लेख

श्रावण! मराठी सारस्वतात आजवर अनेकांनी हाताळलेला विषय. श्रावण आहेही तसाच. ह्या विषयावर आधीच एवढी उत्तमोत्तम साहित्यनिर्मिती झालेली असताना, मला त्यात भर घालण्याचे कारण नाही. पण तरीही काळाच्या ओघात हा आठवणीतला श्रावण निसटून जाऊ नये म्हणून हा प्रयत्न. श्रावण म्हणजे रिमझिमणारा पाऊस, ऊन-पावसाचा खेळ. एकूणच श्रावण म्हणजे पावसाच लोभसवाणे रूप. तसं बघायला गेलं तर पाऊस मला आवडतोही आणि नाहीही. पावसाचं आणि माझं जन्मापासूनचे नातं आहे. म्हणजे माझा जन्म ७ जूनचा असल्याने पावसाचं आणि माझं आगमन अगदी हातात हात घालून झालेलं आहे. माझ्या जन्माच्या दिवशी पुण्यात गारांचा पाऊस झाला होता म्हणे.

क्रिकेटच्या खेळाच अविभाज्य भाग म्हणजे स्लेजिंग! एकाग्रपणे खेळत असलेल्या बॅट्समनचं चित्तं विचलीत करण्यासाठी आणि एकग्रता भंग पावून आणि एखादा भलताच चुकीचा शॉट मारून तो बाद व्हावा म्हणून अनेकदा शेरेबाजी केली जाते. बहुतेक वेळा ही शेरेबाजी वैयक्तीक असते आणि एकमेकांचं गुणवर्णन करणार्‍या - विशेषतः 'फ'काराने सुरु होणार्‍या - खास शब्दांनी सजलेली असते हे वेगळे सांगणे न लगे! स्लेजिंगची ही कला रुजवली आणि मोठ्या प्रमाणात वापरण्यास सुरवात केली ती ऑस्ट्रेलियन कॅप्टन इयन चॅपल आणि त्याच्या सहकार्‍यांनी!

बॉडीलाईन - १, २, ३, ४ फास्ट लेग थिअरीचा परिणामकारक वापर करुन इंग्लंडने अ‍ॅशेस मालिका जिंकली होती! या डावपेचाचं मुख्य टार्गेट असलेल्या डॉन ब्रॅडमनने ३९६ रन्स काढल्या असल्या तरी मेलबर्न व्यतिरिक्त एकाही टेस्टमध्ये ऑस्ट्रेलियाला विजयाच्या जवळपासही जाता आलं नव्हतं.

रघु देसाईचं आतापर्यंतचं आयुष्य एकदम छान गेलं. फक्त सध्याच्या फेजबद्दल तो थोडा नाखूष होता. रघु देसाई काही महिन्यापूर्वीच जुनी कंपनी सोडून आमच्या कंपनीत जॉईन झाला होता. त्याने त्या कंपनीमध्ये खूप मजा केली होती. तिथलं वातावरण त्याला आवडत होतं, त्या कंपनीकडून तो ऑनसाईटपण जाऊन आलेला होता. त्याला आमच्या कंपनीमधलं वातावरण फारसं पसंत पडलं नव्हतं. त्याच्या मते आधीचीच कंपनी छान होती. "वहापे बहोत ऐश करते थे रे... अपने बाप कि जान्गीर थी जैसे, यहापे साला दिन रात मराओ, फिर भी काम खतमहि नही होता.

बॉडीलाईन - १, २, ३ ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाने जार्डीनवर केलेला अखिलाडूवृत्तीचा आरोप मागे घेतल्याने ब्रिस्बेन आणि सिडनी इथे मालिकेतील उर्वरीत दोन टेस्ट खेळल्या जाणार हे निश्चित झालं. अ‍ॅडलेड टेस्टच्या दरम्यान बिल वूडफूल आणि पेल्हॅम वॉर्नर यांच्यादरम्यान झालेली बोलाचाली वॄत्तपत्रांपर्यंत पोहोचवण्यात जॅक फिंगल्टनचाच हात असावा अशी बर्‍याच जणांची खात्री झाली होती. त्यातच अ‍ॅडलेड टेस्टच्या दोन्ही इनिग्जमध्ये फिंगल्टनला भोपळाही फोडता आला नव्हता.

