“आर्य संस्कृती” हे पुस्तक लहानपणी वाचल्याचे स्मरते ! बाकी आपण दिलेल्या व्यख्या रोचक आहेत पण ह्या सर्वच व्याख्या हजार वर्षे जुन्या आहेत , किमान पाचशे वर्षे तरी नक्कीच ! येवढ्या काळात गंगेयमुनेतुन चिक्कार पाणी वाहुन गेले आहे . त्यामुळे ह्या व्याख्यांना हट्टाग्रहाने धरुन रहाणे आपल्याला तरी जमणार नाही बुवा ! उदाहरणार्थ , माझा पुनर्जन्म वगैरे प्रकारावर मुळीच विश्वास नाही ( मुळात जन्मच नाही तर मग मृत्यु कसला अन पुनर्जन्म कसला ?) गोभक्ती वगैरे काही आपल्याला जमणार नाही , भारतीय वंशाच्या गायी दुर्मिळ होत चालल्या आहेत म्हणुन गोहत्या बंदी असावी पण तीही फक्त भारतीय गायीं बैलांना लागु असावी , होस्टेन फ्रीझेन , जर्सी , फुले त्रिवेणी , वगैरे प्राण्यांना गाय मानतच नसल्याने त्यांच्या हत्येवर बंदी कशाला असा माझा साधासा प्रश्न आहे ! असो बरंच आहे लिहिण्यासारखं पण तात्पर्य इतकेच की आपल्या व्याख्या आपल्यालाच तयार काराव्या लागतील. काळानुसार प्रवाही रहाणे , बदलत रहाणे जुळवुन घेत रहाणे हे हिंदु धर्माचे प्रमुख लक्षण आहे, म्हणुन तर अशोकाचा आतातायीपणा , शक हुण कनिष्कांचे राज्य , नंतर शांततेच्या धर्मांची आक्रमणे इतके सगळे आघात सहन करुनही हिंदु धर्म टिकुन राहिला आहे ! आपल्या व्याख्या जर अन्य धर्मांसारख्या रिजिड असत्या तर हे शक्यच झाले नसते !

स्वा. सावरकर यांच्या दृष्टीकोनातुन # ६ च्या व्याख्या कुठे मेळ खातात ? अ) गोभक्ती : गाय हा उपयुक्त पशू आहे ब) हिंसेपासून दूर राहणे : धर्मरक्षणासाठी हिंसेला उत्तर म्हणून हिंसा समर्थनीय आहे दिवसेंदिवस "हिंदुत्वा"ची व्याख्या करणे अवघड होत चालले आहे काय ?