Skip to main content

ट्रॅप आणि विषकन्या बद्दल आरोप

लेखक स्पार्टाकस यांनी मंगळवार, 10/03/2015 04:32 या दिवशी प्रकाशित केले.
ट्रॅप या कादंबरीवर झालेल्या आरोपांवरुन बुकगंगा वरुन विषकन्या ही कादंबरी विकत घेऊन मी वाचून काढली. ही कादंबरी ई-बुक स्वरुपात उपलब्ध आहे जी आयपॅड किंवा इतर कोणत्याही टॅबमध्ये डाऊनलोड केली जाऊ शकते. वाचताना मला स्वतःला मूळ संकल्पना आणि काही गोष्टींतील साधर्म्य जाणवलं, परंतु सगळी कादंबरीच चोरली आहे असा आरोप करणार्‍यांपैकी किती जणांनी विषकन्या वाचली आहे याबद्दल मला शंका येऊ लागली आहे. सुमारे तीन महिन्यांपूर्वी अमेरीकेच्या फुल्टन या पाणबुडीसंदर्भात एक लेख वाचनात आला. ही पाणबुडी अमेरीकन सरकारच्या अधिकार्‍यांना पत्ता लागू न देता रशियात स्मगल करण्यात आली या संदर्भात तो लेख होता. या लेखाचा आधार पकडून रशियन सरकारकडून भारताला मिळणारी अण्विक पाणबुडी कशा तर्‍हेने भारतात आणता येऊ शकते ही कल्पना डोक्यात आल्यावर या कादंबरीची मूळ संकल्पना तयार झाली. उरलेली कथा या मूळ संकल्पनेच्या भोवताली रचलेली आहे. ज्यांनी विषकन्या वाचली आहे आणि वाचलेली नाही त्यांच्यासाठी - विषकन्या कादंबरीत भारताकडे येणारी पाणबुडी ही बेरींगच्या सामुद्रधुनीतून आणि चीनच्या दक्षिणेकडून मुंबईत पोहोचते असा उल्लेख केलेला आहे. या मार्गाने पाणबुडी आणण्यात असलेला धोका ट्रॅपमध्ये स्पष्ट करण्यात आलेला आहे. सुएझ कालव्यातून ज्या पद्धतीने वाहतूक केली जाते ती कॉन्व्हॉय पद्धत याचा विषकन्या मध्ये उल्लेख कोणाला आढळला का? हे डीटेलींग मी इंटरनेटवरील माहिती वाचून केलं आहे. पाणबुडीच्या प्रवासाचं डीटेलींग करताना दोन बंदरांमधील अंतर आणि त्यासाठी लागणारा वेळ याचा अंदाज करण्यासाठी मी ही साईट वापरली - http://ports.com/sea-route/ या साईटवर आपल्या दोन्ही बंदरांचे डीटेल्स आणि पाणबुडीचा वेग ही माहिती दिल्यावर प्रवासास लागणारा वेळ दिसू शकतो. दोन्ही पाणबुड्यांच्या प्रवासाचा अंदाज घेण्यासाठी आणि डीटेलिंग करण्यासाठी मी हे तंत्रं वापरलं होतं आणि त्यावरून लागलेल्या वेळेचा अंदाज बांधला होता. विषकन्या मध्ये हे कोणाला आढळलं का? हे डीटेल्स कॉपी केले होते हा आरोप कशाच्या आधारावर केला आहे? पाणबुडीच्या मार्गाच वर्णन करताना केप ऑफ गुड होपच्या परिसरातील वादळाचा कोणता संदर्भ विषकन्या मध्ये आढळतो? मुळात विषकन्यामध्ये केप ऑफ गुड होपशी काही संबंध आला आहे का? याच पाणबुडीच्या संदर्भात उल्लेख आलेल्या वेगवेगळ्या मिसाईल्सच्या प्रकारांचा आणि अ‍ॅटॉमिक न्यूक्लीयर मिसाईलचा साधा उल्लेखतरी विषकन्यामध्ये आला आहे का? या संदर्भात इतर कोणती कादंबरी चाफा किंवा आणखीन कोणी वाचली आहे का? विषकन्या हे कथानाक वाचल्यास ते भारतात राजीव गांधी आणि पाकिस्तानमध्ये बेनझीर भुट्टो पंतप्रधान असतानाच्या काळातलं आहे हे समजून येऊ शकतं. त्या काळात उल्लेख केलेली रशियन पाणबुडी १९९० मध्येच रशियन नौदलातून निवृत्त करण्यात आली. ज्या अत्याधुनिक पाणबुडीचा ट्रॅपमध्ये उल्लेख आहे, ती आजही रशियन नौदलात कार्यरत असलेली अणुपाणबुडी आहे हे कोणाला माहीत आहे काय? मूळ संकल्पना आणि काही तपशील समान आले म्हणून संपूर्ण कादंबरी चोरली आहे असा आरोप करताना या सर्व संदर्भांचा कोणी साधा विचार तरी केला होता का? आतापर्यंतच्या माझा इतर लेखनात प्रत्येक वेळी मी वापरलेल्या संदर्भ ग्रंथांचा मूळ लेखकाच्या नावासकट मी स्पष्ट उल्लेख केलेला आहे. केनेथ अँडरसनच्या ज्या शिकारकथांचा मी अनुवाद केला आहे त्याच्या प्रताधिकारावरुन मी प्रशासनाला स्पष्टीकरणही दिलेलं होतं आणि ते मान्यं करुन प्रशासनाने या कथा पुन्हा प्रकाशित केल्या आहेत. या सगळ्या प्रकारात मला स्वत:ला आता विच हंटींगचा आणि स्कोर सेटलींगचा वास येऊ लागला आहे. या सगळ्यानंतर मिसळपावच काय, पण इतर कोणत्याही मराठी संस्थळावर काहीही लेखन करण्याची माझी इच्छा नाही, कारण ते पूर्वग्रहदूषीत नजरेनेच पाहिलं जाईल याची मला खात्री आहे. तस्मात, अखेरचा नमस्कार!
लेखनविषय:
लेखनप्रकार

