श्रीगणेश लेखमाला २०१७!

अरे वा! मस्तच, रोचक विषय आहे. दरवर्षीप्रमाणेच याही वेळी भारी लेख वाचायला मिळणार! बापाचा नैवेद्य असणार की नाही या वेळी?

' मी ' पण

लेख वाचायला आवडतील.

शुभेच्छा. नेहमीप्रमाणेच उत्तमोत्तम लेख वाचायला मिळतील.

मस्त. 'मी' पण लिहिणार

लेखमालेला शुभेच्छा !

काहीतरी लेखन करू लागतो . . . .

हा विषय आवडला नाही. इथे मी पणा खूप ऐकला आहे. पण गणेश लेखमाला जरा भारी असावी अशी अपेक्षा होती. असो. या निमित्ताने संक्षी सरांना बोलवा आता परत अशी एक सूचना करावीशी वाटते.

काय विषय ठेवावा हा सा. सं. चा प्रश्न आहे. पण आधी मी, मी करणारे कमी आहेत का? त्यातल्या त्यात एखादं संतुलित लिखाण आलं तर नक्की वाचून पोचपावती देऊ. आम्ही काही विशेष उजेड पाडलेला नसल्याने लिखाण काही जमायचं नाही. सजावटीला काही मदत लागली तर सांगा.

लिहिलं तर खुप चांगला विषय आहे. सा.सं. एक चांगली संधी दिली आहे असे वाटते. लिहायचं ठरवलं आहे, लिहिलं की टपालाने पाठवीनचं. उपक्रमास शुभेच्छा....! गंपती बप्पा मोरया....! -दिलीप बिरुटे

विषय आवडला नाही. एक तर विषयाची मांडणी आवडली नाही. एक संक्षी जरा मी मी पणा करत होते पण ती काही मिपाची सिग्नेचर स्टाईल नाही, होऊ सुद्धा नये. (बरं ज्यामुळे त्यांना बॅन केलंय त्याच गोष्टीला गणेशमालेचं ओपनिंग म्हणुन वापरावं?!) संक्षी सुद्धा केवळ मी मी पणामुळे ओळखले जावेत असेही नाही. त्यांचे इतर लेखन चांगले असायचे. (आताही त्यांना का बॅन केलं ते कळालेलं नाही.) "माझ्या आयुष्यातले संघर्ष" असे काही विस्ताराने मांडले असते तर जास्त संयुक्तिक वाटले असते. दुसरं म्हणजे गेले २-३ वर्ष झाले मिपा गणेशमाला अशाच विषयांच्या भोवती का फिरते? मी, माझा व्यवसाय, माझा छंद... म्हणजे सदस्यांनी स्वतःविषयी लिहीणे हा एक समान धागा मागच्या २-३ लेखमालांमध्ये दिसतोय. आता थोडं इनोव्हेट करायला हवं होतं. असो, वाचायला उत्सुक आहेच. शुभेच्छा!

अरे वा ! बर्‍याच विश्रांतीनंतर एका नव्या उपक्रमाची मेजवानी गणेश लेखमालेच्या निमित्ताने मिळणार !

शक्य असेल तर विषय बदला प्लिज!

लिहिणार नाहीत . तरी ज्याचे त्याचे संघर्ष समजतील . मग ते कुठल्याही विषयातले का असेना . दुसरी गोष्ट ज्यावर लेखमाला व्हावी असा अजून विषय उद्योजकीय संघर्ष आणि माझ्या उद्योग जगतातील कल्पना हा विषय अजून संयुक्तिक आहे असे वाटते . निरनिराळ्या क्षेत्रातील संघर्ष समजेलच शिवाय नवीन कल्पनांचा फायदा कोणालाही होऊ शकेल .

मला वाटत अनाहिता महिला दिन विशेषांक नंतर हाच उपक्रम आलाय. शुभेच्छा!

लेखमालेची सुरुवात श्री. गणेशाच्या कहाणीने झाली तर उत्तमच. करता करविता बाप्पा आहेच. श्री.गणेशाय नम:!