“माझ्या लहानपणी माझ्या आजीने मला समुद्रातून मासे कसे पकडावेत आणि जीवनात कोणत्या गोष्टींचा अंतर्भाव असावा हे तिच्या दृष्टीने तिने मला शिकवलं.” हल्लीच मी सातबंगल्याच्या फिशरीझ रिसर्च इंन्स्टीट्युटमधे माझ्या एका मित्राच्या मुलाला भेटायला म्हणून गेलो होतो.डॉक्टर शृंगारपुरे, म्हणजे माझ्या मित्राचा मुलगा, इथे रिसर्च सायंटीस्ट म्हणून काम करीत आहे असं माझा मित्र मला म्हणाला होता.त्याची भेट झाली,हवी ती बोलणी झाली, आणि मी त्याचा निरोप घेऊन तिथून बाहेर पडत होतो,तेव्हड्यात लॉबीमधे एक मुलगी माझ्या जवळून जात असताना माझ्याबरोबर हसली.मी तिला मागे वळून पाहिलं तर तिही मला मागेवळून पहात होती असं दिसलं. तिच्याश

बॉडीलाईन - १, २ अ‍ॅशॅस मालिकेत आतापर्यंत १-१ बरोबरी झाली होती. नाटकाचा तिसरा अंक रंगणार होता तो अ‍ॅडलेडच्या मैदानात! मेलबर्न टेस्टमधील विजयामुळे बॉडीलाईन बॉलिंग सुरवातीला वाटली तितकी धोकादायक नाही असा ऑस्ट्रेलियन प्रेक्षक, पत्रकार आणि क्रीडासमीक्षकांचा ग्रह झाला होता. त्यातच दुसर्‍या इनिंग्जमध्ये ब्रॅडमनने शतक झळकावल्यामुळे तर त्याला बॉडीलाईनवर उपाय सापडला आहे अशी सर्वांची पक्की खात्रीच पटली होती.

नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग १' नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग २ नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग ३ नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग ४ नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग ५ नॉर्मंडी.....अर्थात "द लाँगेस्ट डे - भाग ६

अन्न, वस्त्र, निवारा किंवा “आहार निद्रा भय मैथुनंच” इतक्याच काय त्या जीवनाच्या मूलभूत गरजा असतात, असा आपला समज असतो. तसा तो सततच करून दिला जात असतो. मात्र हे खरे नाही. जीवनाला आवश्यकता असते ती गतीची. ह्याची आपल्याला जाणीवही क्वचितच करून दिली जात असते. काळाची गती अपरंपार असते. काळासारखी गतीमान वस्तू तर जगात दुसरी कुठलीही नसेल. मनुष्य कालवश होतो. मग आपण सांत्वना करत असतो, की ईश्वर मृतात्म्यास सद्-गती देवो. म्हणजेच गतीला आपण हवीशी मानत असतो. मनुष्याच्या पूर्वसुकृतांनुरूप चांगली वा वाईट गती त्यास प्राप्त होतच असते. मात्र गतीविरहित जीवनाची कल्पनाच करता येत नाही. सर्व चराचर सृष्टी सततच बदलत असते.

अफगाणिस्तान-कंदाहार पहाटे २.००-२.३० भयानक थंडीच्या त्या रात्री सगळं कंदाहार दुलईमधे गुरफटुन झोपलेलं होतं. अपवाद होता तो कंदाहारपासुन जेमतेम ३ कि.मी. अंतरावर असणार्या एका भग्न हवेलीचा. कोणे एके काळी अंगभर वैभव मिरवलेली ती इमारत आज मात्र साध्या चुन्याच्या रंगाला पारखी झालेली होती. बाहेरच्या दिड-दोन पुरुष उंचीच्या भिंती जागोजागी कोसळलेल्या होत्या. कोणे एके काळी जिथल्या खोल्या तेलबत्तीच्या दिव्यांनी उजळलेल्या असायच्या त्यापैकी बहुतांश खोल्या आता मात्र कायमच्या अंधाराच्या मगरमिठीमधे गारद झालेल्या होत्या.