ट्रम्प, ध्रुवीकरण आणि तिसरे महायुद्ध

उजवीकडे झुकणे ही महायुद्धाची तयारी आहे असे मला म्हणायचे नाही. माझे मत थोडे वेगळे आहे. सर्वप्रथम हे स्पष्ट करतो की मी मोदींचा उघड समर्थक आहे. आणि माझ्या मिपावरील ट्रेलमध्ये हे तुम्हाला दिसून येईल. मी वापरलेला शब्द उदारमतवाद असला तरी त्याहीपेक्षा ध्रुवीकरण हा शब्द मला जास्त अपेक्षित आहे. भांडवलशाहीला उद्योगधंदे नीट चालण्यासाठी शांती आवश्यक असते, तसेच काहीवेळा युद्धपण हवे असते, त्यामुळे भांडवलदार जनमत कसे प्रभावित करतात याबद्दल मला विशेष काही सांगता येणार नाही. पण तरीसुद्धा मिडियाने भारतात काँग्रेसची, अमेरिकेत हिलरीची आणि ब्रिटनमध्ये ब्रेक्झिटविरोधी भूमिका घेतली होती. गंमत म्हणजे या तीनही ठिकाणी माध्यमे (इलिक्ट्रोनिक आणि प्रिंट) तोंडघाशी पडली. सोशल मिडिया निवडणूकांमध्ये महत्वाची भूमिका बजावतो, हे यावेळी परत एकदा दिसले. परंतु त्याच बरोबर जनमतचाचण्या अश्याप्रकारे सलग फेल गेलेल्या देखील दिसल्या. याचा अर्थ असा आहे का की लोक उघडपणे उदारमतवाद मान्य करतात पण मतदानाची वेळ आली की मात्र यु टर्न घेतात? अरब स्प्रिंग, इस्लामी दहशतवाद आणि युरोपातील निर्वासित या सार्‍याच्या मुळाशी आहेत याबद्दल माझ्याही मनात शंका नाही. परंतु यातून मला असेही जाणवत आहे की आज लोकशाही देशांमध्ये जनमत इस्लामविरुद्ध होऊ लागले आहे. एक प्रकारे बघायला गेले तर हे रॅडिकलायझेशनच आहे. ज्या प्रकारे जर्मनीमध्ये ज्यूंविरोधात जनमत तयार होत होते, तसेच एक प्रकारे इस्लाम्विरोधात होत आहे. मी देखील त्याचाच एक भाग आहे, आणि इस्लामबद्दल उदासीन राहणे मला देखील जमलेले नाही. ते योग्य आहे का, किंवा त्याची कारणे काय आहेत याची चर्चा मला आत्ता करायची नाही. तो एक स्वतंत्र विषय आहे. मला प्रश्न असा आहे की या घटना एका विशिष्ट गतीने जगाची पुन्हा एकदा विभागणी करत आहेत का? उदा. आज अमेरिकन लोकांना विचारले तुमचे मुख्य शत्रू कोण? तर ते म्हणतील इस्लाम आणि चीन. (ट्रंपची तथाकथित भडकावू विधाने प्रामुख्याने याच दोन विषयांवर होती. आणि तो निवडून आलाय म्हणून असे म्हणायला वाव आहे) मग भविष्यकाळात जर चीनने या इस्लामी देशांची बाजू घेतली, आणि एखादी ठिणगी पडली, आणि त्यात जर जनमताचा रेटा युद्धाच्या बाजूने असेल (जसा उरी हल्ल्याच्या वेळेस भारतात तयार झाला होता) तर परत सगळे जग नवीन युद्धात लोटले जाऊ शकते का? असा मुख्य प्रश्न आहे. इंग्रजीत एक म्हण आहे, नोन डेविल इस बेटर दॅन अननोन अँजल. त्याप्रमाणे हिलरी नोन डेव्हिल होती. ट्रंपला पाठिंबा मिळणे याचा अर्थ छुपे का होईना ध्रुवीकरण झाले आहे असाच होतो. असो, प्रतिसाद फारच विस्कळित झाला. बाकी

या अशाच विचारांचा अति माऱ्यामुळे जनता जास्त कडवी राष्ट्रवादी होत जाणार.

याच्याशी सहमत आहेच. पण

उजवी मंडळी सत्तेवर आली त्यात जनतेच्या मताचे प्रतिबिंब आहे.

हे खरेतर उजवी मंडळी सत्तेवर आली त्यात जनतेच्या बदलत्या मताचे प्रतिबिंब आहे. असे मला वाटते. आणि तीच धोक्याची घंटा आहे

हे तर आहेच. पण यात एक फरक आहे. आतापर्यंत आपण केवळ राज्यकर्त्यांचे मत विचारात घेत होतो. आता सोशलमिडियामुळे जनतेचे मत पण दिसू लागते. विशेषतः तीन प्रमुख लोकशाही देशांमश्ये जेव्हा सामान्य जनता प्रसारमाध्यमांच्या विरुद्ध भूमिका घेते, आणि माध्यमांना त्याचा पत्ताही लागत नाही (लागत असेलही कदाचित) हे मला जास्त अलार्मिंग वाटते.

हिन्दु जनतेला हे स्पष्टपणे जाणवायला लागल्यावर नेमके मोदी एक पर्याय म्हणुन समोर आले.

एव्हढ्यावरच भागत नाही. भारतात मोदींच्या उजव्या प्रतिमेवर सगळे झाले. मोदींचा उघड अजेंडा विकासाचाच होता. मग ट्रंपने मोदींच्या पुढे एक पाऊल टाकले असे म्हणायचे का? की केवळ माध्यमांच्या (अव)़कृपेमुळे हे जिंकले असे म्हणायचे? माध्य्मांची उघड भूमिका उदारमतवादाची असते, आणि म्हणून हा माध्य्मांच्या उदारमतवादाचा पराभव मानायचा का?

??? तुम्हाला नेमके काय म्हणायचे आहे? अनिरुद्ध वैद्य हा माझा डुआयडी आहे?