इथे खेळाडू, शास्त्रज्ञ, राजकारणी, कलाकार यांच्याबद्दल या ना त्या निमित्ताने खूप लिखाण झाले आहे. यावेळी १० वेगवेगळ्या अंतराळ वीरांच्या किंवा यशस्वी अथवा फसलेल्या अंतराळ मोहिमांच्या कहाण्या किंवा दर्यावर्दींच्या कथा किंवा अम्युननसेन सारखे ध्रुवीय मोहिमांचे नायक किंवा १० पॅरालिंपिक पटू असे काहीतरी वाचायला आवडले असते. दर्जा घसरतोय हे खेदाने लिहितो. खरोखरच सकस असे काही वाचायला मिळाले तर माझे शब्द मागे घेईन.

लेखमालेला शुभेच्छा. पण या लेखमालेच्या विषयाच्या निमित्ताने काही प्रश्न पडले आहेत. एकतर या विषयावर लिहिलेल्या लेखात आपलाच बराच उदोउदो होणार. म्हणजे 'मला पहा आणि फुले वाहा' असा प्रकार नाही म्हटले तरी होणारच. तसे करणे सगळ्यांना प्रशस्त वाटेलच असे नाही. आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे अनेकदा संकट आले की त्याला तोंड देण्यावाचून गत्यंतर नसते. अशावेळी आपण अशा काही गोष्टी करू शकतो यावर आपलाच विश्वास बसणार नाही अशा गोष्टी आपण प्रत्यक्ष करतो. पण बर्‍याचदा ते तात्कालिक असते. एकदा एखादी सुपरह्युमन गोष्ट केली याचा अर्थ तो माणूस सुपरमॅन झाला असा होत नाही. सामान्य परिस्थितीत आपण एखादी गोष्ट ज्या पध्दतीने करतो त्यात आणि संकटप्रसंगी आपण तीच गोष्ट ज्या पध्दतीने करतो त्यात बराच फरक असू शकतो. पण अनेकदा होते असे की एखाद्याने असे काही लिहिले की त्या माणसाकडे बघायचा सगळ्यांचाच 'नजरीया' बदलतो. आणि मग त्यातून वेगळा परिणाम होऊ शकतो. मिपाच्या संदर्भात कुठल्यातरी चर्चेत एखादा प्रतिसाद त्या माणसाने दिला आणि तो त्या 'सुपरह्युमन' प्रतिमेला साजेसा नसेल तर सामान्य प्रसंगातील एखाद्याची वर्तणूक आणि संकटकाळातील वर्तणूक यातील फरक लक्षात घेतला नाही तर मग मुळातील ती सुपरह्युमन प्रतिमा खरी होती की उगीच फेकंफेक होती हा संभ्रम अनेकांच्या मनात निर्माण व्हायची शक्यता आहे. कदाचित मी फार जास्त विचार करत असेनही. दुसरे म्हणजे एखाद्याने एखादी गोष्ट लिहिली तर भविष्यात त्याचा स्कोअर सेटलिंगसाठी वापर होऊ शकतो. मागे एकदा एखादी गोष्ट करायची होती पण ती करता आली नाही तर कशी रूखरूख वाटते यावर मिपावर एक लेख आला होता. त्यावर मी एक प्रतिसाद दिला होता. काहींना तो प्रतिसाद बराच आवडला पण महाराष्ट्रातील एका राजकीय पक्ष समर्थक आय.डी ने त्याचाच वापर माझ्याविरूध्द दोन-अडीच वर्षांनंतर स्कोअर सेटलिंगसाठी केला होता. तसेच अन्य एका चर्चेच्या संदर्भात मी आणखी एक गोष्ट लिहिली होती त्याचा वापरही स्कोअर सेटलिंगसाठी त्या आय.डी ने त्याच चर्चेत केला होता. आता ते स्कोअर सेटलिंगवाले प्रतिसाद आणि तो आय.डी हे दोन्ही मिपावर नाहीत. संपादकांनी ते प्रतिसाद उडवले आणि ज्यांच्या हातात आय.डी उडवायचे अधिकार असतात त्यांनी तो आय.डी पण उडवला. तोच मनुष्य आता दुसर्‍या नावाने मिपावर वावरत असला तर कल्पना नाही. मी त्या पक्षाचा कायमच विरोधक राहिलो आहे आणि त्याला अनुसरून मी त्या चर्चेत प्रतिसाद दिले होते. पण माझ्या मुद्द्यांचा प्रतिवाद न करता मी दोन-अडीच वर्षांपूर्वी दिलेले त्या राजकिय पक्षाशी दुरूनदुरून संबंध नसलेले प्रतिसाद घेऊन स्कोअर सेटलिंगसाठी वापरले. हा प्रकार नक्कीच खटकण्याजोगा होता. तेव्हापासून ठरविले की मिपावर माझ्या खाजगी आयुष्याविषयी फार गोष्टी लिहायच्या नाहीत. त्यानंतर 'मी एक बत्थड इंजिनिअर होतो' वगैरे नेहमीच्या गोष्टी सोडून मिपावर खाजगी आयुष्याविषयी फार लिहिलेले नाही. मिपावर किंवा पब्लिक फोरमवर स्कोअर सेटलिंग कसेही होऊ शकते याची कल्पना आहे. पण आपण एखाद्या गोष्टीसाठी खूप संघर्ष केलेला असला तर ती गोष्ट आपल्या मनातील थोडासा हळवा कोपरा असते. त्या गोष्टीसाठी आपण नक्की कोणत्या दिव्यातून गेलेलो असतो ते केवळ आपल्याच कळू शकते इतरांना नाही . आणि नेमकी तीच गोष्ट दुसर्‍या कोणी आपल्या प्रतिसादाशी अजिबात संबंध नसलेल्या तिसर्‍याच विषयावरील स्कोअर सेटलिंगसाठी केली तर ते सगळ्यांनाच आवडेल असे नाही. अशा गोष्टी भविष्यात होणारच नाहीत याची काय खात्री आहे? या लेखमालेचा विषय बघून हे विचार मनात आले होते. हे लिहावे की नाही हा प्रश्नही पडला होता. तसेच भरलेल्या दुधाच्या ग्लासमध्ये मीठाचा खडा मला टाकायचा नाही. पण या लेखमालेच्या विषयासंदर्भात या निसरड्या गोष्टी आहेत हे एक मिपाचा कायमचा हितचिंतक आणि मिपाला आंतरजालावरील आपले घर समजणारा या नात्याने लिहित आहे. ही गोष्ट विचार करण्यायोग्य वाटल्यास त्याचा विचार व्हावा ही विनंती. असो. लेखमालेस शुभेच्छा.

