय बार वाल्यांनी, आणि मी फक्त त्यासाठीच मित्रांबरोबर जात असल्यामुळे आजकाल बीयर बारमधे फेर्‍या कमी हैत.

आता टकाने पुढील प्रमाणे धागा काढावा राव! "मी बी यंदा बार काढीन म्हणतो" ००टकेश, हल्केच घेणे का भौ, तुला सुवर्णपेयाची शपथ००

सोता पिनार्‍याने हा धंदा करु नये. जो सोता न पिता दुसर्‍यांना प्यायला लावतो तो लई भारी धंदा करतोय!

मी बी मंत्री होईन म्हणतो : नागपुरी तडका या कवितेचे विडंबन केल्याबद्दल धन्यवाद! एखाद्या कवितेचे विडंबन होणे किंवा विडंबन करावेसे वाटणे हे त्या कवीचे आणि कवितेचे फार मोठे यश असते. कवितेचा आशय किंवा आकृतीबंध म्हणजे दोन किंवा एक किंवा दोन्हीही जेव्हा रसिकाच्या थेट हृदयाच्या आरपार जाते, रसिकाला खुणावते किंवा वेड लावते तेव्हाच ती कविता सफल होते, असे मला वाटते. आणि अशीच सफल कविता विडंबनाला पात्र ठरत असते. कवितेचे विडंबन म्हणजे रसिकाने कवीच्या कौशल्याला दिलखुलास दाद असते. आता या कवितेच्या विडंबनकाराला असेही वाटेल की मी जे वर लिहिले ते खोटे आहे. मी तर मूळ कवीची चेष्टा करण्यासाठी, टर उडवण्यासाठी हे विडंबन केले आहे, हे निखालस असत्य असून त्या विडंनकाराने करून घेतलेली स्वतःची फसगत आहे. विडंबनकाराने आता हे लक्षात घ्यावे; मूळ कवितेच्या कविचे आणि विडंबनकाराचे कवितेच्या आकृतीबंधाशी मतभेद नसून कवितेतल्या आशयाशी मतभेद आहे किंवा कवितेबाहेरच्या व्यक्तीगत आकसाशी निगडीत आहे. पण या विडंबनाने मूळ कवितेच्या आशयाला कुठेही धक्का लागलेला नाही किंवा कवीच्या व्यक्तीगत विचारधारेलाही धक्का लागलेला नाही. कवितेच्या आकृतीबंधाने विडंबनकारावर मोहिनी घातली, असा त्याचा अर्थ असल्याने मूळ कविता ही कवीची अत्यंत सफल कलाकृती असल्याचे सिद्ध होत आहे. मात्र विडंबनाच्या खाली किंवा वर मूळ कवितेची लिंक आणि कवीचा उल्लेख यायला हवा होता. पण मानवी मनाचा कोतेपणा लक्षात घेतला तर त्यातही काही वावगे वाटून घेण्याची आवश्यकता उरत नाही. (ही पोस्ट लिहिताना मी प्रताधिकाराच्या बाबीकडे दुर्ल्क्ष केले आहे) - गंगाधर मुटे

विडंबनाबद्दल खास नजराना म्हणून एक शेर पेश करतो. विडंबनकाराने सहर्ष स्विकार करावा, अशी अपेक्षा आहे. घमासान आधी महायुद्ध होते पुढे माणसांचे यशू-बुद्ध होते (मिसळपाववर पूर्वप्रकाशित)