मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

सह्याद्रीतील शब्दचित्रे - भाग ३

स्वच्छंदी_मनोज ·

Ram ram Tue, 08/14/2018 - 13:31
या व अशा अनेक सह्यपुत्रांची परवड पाहून पोटात ढवळुन येतं. सुरगाणा परीसरात असताना काहींचा आठवडी बाजार म्हणजे मीठ आणि केवळ लाल मिरच्या. कवडीमोल भावात धान्य विकणारे आदिवासी पाहिलेत. त्यांची अगत्यशीलता तर आपल्या थोबाडीत मारणारी आहे.

प्रचेतस Tue, 08/14/2018 - 17:35
खूपच छान लिहित आहेस. नागनाथबद्दलचं प्रातिनिधिक लिखाण फार आवडलं. सह्याद्रीतल्या दुर्गम भागातील शाळा वेगळाच विषय. तुझ्या लेखनात त्याबद्दल वाचून छान वाटले. ह्या शाळा आणि छोटेखानी मंदिरे ह्या ट्रेकर्सचा हक्काचा निवाराच. खूप आठवणी जाग्या झाल्या.

Ram ram Tue, 08/14/2018 - 13:31
या व अशा अनेक सह्यपुत्रांची परवड पाहून पोटात ढवळुन येतं. सुरगाणा परीसरात असताना काहींचा आठवडी बाजार म्हणजे मीठ आणि केवळ लाल मिरच्या. कवडीमोल भावात धान्य विकणारे आदिवासी पाहिलेत. त्यांची अगत्यशीलता तर आपल्या थोबाडीत मारणारी आहे.

प्रचेतस Tue, 08/14/2018 - 17:35
खूपच छान लिहित आहेस. नागनाथबद्दलचं प्रातिनिधिक लिखाण फार आवडलं. सह्याद्रीतल्या दुर्गम भागातील शाळा वेगळाच विषय. तुझ्या लेखनात त्याबद्दल वाचून छान वाटले. ह्या शाळा आणि छोटेखानी मंदिरे ह्या ट्रेकर्सचा हक्काचा निवाराच. खूप आठवणी जाग्या झाल्या.
Taxonomy upgrade extras
Nisarg
sahyadree
trekking
(थोड्याकाळाचा ब्रेक घेतल्यावर परत दोन नवीन शब्दचित्र लिहितोय) पहील्या दोन भाग इथे पाहता येतील - सह्याद्रीतील शब्दचित्रे - भाग १ सह्याद्रीतील शब्दचित्रे - भाग २ --------------- सह्याद्रीतील शब्दचित्रे: काल परवाच गाडीने एका ठिकाणी जाण्याची वेळ आली होती. जायचे होते ते ठिकाणाचा नक्की रस्ता माहीत नव्हता.

सह्याद्रीतील शब्दचित्रे - भाग १

स्वच्छंदी_मनोज ·

कंजूस Wed, 07/18/2018 - 20:31
सावकाश वाचून काढतो॥ वरवर उडत वाचलं. मी सहसा गावात कुणाकडे राहात नाही किंवा राहाण्याची वेळ आली नाही कारण फार दुरची भटकंती दोनचारदाच झाली. तेव्हा मला अनुभव आले. शब्दांत मांडणे जमायला हवे. एक गोष्ट नेहमी जाणवते ती म्हणजे आपण त्या माणसांचे , घरादाराचे फोटो काढायचे टाळतो. पण अशांची रेखाटने नंतर करता आली असती तर मजा आली असती. हे लेखन मला पुन्हा डोंगरात पिटाळते. तंगड्या साथ देतील तेवढे दिवस तुडवू ढेकळे.

प्रसाद_१९८२ Wed, 07/18/2018 - 20:41
ओघवती लेखनशैली, व्यक्तिचित्रण खूप आवडले. -- सध्या खेडेगावात अनोळखी लोकांबरोबर होणार्‍या मॉब लिचिंगच्या घटना पाहाता, तुम्हाला भेटलेली लोक खरेच देव माणसे होती.