तशा चुका बर्याच आहेत म्हणा. परंतू लिहायसारख काही नाही. बाकिच्यांचे लेख वाचायला तयार होऊन बसलो आहे.

मी हा शब्द ज्याच्यात येतो असा कुठलाच विषय नको शक्यतो. अजून बदलता येत असेल तर पाहावे ही विनंती. १. गाजलेल्या कवितांचे रसग्रहण. बघूया आपले सिद्धहस्त मिपाकर कविता कशी खुलवतात ते. २. भयकथा/ थरारकथा / रहस्यकथा. (मोजी / अकु पद्धत चालणार नाही) ३. निसर्गाबद्दलची मुक्तके. ४.मन ५. आपल्या रोजच्या वापरातील एखादी वस्तू घेऊन त्याच्या शोध आणि निर्मितीमागची सर्व गोष्ट. ह्यासाठी बरीच शोधाशोध करावी लागू शकते. ६. माहित नाहीत आणि विचारही करू शकत नाही अशी करिअर्स आणि त्यातले लोक.असं काहीतरी भन्नाट. ७. एकल प्रवास आणि त्यातले अनुभव..(ह्यात अगदी अर्ध्यातासाचा ट्रेनचा प्रवास पण असू शकेल किंवा २५ तासाचा परदेश/देशांतर्गत प्रवास असू शकेल.) आपण सगळेच केव्हा ना केव्हा एकट्यानेच प्रवास केला असतोच. ८.भीती. ही प्रत्येकालाच वाटत असते.कसली तरी. ज्ञात/अज्ञात गोष्टींची, वास्तूंची, कसलीही. हा विषय कदाचित अगदी फालतू वाटेल पण जरा एकांतात विचार करायला बसलो तर बऱ्याच गोष्टी आठवतील. मनात आले ते विषय सुचवलेत.