वाचने 42404
प्रतिक्रिया 131

प्रतिक्रिया

In reply to by अत्रन्गि पाउस

करतात नाय हो... करू शकतात असं म्हणाले होते ते अगोदर. (आता वर ते परत आपल्याला "हो" सुद्धा म्हणालेत ते सोडा.) पण एखादा माणूस अगदी अवघड गोष्टही करू शकतो म्हणून तो जे जे करतो ते सगळंच तेवढंच अवघड असेल असं कसं म्हणता येइल?

In reply to by असंका

अहो ते "करतात, करू शकतात" वर लक्ष नाही गेलं माझं. आय माय स्वारी बरंका... अवघड वा सोप्याचा प्रश्न नाही आहे हो. कलेच्या प्रांतात अवघड-सोपे असे काही असते याबद्दल मला जरा शंका आहे. एखादी गोष्ट सादर करण्यात सादरकर्त्याचे स्व:त्व झळकते, ते जेवढे उच्च तेवढी कला अजून सुंदर होते. एखादी साधी गोष्ट आपल्या कल्पकतेने खुलवत नेणे म्हणजेच ती अवघड होते जाणे. 'जागेच्या वाटपावरून सख्या भावांमधे भांडण झाले' ही एका ओळीची गोष्ट व्यासांनी 'महाभारत' म्हणून मांडले. 'महाभारत' म्हणून वाचतांना ते किती अवघड आहे ते जाणवते. प्रेयसीच्या प्रेमात येडा झालेला प्रियकर ढगालाच प्रेमसंदेश घेऊन जायला सांगतो ही एक साधीशी कल्पना मेघदूत मधून अवघड होऊन समोर येते. उद्या कुणी त्याच ढगाच्या मार्गाने प्रवास करणार्‍या एखाद्या गाडीला उद्देशून सगळे 'मेघदूत' जसेच्या तसे 'गाडीदूत' म्हणून खपवले तर तो नकलाकार. पार्श्वगायन करणार्‍यांबद्दल माझं असं निरिक्षण आहे की संगितकाराने सांगितलेलं त्याच्याच सुरांमधे राहून त्यात आपलं स्व:त्व मिसळून गाण्याला उच्च अनुभवाच्या पातळीवर घेऊन जाऊ शकतात ते खरे कलाकार. त्यांच्या समोर तेच गाणं तसंच्या तसं आधीच कुणी गायलेलं नसतं ज्याचा ते आधार घेऊ शकतात. एखादं गाणं मुळातून तयार करायला फार कष्ट पडतात. तुनळीवर त्यांचे मेकींग ऑफ बघून कळते. एखादं हजार वेळा ऐकलेलं गाणंच कुणी अगदी हुबेहुब त्याच हरकतींसकट म्हणत असेल तर तो कलाकार नाही, नकलाकार. त्या नकलाकाराला एखादं नविन गाणं गायला सांगतात तेव्हा खरं पितळ उघडं पडतं. असे कित्येक आयडॉल आता धूळ खात पडलेत. ज्यांनी नकला करता करता स्वःत्व शोधलं आणि सादर केलं तेच टिकलेत. सोनू निगम हे त्याचं उत्तम उदाहरण.

