आजकालचे ग्रामीण चित्रपट

शेवटी शेवटी शुध्द आणि शहरी बोलायला लागते. हेच म्हणते. नटरंगमध्ये अजूनही काही चुका सहजपणे दिसत होत्या. त्यावेळी फार अपेक्षा ठेवून हा सिनेमा पाहिला आणि म्हणावे तसे मनोरंजन झाले नाही.

नटरंग मध्ये अतुल साहेब ग्रामीण बोलण्याचा अभिनय करतात फक्त. बोलायला जमलं नाहीये त्यांना :)

मिसळ पावच्या काही मान्यवर सदस्याना कधी कधी ग्रामीण भाषेत प्रतिसाद लिहिण्याची हुक्की येते. त्यांच्या अशा प्रतिसादात बरेच वेळा दिसणारा एक शब्द म्हणजे निषेध च्या ऐवजी णिशेध .

मराठी सोडा हो जरा भोजपुरी बघायला जाम मज्जा येते

नावे वाचुनच मज्जा येते गवनवां ले जा राजाजी

एक नवी मालीका झी वर येत आहे. पैलवानाच्या जीवनावर आधारीत असावी असे वाटते. त्या मालीकेतील प्रमुख पात्र अस्सल ग्रामीण भाषा बोलते.

>>> मराठवड्यात पण जिल्हा बदलला कि बाज बदलतो.सगळ्यांचा बाज १ सारखा नाहीये. अगदी-अगदी, आणि स्पेशल अशी ’मराठवाडी’ बोली नाहीहे राव.....! (आणि असेल अशी बोली तर घ्या बरं काथ्याकूटाला विषय) ग्रामीण चित्रपटातील बोली आणि वेषभूषा संशोधनाचे विषय ठरावेत. -दिलीप बिरुटे

कोकणात राहीलेला दुसर्‍या कोकणी माणसाच्या बोलीवरून तो माणूस कोकणातल्या कोणत्या भागातील आहे हे सहज ओळखू शकतो. कोकणी नसलेल्या माणसाला देखील पोलादपूर, संगमेश्वर, कणकवली, मालवण इथल्या मराठी - कोकणी बोलीचे प्रकार सहज ओळखता येतात.

अगदी योग्य म्हणालात... (माणगांव, महाड, रोहा तालुक्यांमधील ग्रामिण मराठी बोलणारा) धनाजीराव वाकडे

मान्य, की दर बारा मैलाला बोली बदलते, बाज बदलतो. त्याबाबत प्रत्यवाय नाहीच. परंतु, प्रत्येक सिनेमा हा कोणत्या ना कोणत्या ठिकाणी घडणार्‍या वास्तव/काल्पनिक घटनांवर आधारित असतो. तर 'त्या ठिकाणची बोली' ही तर एकमेवच असेल ना? वानगीदाखल असं म्हणूया की अबक नावाच्या सिनेमाचा हिरो हा मालवणचा आहे. सिनेमाचा पुर्वार्ध मालवणातला आहे. तर मग त्या हिरोची, त्याच्या आजूबाजूच्या पात्रांची संवादफेक ही मालवणातल्या मराठी लहेजाचीच हवी ना? की ती नगरी चालेल? कानाला खटकणार ना? प्रस्तुत लेखामध्ये लेखकाचे म्हणणेही असेच आहे असे दिसते. केवळ ण चा न केला, आत्ता, आत्ता ग बया, कंच, वाइच, व्हय व्हय आणि विचित्र हेल काढून हे सगळं 'प्याकेज' ग्रामिण मराठी म्हणून माथी मारण्याचा जो उद्योग चालू आहे त्याबद्दल लेखकाने उद्वेग व्यक्त केलेला दिसतो आहे. >>बोलीभाषा तशीच्या तशी सिनेमात आणणे शक्य आहे असे मला वाटत नाही. ह्याबाबत असहमती वर नोंदवली आहेच. कोल्हापूर जिल्ह्याच्या पार्श्वभूमीवर घडणार्‍या सिनेमामध्ये मराठवाड्यातला औरंगाबादी किंवा बीडचा लहेजा योग्य नसतो. पण कोल्हापूरातली मराठी बोली जशीच्या तशी आणणं मात्र १०१%शक्य असतं. अर्थात....दिग्दर्शक, अभिनेते ह्यांची निरनिराळ्या बोलीभाषांवर कष्ट करण्यची तयारी असेल तर आणि निर्मात्याला तेव्हढा वेळ असेल तरच! नाही का?

