कथा

आज निलीमाला अम्मळ उशीरानेच जाग आली. घड्याळाकडे पाहील तेंव्हा सकाळचे आठ वाजले होते. निलीमाला आश्चर्यच वाटल. आज कशी बर ईतकी झोप लागली आपल्याला. एरवी सकाळी ६ वाजता उठते मी पण आज जागच कशी बर आली नाही. आणि कसली ही विचीत्र झोप? अगदी सलग आणि शांत. पण का कोण जाणे आज अगदी उत्साही वाटतय. तस लवकर उठूनही फारसा फरक पडणार नव्हताच म्हणा. कारण तिची ब्रांच तशी घरा जवळच होती. अगदी हाकेच्या अंतरावरती. रीटायर्मेंट जवळ आली म्हणून वरिष्टांनी घराजवळची ब्रांच मुद्दाम दिलेली. आणी वेळही किती सोयीस्कर सकाळी १० ते संध्याकाळी ५. म्हणजे तसा बराच वेळ आहे की आपल्याला.

"मला हळू हळू लक्षात आलं,की जे दुसर्‍याला देतात तेच लोक दुसर्‍याकडून घेतानाही त्यांचा सन्मान ठेऊन घ्यायला शिकतात.त्यांच्या चेहर्‍यावरून ते त्याबद्दल ऋणी आहेत आणि आभारी आहेत हे प्रदर्शीत होत असतं " श्रीधर केळकर बरीच वर्ष इंग्लंडमधे राहत होते.आता निवृत्त झाल्यावर परत ते भारतात कायमचे राहायला आले.इंग्लंडमधे असताना त्यांना मैलो- मैल पायी प्रवास करायची संवय होती.इथे आल्यावर त्यानी तेच करायचं ठरवलं.प्रथम प्रवासाचा मोठा पल्ला घेण्याऐवजी त्यानी मुंबईहून कोकणात आणि पुढे गोव्यात पायी प्रवास करायचं ठरवलं. केळकर म्हणाले, "इंग्लंडमधे राहात असताना कामावर जायच्यावेळी कुणाची ना कुणाची लिफ्ट मिळायची.त्यामुळे

डीसूजाने सिगारेट विझवली. कंटाळा आला म्हणून. देवापूढे मेणबत्ती लावली. ते सुद्धा एक कर्तव्य म्हणून. मेरी लावायची म्हणून. मेरीला आपण भकाभका सिगारेटी ओढतो ते बिलकूल आवडायच नाही. आणि ती चिडते म्हणून आपण मुद्दाम ओढायचो तिच्या समोरच. तिच्या अंगावर धूर सोडत. मग तिला खोकल्याची उबळ यायची. डोळ्यातून पाणी काढत खोकायची. रागावून लटकी चापट मारायची. आपण तिला जवळ घ्यायचो तिच्या खोकून ताज्या मधासारख्या गालावर हात फिरवायचो. ती झिडकारायची पण तीला ते आवडत असणारच. डीसूझाला अप्र्रूप वाटल. चांगला ३ वर्ष संसार केला आपण मेरी बरोबर. पण तिचा एकही गुण आपल्याला कसा लागला नाही.

भुकेचा आग डोंब दुपारचे १२.३० वाजुन गेले होते..गोदा जिना चढत होति. ऊन मी म्हणत होते..पोटात भुकेचा आग डोंब उसळला होता काल् रात्री १ वाजेपर्य्ंत् ति वाट् पहात् होति..गि~हाईकाचि १२ चा सीनेमा सुटला होता..वाटल् येईल् एखादा.. पण् कुणीच् फिरकल् नाहि.. कालपासुन अन्नाचा एक कण पोटात नव्हता.. राजादादाला २ महिन्याची जेल झाली अन तिचे दिवस फिरले. तो जेल जाण्या आधी हप्त्यातन ३ वेळा तरी यायचा..पैस पण बरा द्यायचा. तो सुटलाय अस कानावर आल होत..ति वाट बघत होति त्याची. गिऱ्हा‌ईक येत नव्हत...धंदा होत नव्हता...उधारी झाली होति.. कुणीच उधार द्यायला तयार नव्ह्त..घरवालीला पैसे मागयची सोय नव्ह्ती.. २हजार रु अंगावर होते...