In reply to by संदीप डांगे

चिंधीलाही राजवस्त्र म्हणून जे सादर करू शकतात तेच खरे कलाकार, दुसर्‍याच्या राजवस्त्राला आपले राजवस्त्र म्हणून चिंधीगिरी करतात ते नकलाकार' वा साहेब काय म्हणता? दंडवत स्वीकारा __/\__

http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5092239646278206025 - ट्रॅप http://www.bookganga.com/Preview/Preview.aspx?BookId=541509949033314505… - भुताळी जहाज २ बर्म्युडा ट्रँगल मधील भुताळी जहाजे प्रकरणार उरलेली जहाजे सापडतील, प्रिह्यु मध्ये उपलब्ध नाहीत.

In reply to by चाफा

आणखी एक - स्पार्टाकस साहेबांनी दिलेल्या संदर्भात Ocean triangle by Charles Berlitz हे पुस्तक दिसलं. अनेकवार शोध घेऊनही ह्या लेखकाचं ह्या नावाचं पुस्तक कुठेच दिसलं नाही- त्याच्या bibliography तही ह्या नावाच्या पुस्तकाचा उल्लेख नाही. कुणी हे पुस्तक शोधण्यात मदत करील काय? उलट बाळ भागवत ह्यांच ह्याच नावाचं पुस्तक मात्र मराठीत प्रसिद्ध आहे- आणि स्पार्टाकस ह्यांच्या कृपेने त्यातले उतारेही आता आंजावर दिसतात. उदाहरण - Berlitz ह्यांच्या Bermuda Triangle मधे (जे संदर्भासाठी वापरल्याचा उल्लेख आहे) WitchCraftबद्दल पुढील विधान दिसतं - The spoksperson said "we presume they are missing, but not lost at sea". लेखात ह्याचं भाषांतर (?) झालंय "विचक्राफ्ट हरवली खरी, पण ती समुद्रात नव्हे". भागवतांच्या पुस्तकात मात्र विचक्राफ्टबद्दल वरील वाक्य हुबेहुब आहे. असो, असे आणखी अनेक "योगायोग" सापडतील.

In reply to by आनन्दा

ते पुस्तक आमच्याकडेही आहे. स्पार्टाकस साहेबांनी त्यांच्या संदर्भात उल्लेखलेलं "Ocean Triangle" हे पुस्तक मात्र इंग्रजीत कुठेही सापडलं नाही.

नक्की काय झालंय हे माहीती नाही आणि तेवढं वाचायला वेळ पण नाही. फक्त एका मेंबर बद्दल बोलताना पातळी सोडू नये ही विनंती.