सहमत, चिपलुन , रत्नाग्री, ची मालवणी वेगळिय, आणी तळ कोकणातली मालवणी वेगळिय, सातार्डा-पेडण्यातली मालवणी वेगळिय.

हे आले मराठी द्वेष्टे.

ऑह्ह गॉड ! व्हाय व्हाय ? तुम्ही मराठी मूव्हिज का वॉच करता ? -महेश कोठारे तळहातावर मूठ आपटून "डॅम इट्" म्हणतो ते ऐकायला. -अशोक सराफ आणि निवेदिता हेल मोगॅम्बो पोजमधे एक हात वर धरून तिरतिरतिर करत एकमेकांपासून दूर तिरके तिरके पळत जातात ती कोरियोग्राफी बघायला. -कोल्हापूरच्या कर्दळीच्या फुलांनी भरलेल्या म्युनिसिपल गार्डन्स बघायला. -"तुझी माझी जोडी जमली ग झक्कास पोरगी पटली" अशासारख्या अद्वितीय रचना ऐकायला आणि त्यावर हिरो हिरविणीचा झिम पोरी झिम डान्स बघायला -वैभवलक्ष्मीच्या व्रताने सुटलेली संकटे बघायला -कुंकवाच्या बळकटीच्या साक्षात् अनुभव घ्यायला. आणि किती कारणं सांगू.. ????? आता वेगळे मराठी सिनेमे निघतात असे ऐकतो, पाहतो. त्याविषयी विशेष भाष्य काही नाही.

>>>पुर्वी माडगुळकर, मिरासदार, शंकर पाटील अशी दिग्गज मंडळी होती जे कथा-पटकथा लिहायचे. ज्यांना ग्रामिण जिवन, तिथल्या भाषेचा बाज, तिथला लहेजा ह्यांची पुरेपूर माहिती होती. आज आहे का त्या ताकदीचा कथा-पटकथाकार? आहेत ना.. चार दिवस पुस्तकं वाचली नाहीत की लगेच घंटाभर मुलाखती देणारे. ... आणि दोन लावण्या काय गाजल्या की गावोगावी जाऊन तोंड नको इतकं उघडं ठेऊन गाणं म्हणणारे गायक पण आहेत..

..

अरे हो, तुम्ही कार्यव्यग्र असता नै का!!

कामातिरेकामुळे बर्‍याच मराठी लोकांना मराठी चित्रपट बघाण्यास वेळ मिळत नाही, ही वस्तुस्थिती आहे खरी.

अरे असले कसले चित्रपट बघतोस रे? असले चित्रपट येवून जातात तेच बरे आहे. (नाटकप्रेमी) माई

आजो, तुमचा आक्षेप योग्य आहे. ग्रामिण सिनेमा ग्रामीण वाटतच नाही. नटरंग बघताना तर डोकंच उठलं होतं. त्यातले तमासगीर तर तमासगीर वाटलेच नाहीत. झी च्यानेलचे पेड आर्टिस्ट वाटले.