कपिलमुनी गुरुवार, 07/19/2018 - 11:44
>> अनोळखी लोकांबरोबर होणार्‍या मॉब लिचिंगच्या घटना गावात राहताना त्यांच्या समजुतीचा , त्यांच्या मर्यादांचा , हद्दीचा मान राखावा . तर अशा गोष्टी टाळता येतात. बर्‍याचदा सो कॉल ट्रेकर ग्रुपने जातात , परवानगी ना घेता तंबू ठोकून शेकोटी करून रात्रभर धिंगाणा घालतात . यामुळे गावातले जीवन डिस्टर्ब होते. सकाळी शौचाच्या जागा ठरलेल्या असव्यात . दिसला आडोसा आणि टाकला डब्बा असे नसवे . बहुतेक मॉब लिचिंगच्या घटना याच ३-४ कारणाने होतात . आपण एक दिवस जाउन आल्यावर त्यांना तिथेच कायम रहायचे आहे हे लक्षात घ्यावे. ट्रेकर्सनी गावकर्‍यांसोबत नम्र असले पाहिजे , त्यांचा सल्ला ऐकला पाहिजे. त्या क्षणी तिथे मदत करणारे तेच असतात.

स्वच्छंदी_मनोज गुरुवार, 07/19/2018 - 20:49
मुळ कल्पना थोडक्यात शब्दचित्र लिहीण्याची आणि ते whatsapp ग्रुपवर टाकण्याची होती, त्यामुळे छोटे भाग आहेत म्हणून थोडक्यात आटोपले असे वाटतेय बहूतेक.

दुर्गविहारी गुरुवार, 07/19/2018 - 13:28
अप्रतिम लिहीले आहे. बर्‍याच दिवसांनी लिखाण आले, पण वाट बघण्याचे सार्थक झाले. बाकी माझ्या माहितीप्रमाणे महिपतगडाच्या खांद्यावरची बेलदारवाडी आता बहुतेक उठली आहे. मला जिजाबाई जाधव यांचा संपर्क क्रमांक हवा आहे. शक्य झाल्यास व्य.नि. करा. इथेच गो.नि.दां. ना बासरी वाजवणारा गुराखी भेटला होता. दुर्गभ्रमणगाथामधे याविषयी अप्रतिम लिहीले आहे. याच परिसरात रहाणारे आणखी एक वल्ली व्यक्तिमत्व म्हणजे "राया धनगर". सांगाती सह्याद्रीचा या पुस्तकातही त्यांचा उल्लेख आहे. रसाळगड ते सुमारगड या मार्गावर त्यांचा झाप आहे. बाकी जिजाबाई जाधव यांच्या व्यक्तिमत्वाची ओळख आवडली. रायरेश्वर पठारावर संपुर्ण जंगम वस्ती आहे. मी रायरेश्वरवर तीन वेळा गेलो आहे मात्र दगडु जंगम यांचा काही संपर्क आला नाही. पण तुम्ही लिहीलेल्या वर्णनावरुन मी त्या व्यक्तिला डोळ्यासमोर आणु शकलो. व्यक्तिचित्र सुंदर लिहीलय. चंद्रगड ते ऑर्थरसीट या ट्रेकमधे श्री. रवि मोरेच आमच्याबरोबर होते. त्यामुळे हे व्यक्तिचित्रण चटकन मनाला भिडले. सर्व वर्णन अगदी डोळ्यासमोरुन गेले. खुपच छान झालाय धागा. आता एकच विनंती जे काही तुम्ही "पुन्हा केव्हातरी" असे लिहीलय ते तातडीने येउ देत. ;-) पु.ले.शु.

स्वच्छंदी_मनोज गुरुवार, 07/19/2018 - 20:36
वाडीबेलदार विस्थापीत झालीय हे माहीती नव्हते :( . खरे तर विस्थापीत करायाला काहीही कारण नव्हते. खरे तर खालच्या वाडीजैतापूरहून वरपर्यंत रस्ता बनवण्याचे काम चालू होते. महीपतगड रत्नागिरी जिल्ह्यातील थंडहवेचे पर्यटन स्थळ म्हणून विकसीत करण्याचे घाटत होते त्यामुळे केले असेल काय कोण जाणे. जिजाबाई जाधवचा नंबर व्यनि केलाय तुम्हाला. चेक करा. राया धनगराचे झाप अजूनही तिथेच आहे पण वयापरत्वे तो कधी खालच्या गावात तर कधी झापावर असतो. आम्ही सुमारवरून येताना त्याच्या झापावरून आलो पण तेव्हा तो तिथे नसल्याने भेट झाली नाही.

प्रचेतस Fri, 07/20/2018 - 08:49
अप्रतिम लिहिले आहेस रे. गड बेवसाऊ झलयावार ह्या लोकांनीच गड जागते ठेवले. ही खरे सह्याद्रीची लेकरे. अर्थात आता वाढत्या चंगळवादाच्या पार्श्वभूमीवर ह्या लोकांचाही स्वभाव हळूहळू बदलत चालल्याची जाणीव होते आहे. अपवाद आहेतच. सह्याद्रीच्या कुशीत राहणार्‍या लोकांची अजूनही काही शब्दचित्रे येऊ देत. लिहित रहा.