स्पार्टाकसचं सगळंच लेखन चोरीचं कसं आहे हे दाखवण्याचा चंग बांधलेल्यांसाठी - चाफा यांनी इथे दिलेली अनोखी रात आणि yourghoststories.com इथली कथा ही सारखी वाटणं अगदी साहजिकच आहे, कारण या दोन्ही कथा मी लिहील्या आहेत. BhatakatiAatma हा त्या साईट्वरचा माझा आयडी आहे. ज्यांना आणखीन खात्री करुन हवी असेल त्यांना मी पासवर्डही देण्यास तयार आहे. स्क्रीनशॉट्सबद्दल - आजपर्यंत मी अनेक गुप्तहेर कथा मराठी, हिंदी, इंग्रजी आणि फ्रेंच भाषेत वाचल्या आहेत. अनेक कथांमध्ये वर्णनांत आश्चर्यकारक साम्यं मला आढळून आलेलं आहे. दोन वेगवेगळ्या देशांतले, भाषेतले लेखन अनेकदा हुबेहूब वर्णन करताना पाहूनही कधी वाड्मयचौर्याची शंका निदान मला तरी आली नाही. कारण एखादी कल्पना एकाच वेळी अनेक लोकांना सुचू शकते याची कित्येक उदाहरणं माझ्यासमोर घडलेली आहेत. त्या स्क्रीनशॉट्मध्ये असलेल्या वर्णनाशी साधर्म्य असलेलं वर्णन इयन फ्लेमींग (जेम्स बाँडचा लेखक), अ‍ॅलीस्टर मॅकलीन, डॅन ब्राऊन या लेखकांच्या कथांमध्ये कित्येक ठिकाणी आढळतं, परंतु याच अर्थ त्यांनी एकमेकांचं लेखन चोरलं असा अर्थ निघतो का? कोणतंही लेखन करण्यापूर्वी ही कल्पना साहित्यात पूर्वी कोणी वापरली आहे का हे तपासून पाहणं कोणाला तरी शक्यं आहे का? भुताळी जहाज मालिकेबद्दल- ओशन ट्रँगल या भागवतांच्या पुस्तकात चार्ल्स बार्लीत्झ आणि रिचर्ड वायनरच्या पुस्तकांतील अनेक वर्णन भाषांतरीत केलेली आहेत. चार्ल्स बार्लीत्झचं बर्म्युडा ट्रँगल, ड्रॅगन ट्रँगल, रिचर्ड वायनरची From the Devil's Triangle to the Devil's Jaw, Ghost Ships: True Stories of Nautical Nightmares, Hauntings, and Disasters, The Devil's Triangle, The Devil's Triangle 2 या सर्व पुस्तकांतील अनेक उतारे भाषांतरीत केलेले आहेत. ही सर्व पुस्तकं माझ्या संग्रही आहेत आणि याच सर्व पुस्तकांतील संदर्भांचा उपयोग मी भुताळी जहाज आणि थोडे अद्भुत थोडे गूढ या मालिकेतील काही प्रकरणांत केला आहे, पण मराठीत भागवतांनी आधीच या घटनांबद्दल लिहील्यामुळे मी भागवतांच्या पुस्तकातून चोरी केली असं चित्रं निर्माण झालं आहे. परंतु या सर्व पुस्तकांबरोबरच या लेखांत जी इतर माहीती आलेली आहे, जी भागवतांच्या पुस्तकात नाही, ती कुठून आली याचा कोणी विचारही करण्याची तसदी घेतलेली नाही. एव्हरेस्ट, के२, ९० डिग्री साऊथ, आर्क्टीक बाय नॉर्थवेस्ट या इतर मालिकांतील लेखांबद्दल अद्याप कोणाला काही 'शोध' लागलेला दिसत नाही. लागण्याची शक्यताही नाही कारण हे सर्व लेखन मूलतः माझं स्वतःचं आहे. सर्व मालिकांच्या अखेरीस मी संदर्भग्रंथांची यादी दिलेली आहे. सरतेशेवटी, मराठीतील एका लेखकाची कथा मी जाणूनबुजून कॉपी करुन मराठी संस्थळावरच टाकेन, जिथे वेगवेगळ्या विषयावरील पुस्तके नियमितपणे वाचणारे वाचक आहेत इतका मूर्खपणा आणि निर्ढावलेपणा माझ्यात नाही इतकंच स्पष्टं करतो. जे झालं ते दुर्दैवी आहे, परंतु ते जाणिवपूर्वक झालेलं नाही इतकंच मी स्पष्ट करु इच्छीतो.

