मराठीमधील आणि मिपावरील सर्वोत्कृष्ट कविता कोणत्या

माझे सगळ्यात आवडते गाणे/कविता म्हणजे मंगेश पाडगावकरांची "या जन्मावर, या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे" चाल आणि गाणी लक्षात राहणे हा माझा स्वभाव नाही परंतु त्याला अपवाद ही कविता नुसती वाचली तरीही अरुण दातेंचा आवाजातल गाण आपसूक आठवते, मी हे गाणे आवडीचे असूनही रेकॉर्ड करून/घेऊन कधीच ऐकले नाही.(आठवणीतील गाणी संस्थळावरील उल्लेखानुसार संगित यशवंत देव यांचे आणि राग खमाज) अचानक कधीतरी ऐकु येणारा या गाण्याचा सूर आणि जीवनाचा मोह घालणारे, जीवनाची पुन्हा उभारी देणारे हे जीवन सुंदर आहे असे सांगणारे शब्द चंचल वारा, या जलधारा, भिजली काळी माती हिरवेहिरवे प्राण तशी ही रुजून आली पाती ते या ओठांनी चुंबुन घेइन हजारदा ही माती अनंत मरणे झेलुन घ्यावी इथल्या जगण्यासाठी अर्थात पहिली ओळ या जन्मावर, या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे आणि शेवटची ओळ इथल्या पिंपळपानावरती अवघे विश्व तरावे.. यातील पिंपळपान हे रुपक बर्‍यापैकी कविंच्या कवितांमध्ये येत असावे असे गुगलल्यावर दिसते. विकि आणि ज्ञानकोशीय संकेतांचे पालन होण्यासाठी बर्‍याचदा आपली भूमिका कठोरपणे मांडण्याचा प्रसंग मराठी विकिपीडियावर बर्‍याचदा येतो; पिंपळपान हे रुपक असलेल्याच कवयित्री इंदिरा संतांच्या माझ्या आवडत्या दोन ओळी मी मराठी विकिपीडियावरील माझ्या सदस्य पानावर लावलेल्या आहेत त्या अशा कातरवेळेवरती थबकून, ऐकतील जर पिंपळपाने उत्तरातला कडू गोड मध, शोषतील ती तीक्ष्ण सुईने पिंपळपान हे रुपक कुणी विवीध कवितांच्या माध्यमातून उलगडून दाखवले तर वाचण्यास आवडेल. तसेच वैदर्भीय कवि ज्ञानेश वाकुडकर यांच्या मनाचा खुलेपणा जोपासण्याचे आव्हान अगदी चपखल वर्णन करणारी खालील चारोळी सुद्धा मला आवडते तीही मी माझ्या विकि-सदस्य पानावर क्वोट करता यावी म्हणुन वाकुडकरांची फेसबुकव्यनिच्या माध्यमातून खास परवानगी घेतली होती.

खुलं खुलं आभाळ तसा.. मीही खुला खुला.. दारं, खिडक्या, भिंती यांची.. सवय झाली तुला.. कवीवर्य-ज्ञानेश वाकुडकर (१०/०६/२०१२)

मनाचा खुलेपणा कसा जोपासावा ? या विषयावर मी लावलेली मिपा धागा चर्चा मात्र अद्यापही प्रतिसादांसाठी ताटकळते आहे, असो.

बालकवींची 'आनंदी आनंद गडे' आणि साने गुरुजींची 'खरा तो एकचि धर्म' मराठी काव्य वेलीवरची सर्वात मधूर फळांपैकी असावीत. 'खरा तो एकचि धर्म' लिहिताना सानेगुरुजींंच्या बॅक ऑफ माईंड बालकवींची 'आनंदी आनंद गडे' सुद्धा राहीली असू शकेल का ? खरा तो एकचि धर्म मध्ये साने गुरुजी म्हणतात ..... भरावा मोद विश्वात असावे सौख्य जगतात सदा हे ध्येय पूजावे, जगाला प्रेम अर्पावे असे हे सार धर्माचे असे हे सार सत्याचे परार्थी प्राणही द्यावे, जगाला प्रेम अर्पावे आणि आता बालकवींच्या 'आनंदी आनंद गडे' च्या कवितेतील या ओळी पहा स्वार्थाच्या बाजारात, किती पामरे रडतात त्यांना मोद कसा मिळतो, सोडुनि स्वार्था तो जातो द्वेष संपला, मत्सर गेला, आता उरला इकडे, तिकडे, चोहिकडे || ५ || या ओळींना साने गुरुजींच्या ओळी काही सांगताहेत असे वाटते का ? एनी वे 'आनंदी आनंद गडे' आणि 'खरा तो एकचि धर्म' या दोन्ही कविता कुणाला च्योप्य पेस्त कराव्या वाटल्यातर तसे हरकत नाही कारण बालकवी आणि साने गुरुजी दोघांचेही साहित्य प्रताधिकार मुक्त आहे.

मंडळी विकिसंदर्भाने कॉपीराइट बद्दल लेखनात दोनचार दिवस इतरत्र व्यस्त असल्याने माझ्या प्रतिसादांना विलंब होईल. परंतु चर्चा चालू राहू द्यात, आपणा सर्वांच्या चर्चा सहभागासाठी आभारी आहे.