कॅनडामधल्या नोकरीच्या संधी असा जो धागा होता, त्यात एकांनी (बहुदा अनिंद्य.. नक्की आठवत नाही.) त्यांनी अनेक वर्षांपुर्वी लंडनला जाण्याचा निर्णय कसा घेतला आणि काही माहिती नसताना केवळ दहावीच्या जोरावर कसे गेले ह्याचा उल्लेख केला होता. हा संघर्ष वाचनीय असेल. मिपावर फार मोठा वर्ग हा भारताबाहेर / महाराष्ट्राबाहेर रहाणारा आहे ज्यांनी अशा काळात महाराष्ट्र सोडला जेव्हा आपल्यासाठी नक्की काय वाढुन ठेवले आहे ह्याची पुरेशी कल्पना त्यांना नव्हती. तरीही ते आले. परक्या भुमीत मराठी काय, भारतीय लोकही दिसायला दुरापास्त असतील. मराठी आंतरजाल तितके पुढे गेले नसेल की मिपा सारखे सपोर्ट ग्रुप हाताशी असावेत. ह्या लोकांनी केलेला संघर्ष नक्कीच वाचनीय असेल. लोक नोकरीच्या निमित्ताने पुष्कळ फिरतात, लहान मुलांना सोबत घेऊन परक्या जागी जातात. त्यांना नानाविविध अनुभव येत असतील. भाषेपासुन किराणामाला पर्यंत सगळंच वेगळं. खास करुन ३०-४० वर्षांपुर्वीचा काळ जेव्हा संपर्काची साधनं तितकी प्रगत नव्हती. ह्या लोकांनी काही तरी चूक केली म्हणुन संघर्ष नव्हता केला. गणेश लेखमालेच्या निमित्ताने जर अशा सकारात्मक गोष्टी वाचायला मिळाल्या तर जास्त आवडेल. आणि कदाचित लोकांना लिहीताना तितके अवघड वाटणार नाही.

चला, आता लिहा सगळ्यांनी पटापटा.

विषयाचे विस्तृत प्रकटीकरण आणि शंकांचे निराकरण केल्याबद्दल सासं यांचे आभार.

पण ह्यावेळी श्रीगणेश लेखमालेमध्ये एक महत्त्वाचा बदल घडून येत आहे. तो म्हणजे, आतापर्यंत केवळ निमंत्रितांसाठीच असलेली लेख लिहिण्याची संधी आता ह्या वर्षी निमंत्रितांबरोबरच सगळ्या वाचकांना मिळणार आहे.

याबद्दल मात्र असहमत. गेल्या वर्षीही श्रीगणेश लेखमाला सर्व मिपाकरांना लेखनासाठी खुली होती आणि या धाग्यामध्ये तसे जाहीर आवाहनही करण्यात आले होते. श्रीगणेश लेखमाला २०१६ -आवाहन

मिपा १० वर्षांचे होईल ना? त्यानिमित्ताने काही खास उपक्रम करणार आहत का?

माझ्या निरिक्षणानुसार व्यक्तिगत अनुभवातून आलेले लिखाण ही मिपाची संस्कृति च नाही. याचे कारण मला मानवी स्वभावात आहे असे वाटते. ते असे की जो माझ्या बरोबरीचा आहे त्याची मला फारशी किंमत नसते. जो माझ्या पेक्षा यशस्वी झाला आहे त्याच्या अनुभवांची मला ओढ असते. मिपाकरांमधे तसे सेलेब्रेटी लेखक कोणी नाहीत. समजा इथे लताबाई व विठ्ठल कामत वा असे कोणी सदस्य असते तर त्यांच्या लेखांवर उड्या पडल्या असत्या. कारण मानवी स्वभाव अनुभवाला महत्व देत नाही ते कोणाचे अनुभव आहेत याला महत्व देतो. " आराम हराम आहे" हे पं नेहरूनी म्हणणे व तेच चौकट राजा यानी म्हणणे यात जमीन अस्मानाचा फरक असतोच.