राजेंद्र मेहेंदळे Fri, 07/20/2018 - 17:48
सह्याद्रीमध्ये भटकताना अश्या अनेक वल्ली भेटत राहतात. पण त्यांची अशी व्यक्तिचित्रे रेखाटणे जमत नाही. ते कुठेतरी मनाच्या कोपर्‍यात राहुन जाते. मनोज- तुमचा प्रयत्न आवडला, सगळी मंडळी डोळ्यासमोर उभी राहिली. पुभाप्र

स्वच्छंदी_मनोज Mon, 07/23/2018 - 19:30
प्रतीसादाबद्दल सर्वांचे धन्यवाद __/\__ लेखाच्या खाली क्रमशः लिहायचे राहून गेले होते. लेखाचा दुसरा भाग लवकरच टाकतो.

कंजूस Wed, 07/18/2018 - 20:31
सावकाश वाचून काढतो॥ वरवर उडत वाचलं. मी सहसा गावात कुणाकडे राहात नाही किंवा राहाण्याची वेळ आली नाही कारण फार दुरची भटकंती दोनचारदाच झाली. तेव्हा मला अनुभव आले. शब्दांत मांडणे जमायला हवे. एक गोष्ट नेहमी जाणवते ती म्हणजे आपण त्या माणसांचे , घरादाराचे फोटो काढायचे टाळतो. पण अशांची रेखाटने नंतर करता आली असती तर मजा आली असती. हे लेखन मला पुन्हा डोंगरात पिटाळते. तंगड्या साथ देतील तेवढे दिवस तुडवू ढेकळे.

प्रसाद_१९८२ Wed, 07/18/2018 - 20:41
ओघवती लेखनशैली, व्यक्तिचित्रण खूप आवडले. -- सध्या खेडेगावात अनोळखी लोकांबरोबर होणार्‍या मॉब लिचिंगच्या घटना पाहाता, तुम्हाला भेटलेली लोक खरेच देव माणसे होती.

कपिलमुनी गुरुवार, 07/19/2018 - 11:44
>> अनोळखी लोकांबरोबर होणार्‍या मॉब लिचिंगच्या घटना गावात राहताना त्यांच्या समजुतीचा , त्यांच्या मर्यादांचा , हद्दीचा मान राखावा . तर अशा गोष्टी टाळता येतात. बर्‍याचदा सो कॉल ट्रेकर ग्रुपने जातात , परवानगी ना घेता तंबू ठोकून शेकोटी करून रात्रभर धिंगाणा घालतात . यामुळे गावातले जीवन डिस्टर्ब होते. सकाळी शौचाच्या जागा ठरलेल्या असव्यात . दिसला आडोसा आणि टाकला डब्बा असे नसवे . बहुतेक मॉब लिचिंगच्या घटना याच ३-४ कारणाने होतात . आपण एक दिवस जाउन आल्यावर त्यांना तिथेच कायम रहायचे आहे हे लक्षात घ्यावे. ट्रेकर्सनी गावकर्‍यांसोबत नम्र असले पाहिजे , त्यांचा सल्ला ऐकला पाहिजे. त्या क्षणी तिथे मदत करणारे तेच असतात.

स्वच्छंदी_मनोज गुरुवार, 07/19/2018 - 20:49
मुळ कल्पना थोडक्यात शब्दचित्र लिहीण्याची आणि ते whatsapp ग्रुपवर टाकण्याची होती, त्यामुळे छोटे भाग आहेत म्हणून थोडक्यात आटोपले असे वाटतेय बहूतेक.