माझी मामेबहिण सुमती कोकणातल्या एका खेड्यात रहाते.ती, तिचा नवरा आणि मुलं घराच्या मागे शेती करतात.घर मोठं आहे आणि मागे मांगर,विहीर आणि गाईबैलांचा गोठापण आहे.एक दिवस मी तिच्या घरी गेलो असताना मला ती तिच्या घराच्या मागच्या परड्यातून गाईगुरं दाखवीत खोल विहिरीची आणि आजूबाजूच्या शेतीची माहिती देत देत आपला अनुभव सांगत होती.एका जागेतून दुसर्‍या जागेत जाताना लहान लहान पाऊलवाटा झाल्या होत्या.ह्या पाऊलवाटावरून विषय निघाला. मी तिला विचारलं, "सुमती प्रत्येक पाऊलवाटांच्या टोकाला तू आखांडे घातले आहेस.हे अटकाव कशासाठी ?" सुमती खेड्यात रहात असली तरी तिने कॉलेजचं शिक्षण पूरं केलं होतं.काही दिवस ती त्याच कॉलेजात

विश्वासराव सरपोतदार, एक प्रथीतयश लेखक. विशेषतः 'प्रवास वर्णन' आणि 'व्यक्तीचित्रण' ही त्यांची खासीयत. त्यांच्या लिखाणाची सहज शैली वाचकांना भूल पाडत असे. पण गेले काही महीने, ते अगदी अज्ञातवासात गेलेले. नेहेमीच्या धकाधकी पासून एकदम दूर. अगदी थोड्याच दिवसांची गोष्ट होती. काही दिवसांनी ते आपला नविन संग्रह प्रकाशीत करणार होते- 'भय' कथांचा. भय कथांतले जवळ जवळ सगळेच विषय त्यांनी पिंजून काढलेले. रात्रीचे पडघम, सैतान, काळी मांजर , अघोरी विद्या, तांत्रीक, पछाडलेला वाडा .... सगळे म्हणजे अगदी सगळेच. आता एक 'शेवटची' गोष्ट लीहायची. म्हणजे १० गूढकथा/ भयकथांच्या पूस्तकांचा संचच ते प्रकाशना करीता देणार होते.

3

3

सूर्यकांत सुखटणकर माझा शाळकरी दोस्त.मी त्याला सूर्याच म्हणायचो.तो शेवटी वकील झाला आणि मी इंजिनीयर.एरव्ही आमची दोस्ती कायम राहिली नसती पण आम्हा दोघानाही पहिल्यापासून मराठी नाटकं बघण्याचा नाद असल्याने कुठे ना कुठे नाटकाच्या थिएटरमधे आमची भेट व्हायचीच. सूर्याची वकीली नीट नाही चायलायची.बिचारा दिवसभर कोर्टात राबून दिवसाची जेमतेम कमाई करायचा.मला वाटतं,एका एका व्ययसायाला ज्याचा त्याचा स्वभाव-धर्मगूण हा ही काही प्रमाणात मदत करीत असतो.तसं पाहिलं तर सूर्या अगदी साध्या स्वभावाचा. छ्क्के-पंजे त्याला माहित नव्हते.ते ह्या वकीली व्यवसायाला प्रकर्षाने जरूरीचे असतात.खोट्याचं खरं आणि खर्‍याचं खोटं करायला चलाखी

ट्रींग ट्रींग !! सकाळची १०.०० ची वेळ ! इन्सपेक्टर प्रधानांची केबीन! हातातला चहाचा कप खाली ठेवत त्यानी फोन रीसीव्ह केला.. "नमस्कार!इन्सपेक्टर प्रधान बोलतोये" "नमस्कार साहेब ,मी कोमठेकर ! थोडं काम होत..४ दिवस झालेत आमचा केयर टेकर चंदु पवार गायब आहे..नाही मिसींगची कंप्लेंट केलीये .आणी सर्व नातेवाइक ,ओळखीचे ,मित्र-परीवार सर्वाना फोन झालेत.' "काळजी करु नका कोमठेकर ..मी बघतो..ठीकाये ...येतोये मी तासाभरात बंगल्यावर...धन्यवाद' कोमठेकर !! साधारन पन्नाशीचा ग्रुहस्थ ! तसा सिंगापूर लाच स्थायीक ..स्वतःचा बीजनेस...नवरा -बायको आणी एक कन्यारत्न..तेसुद्धा उच्चशिक्षणासाठी अमेरीकेत...