सहमत!!.. सोनाली कुलकर्णीचा आवाज तुपात भिजवलेल्या आणि नन्तर पाण्यात बुडवून मग पेटवायला घेतलेल्या वातीसारखा वाटतो. :) :) :) 'अतुल कुलकर्णी'ने या पिक्चरसाठी खूप मेहनत घेतलीये... ते त्याच्या बॉडीवरून जाणवतेही.... पण "नाच्या"च्या भूमिकेचा खरंतर त्याने पूर्ण विचका केलाये.. असं वाटतं... त्याचा मुद्दाम काढलेला किरटा आवाज, रसभंग करतो... बाकी "जैत रे जैत" मधली स्मिता पाटील .. परफेक्ट वाटते. अर्थात तिचा चेहरा आणि एकन्दर देहबोली आणि भाषा ग्रामीण बाजाला साजेशी होती. आणि त्यांच्याबरोबर डॉ. मोहन आगाशे!!!... आsssssहाssss.. अजुनही म्हणजे त्यांच्या वयाच्या ८० व्या वर्षी ते इतके हॅन्डसम दिसतात...तर 'जैत रे जैत' मधले मोहन आगाशे.... खरोखर कातर-जमातीतला एक रांगडा गडी म्हणून शोभले. हिन्दी आणि मराठी दोन्हीमधला स्मिता पाटलांचा वावर सहज होता. 'उंबरठा' मधल्या स्मिता पाटील..म्हणजे एक करारी स्त्री!!!! आजच्या कोणत्याच अभिनेत्रीत ही प्रतिभा नाही. अपवाद फक्त "धोबीपछाड" मधल्या मुक्ता बर्वे'ची "सुलक्षणा दांडगे".. तिची ती गावठी पद्धतीने "दादाss" म्हणण्याची स्टाईल........ अ प्र ति म !!! तिचं एकन्दर सिनेमातलं बोलणं हे शहरात वाढलेल्या गावंढळ तरूण मुलीचं होतं. तिचं गावंढळ हिन्ग्लिश.. अत्यंत मोहक वाटलं!!!... तिचे ते दोन दात पुढे काढून हसणं.. आणि राग आल्यावर ते दात पटकन आत घेऊन डोळे भिरभिरवणं........ केवळ अप्रतिम!!!!! तसंच "जोगवा" मधली देवदासी- मुक्ता आणि तिची बोली आणि देहबोली.... म्हणजे या सगळ्यावर कळस्स्स्स!!!!..... :) रंगीत पिक्चर्स'मधली सगळ्यात पर्फेक्ट ग्रामीण भाषा वाटते, ती मधू कांबीकरांची!!.. अर्थात येवढ्यात कुठला त्यांचा ग्रामीण बाजा'चा पिक्चर आलेला आठवत नाही. पण "झपाटलेला" मधली त्यांची "लक्ष्याची आई" मनाला खूप भावली. ग्रामीण भाषेला एक सहज लय असते. आणि ती लय पकडण्यासाठी ती अंगात मुरावी लागते. या पिक्चरमधल्या मधू'जींच्या "गप्पे.ए.ए.ए माकडतोंड्या".. सारख्या शिव्या खरोखर नॅचरल वाटतात.. आणि उचित परिणाम साधतात.... काही वर्षांपूर्वीच्या.. कुठल्याश्या पिक्चरमध्ये - बहुधा "घराबाहेर" असावा... त्यात "रीमा लागू" यांच्या तोंडी पण बर्‍यापैकी गावरान भाषा आहे.. पण तितकीशी प्रभावी वाटत नाही. तीच गोष्ट- "स्मिताजी तळवलकर" यांची!!!... खरं सांगायचं तर या दोघींच्याही तोंडी ग्रामीण भाषा तितकीशी शोभत नाही. या दोघी ग्रामीण भाषेत बोलत असतानाही त्यांची ओरिजिनल शुद्धता जाणवल्यावाचून राहत नाही. सध्या काही पिक्चर आणि सिरियल्स मध्ये काम करणार्‍या "सुरेखा कुडची" ऑल्सो व्हेरी इम्प्रेस्सिव्ह!!!!!! कजाग सासू, मुलीला सासूविरूद्ध भरवणारी आई, नवर्‍याला मुठीत ठेवणारी बायको... या सगळ्या त्यांच्या भूमिका बर्‍याचदा ग्रामीण भाषेत बघायला आणि ऐकायला मिळतात...... खूप सुन्दर!!!!!!!!!

एकदम.. ए भुसनळ्या.. :) एकूण चित्रपट हा स्पूफच्या मार्गाने जाणारा आणि विनोदी असल्याने तिचं बोलणं झकास जमून गेलं आहे. पण परवाच दे धक्का मधले काही धमाल सीन - उदा. "सेनापती आमचे अश्व कुठे आहेत" पाहताना, सक्षम कुलकर्णीचं अतिशय ओढून ताणून ग्रामीण अगदी डोक्यात गेलं.. यायाम.. टिंग्या हा चित्रपट, त्यातली वर्‍हाडी बोली आणि एकूण साधा गाव शोभेल असं दिग्दर्शन आणि कला दिग्दर्शन जास्त अपील (मराठी?) झालं..

मपलं तुपलं ऐकून मला तसं वाटलं. वर्‍हाडी किंवा अस्खलित अहिराणीचा मी काही जाणकार नाही. आणि बहुधा जुन्नर तालुक्यात असं बोलत नसावेत.