दुर्गविहारी गुरुवार, 07/19/2018 - 13:28
अप्रतिम लिहीले आहे. बर्‍याच दिवसांनी लिखाण आले, पण वाट बघण्याचे सार्थक झाले. बाकी माझ्या माहितीप्रमाणे महिपतगडाच्या खांद्यावरची बेलदारवाडी आता बहुतेक उठली आहे. मला जिजाबाई जाधव यांचा संपर्क क्रमांक हवा आहे. शक्य झाल्यास व्य.नि. करा. इथेच गो.नि.दां. ना बासरी वाजवणारा गुराखी भेटला होता. दुर्गभ्रमणगाथामधे याविषयी अप्रतिम लिहीले आहे. याच परिसरात रहाणारे आणखी एक वल्ली व्यक्तिमत्व म्हणजे "राया धनगर". सांगाती सह्याद्रीचा या पुस्तकातही त्यांचा उल्लेख आहे. रसाळगड ते सुमारगड या मार्गावर त्यांचा झाप आहे. बाकी जिजाबाई जाधव यांच्या व्यक्तिमत्वाची ओळख आवडली. रायरेश्वर पठारावर संपुर्ण जंगम वस्ती आहे. मी रायरेश्वरवर तीन वेळा गेलो आहे मात्र दगडु जंगम यांचा काही संपर्क आला नाही. पण तुम्ही लिहीलेल्या वर्णनावरुन मी त्या व्यक्तिला डोळ्यासमोर आणु शकलो. व्यक्तिचित्र सुंदर लिहीलय. चंद्रगड ते ऑर्थरसीट या ट्रेकमधे श्री. रवि मोरेच आमच्याबरोबर होते. त्यामुळे हे व्यक्तिचित्रण चटकन मनाला भिडले. सर्व वर्णन अगदी डोळ्यासमोरुन गेले. खुपच छान झालाय धागा. आता एकच विनंती जे काही तुम्ही "पुन्हा केव्हातरी" असे लिहीलय ते तातडीने येउ देत. ;-) पु.ले.शु.

स्वच्छंदी_मनोज गुरुवार, 07/19/2018 - 20:36
वाडीबेलदार विस्थापीत झालीय हे माहीती नव्हते :( . खरे तर विस्थापीत करायाला काहीही कारण नव्हते. खरे तर खालच्या वाडीजैतापूरहून वरपर्यंत रस्ता बनवण्याचे काम चालू होते. महीपतगड रत्नागिरी जिल्ह्यातील थंडहवेचे पर्यटन स्थळ म्हणून विकसीत करण्याचे घाटत होते त्यामुळे केले असेल काय कोण जाणे. जिजाबाई जाधवचा नंबर व्यनि केलाय तुम्हाला. चेक करा. राया धनगराचे झाप अजूनही तिथेच आहे पण वयापरत्वे तो कधी खालच्या गावात तर कधी झापावर असतो. आम्ही सुमारवरून येताना त्याच्या झापावरून आलो पण तेव्हा तो तिथे नसल्याने भेट झाली नाही.

प्रचेतस Fri, 07/20/2018 - 08:49
अप्रतिम लिहिले आहेस रे. गड बेवसाऊ झलयावार ह्या लोकांनीच गड जागते ठेवले. ही खरे सह्याद्रीची लेकरे. अर्थात आता वाढत्या चंगळवादाच्या पार्श्वभूमीवर ह्या लोकांचाही स्वभाव हळूहळू बदलत चालल्याची जाणीव होते आहे. अपवाद आहेतच. सह्याद्रीच्या कुशीत राहणार्‍या लोकांची अजूनही काही शब्दचित्रे येऊ देत. लिहित रहा.

राजेंद्र मेहेंदळे Fri, 07/20/2018 - 17:48
सह्याद्रीमध्ये भटकताना अश्या अनेक वल्ली भेटत राहतात. पण त्यांची अशी व्यक्तिचित्रे रेखाटणे जमत नाही. ते कुठेतरी मनाच्या कोपर्‍यात राहुन जाते. मनोज- तुमचा प्रयत्न आवडला, सगळी मंडळी डोळ्यासमोर उभी राहिली. पुभाप्र

स्वच्छंदी_मनोज Mon, 07/23/2018 - 19:30
प्रतीसादाबद्दल सर्वांचे धन्यवाद __/\__ लेखाच्या खाली क्रमशः लिहायचे राहून गेले होते. लेखाचा दुसरा भाग लवकरच टाकतो.
Taxonomy upgrade extras
sahyadree
villeages
trekking
विषय कुठून निघाला ते आता नक्की आठवत नाही पण एका whatsapp ग्रुपवर जावळी, महाबळेश्वर, जावळीचे मोरे अशी काहीशी चर्चा चालली होती आणि मला माझ्या केलेल्या जावळी, महाबळेश्वर भटकंती आठवल्या. त्याच वेळी तिथल्या गावात भेटलेली माणसे आठवली. मग असे वाटले की गेली अनेक वर्षे केलेल्या आणि वेळोवेळी ट्रेक दरम्यान भेटलेल्या व्यक्तींवर लिहावे. अश्या विचारातून तयार झालेली ही काही शब्द्चित्रे. यात व्यक्तींबद्दल लिहीलेले येईलच पण त्याच बरोबर माझ्या ट्रेकचेही काही संदर्भ येतील.
Subscribe to trekking