In reply to by स्पार्टाकस

वरच्या दोन प्रतिक्रिया परत डकवतो आहे.
स्पार्टाकस, ह्या कादंबर्‍यांशी असलेले साधर्म्य म्हणा किंवा अजुन काही म्हणा तो एक आपण सोडुन देउ. तुमचं बाकीचं लेखन चांगलं आहे. वेळोवेळी तुम्हाला तसं कळवलेलही आहे. पुढची पुर्ण स्वरचित कथा टाकुन हे डाग काढुन टाका. मिसळपाव म्हणा किंवा अन्य स्त्रोत म्हणा हे हौशी लेखक-कवी वगैरे कलाकार मंडळींसाठीचं उत्तम व्यासपीठ आहे. इथे तुम्ही परफेक्ट असायची अपेक्षा नाही तर जेन्युइन असायची आवश्यकता आहे. चुका करत टक्के टोणपे पचवतच पुढे जाण्यात मज्जा आहे. असो. लेखन सोडु नका. मी थेट ग्रंथचौर्‍याचा आरोप करणार नाही. पण एवढं साधर्म्य असुनसुद्धा तुम्ही जर का आरोपांचं खंडन करणार असाल तर काय उपयोग हे निवेदन देउन? त्यापेक्षा इथुन पुढे अश्या चुका होणार नाहीत असं पहा. आणि लिखाण सोडु नका. कसं?
True that. It's annoying to see people defending a guilty person. I am not saying he should be punished. But at least he should accept the mistake, give promise that it will not occur here onwards and write something genuine. I and others who are currently accusing Mr.Spartacus will be more than happy to read something genuine written by him. MIPAkars are not going to hang him to death. May be for couple of months every work he types will be criticized a lot, but may be that is his redemption. Mr. Spartacus if you are reading this. We are looking forward for a positive stand from your side. You must not quit genuine writing. Not many people can write this nicely. thank you. Have a nice day ahead.
नीट वाचलत तर तुम्हाला समजेल लोक तुम्हाला दगडानी मारत नाहियेत किंवा लेखन संन्यास घ्या म्हणुनही सांगत नाहियेत. अजुनही तुमच्याकडुन चांगल्या आणि जेन्युइन लेखनाची अपे़क्षा कमीत कमी मी ठेवतं आहे. धन्यवाद. लिहित राहा.

In reply to by स्पार्टाकस

वर मी उल्लेख केलेली शंका खरी ठरली असे वाटते. एक-दोन मूळ इंग्रजी संदर्भपुस्तकावरुन घाटेंनीही आणि स्पार्टाकस यांनीही वेगवेगळ्या वेळी स्वतंत्रपणे लिहिले असावे. त्यामुळे साम्यस्थळे आढळली असावीत. पुढील लेखनासाठी शुभेच्छा..

In reply to by स्पार्टाकस

स्पार्टाकस - तुम्ही बरे आहात ना? तुमची चोरी उघडी झाल्यावर गप्प बसणे हेच श्रेयस्कर आहे. नंतर दुसरा आयडी घ्या आणि लिखाण करा. अजुन स्वताचा अपमान कशाला करुन घेताय?

स्पार्टाकस,जुने जाऊ दया मरणालागुनी. नवी छान सिरिज घेऊन ये.संदर्भ घेतले असतील ते देऊन.इथे मिपावर कोणी कोणाचं स्कोअर सेटलिंग करत नाहीये.नवी कोरी स्वरचित कथा,कादंबरी आणुन हा विषय इथेच संपव.

In reply to by अजया

+100

कुठाय लिंक ? बाकी चालू दे, सरतेशेवटी, मराठीतील एका लेखकाची कथा मी जाणूनबुजून कॉपी करुन मराठी संस्थळावरच टाकेन, जिथे वेगवेगळ्या विषयावरील पुस्तके नियमितपणे वाचणारे वाचक आहेत इतका मूर्खपणा आणि निर्ढावलेपणा माझ्यात नाही इतकंच स्पष्टं करतो. जे झालं ते दुर्दैवी आहे, परंतु ते जाणिवपूर्वक झालेलं नाही इतकंच मी स्पष्ट करु इच्छीतो.>>>>>>>> हे जे काही आहे ते सुर्यप्रकाशासारखं स्वच्छ दीसत असताना काय सिध्द करायचा प्रयत्न चाललाय देव जाणे चालू दे..

ती क्रिकेटबद्दलची सीरीज पूर्ण करा बघू लौकर !

सर्व प्रथम एक डिसक्लेमर मी वकील नाही आणि या कॉपीराईट विषयाबद्दलचा व्यावसायीक सल्लागारही नाही. (माझ्या वाचनाच्या स्मरणावर लिहित आहे चुभूदेघे. आणि आवश्यक ठिकाणी कायदे तज्ञाचाच सल्ला घेणे) खर म्हणजे मराठी आंतरजालावर मार्गदर्शक कायदा विषयावरच्या तज्ञांची वानवा जाणवते असा विचार बरेच दिवस मनात होता लिगल अवेरनेसच्या कँपेन्सची चर्चा होते पण प्रत्यक्षात आंतरजालावर मराठीच नाही एरवी इतर भाषांसाठीही कायदा सल्लागार मंडळी कमी दिसतात आणि लिगल अवेअरनेसच्या अभावी अशा गोष्टी पुढे आल्यास नवल नाही. जिथ पर्यंत कॉपीराईट कायद्याचा संबंध आहे २०१२ च्या अमेंडमेंट पासून सेवदात्या संकेतस्थळांचे काम तसे पाहता सोपे झाले आहे. ज्यांना आंजावरील प्रताधिकार भंगाबद्दल अधिकृत प्रताधिकार भंगाचा दावा करावयाचा आहे त्यांनी २१ दिवसाच्या आत कोर्टाचे स्थगिती आदेश आणण्याचे संस्थळ प्रशासनाकडे कळवावे, संस्थळ प्रशासनाने असा दावा आलेले साहित्य लगेच २१ दिवसांपर्यंत काढून टाकायचे २१ दिवसात कोर्टाचा आदेश आणण्यात संबधीत दावा करणारे अयशस्वी झाल्यास ते साहित्य कोर्टाचा आदेश जेव्हा केव्हा पुन्हा येईल तो पर्यंत पुनः प्रकाशित करावयाचे. यात संस्थळ प्रशासनाच्या दृष्टीने तांत्रिक अडचणी असणार आहेत कारण प्रताधिकार दावा असलेला मजकुर काढण्याची विनंती करताना संबंधीतांनी पुरावा देणे आणि संस्थळ प्रशासनाने तो तसा तपासणे अशी तुर्तास गरज नाही त्यामुळे कोणतेही साहित्यावर आरोप करून किमान २१ दिवस उडवत रहाण्याचा परवाना मिळत राहणार का ? हायकोर्ट आणि सुप्रीम कोर्टाचे काही नवे निर्णय येई पर्यंत अथवा कायद्यात काही बदल होइ पर्यंत तरी तसे समजावयास हवे. एकुण मजकूर साहित्य खूप मोठे असेल ते उडवणे आणि तेवढेच २१ दिवसांनी पुनः प्रकाशित करणे तांत्रिक दृष्ट्या जिकीरीचे असु शकते हा अजून एक भाग झाला. जिथ पर्यंत ज्यांच्यावर कॉपीराईट भंगाचा दावा आहे अशा लेखकांचा भाग झाला; कायद्याने त्यांची जबाबदारी खूप मोठी आहे. जिथ पर्यंत मला एक केस स्टडी आठवते (चुभूदेघे) साहित्यातील प्रताधिकार भंगाचा विचार करताना साहित्याची चोरी किती सबस्टँशियल प्रमाणात झाली आहे याचा न्यायालय विचार करते पण साहित्यिकाने एकाही वाक्याची चोरी कायद्या समक्ष कमी महत्वाची आहे असे समजण्याची चुक करू नये कारण अंतीम निर्णय न्यायालयावर अवलंबून असतात. दुसरे प्रेरणा आणि चोरी यातील फरकही न्यायालये सर्वसामान्य वाचकाच्या हातात दोन्ही साहित्य दिल्या नंतर त्यांना ते चोरी सदृष्य साम्य वाटण्याची शक्यता आहे का हे विचारात घेण्यावर न्यायालयांचे निर्णय अंशतःतरी अवलंबून असावेत. एक साहित्यिक म्हणून शेवटचा सल्ला तुम्ही तुमच्या व्यक्तीगत व्यावसायिक कायदे तज्ञाचाच घेणे श्रेयस्कर पण असा सल्ला जर गाठीशी नसेल किंवा सल्ला घेण्यास वेळ लागणार असेल आणि इतर चार जण साहित्यात महत्वपुर्ण साधर्म्याचा आणि प्रताधिकार भंगाची शक्यता वर्तवत असतील तर सन्मान्य संकेतस्थळाची गरज म्हणून नव्हे तर साहित्यिकाने स्वतःस कायद्याच्या दृष्टीने सुरक्षीत करण्याच्या दृष्टीने संस्थळांवरून (अगदी स्वतःच्याही) संबंधीत मजकुर कायदे विषयक अधिकृत सल्ला मिळे पर्यंत काढून घेणे अधिक उचीत असेल असे माझा अंदाज आहे. यात तुमचे बरोबर आहात का नाही याचा संबंध नाही कारण न जाणो उद्या कोर्टात तुमची बाजू हरली तर इतरांनी सुचवूनही तुम्ही जाणीवपुर्वक प्रताधिकार भंग चालुच ठेवला असा अर्थ होतो. आणि जाणीवपुर्वक कृतीला प्रताधिकार भंग झाला असे न्यायालयाने स्विकारल्या नंतर न्यायालय अधिक गंभीर पणे घेते. due diligence चा भाग म्हणून इतर संस्थळ सदस्यांनी लक्षवेधणे आणि त्यानुसार भारतीय संस्थळ व्यवस्थापनांनी कृती करणे अशी एक नियमी प्रक्रीया असावी या अंतर्गत चा लक्षवेध आणि संस्थळ प्रशासनाची कृती काय असेल याचे एक स्वतंत्र धोरण असावे आणि प्रताधिकार भंगाचा अधिकृत दावा करू इच्छिणार्‍या व्यक्तीं उपयूक्त निवडण्यास सुलभ संदेशही उपलब्ध असावेत असे माझे मत बनत चालले आहे. मी येथील आणि मायबोली संस्थळावरील संबंधीत प्रतिसादांपलिकडे संबंधीत लेखकाचे फारसे वाचलेले नाही. म्हणून त्या बद्दल अधिक लिहितही नाही आणि मी या प्रतिसादातून लेखकावर टिकाही करत नाही आहे आणि या प्रतिसादातून प्रताधिकार भंगाचा माझ्यावतीने दावाही करत नाही आहे. एखाद दुसरा जो काही लेख (उपरोक्त वादाशी संबंध नसलेला) वाचला तो इतरत्रच्या लेखनाने अंशतः प्रभावित असावा असेच त्यावेळचे माझे व्यक्तीगत मत झाले होते. प्रताधिकारीत लेखनाच्या कॉपी पेस्टींगचा विचार करताना मला दोन वेगळ्या गोष्टी ज्या जाणवतात सिओईपीच्या विद्यार्थ्यांच्या इंग्रजी विकिवर मागे एकदा बरिच टिका वाचण्यात आली होती जेव्हा मी गोष्ट जवळून समजून घेण्याचा प्रयत्न केला अत्यंत चांगली स्मरणशक्ती आणि सोबतीला मर्यादीत परिघातले (एका अर्थाने एकाच प्रकारचे एकाच विषयाचे एकाच लेखन शैली प्रकारचे इत्यादी) वाचन अशा व्यक्तींकडून प्रत्यक्ष लेखन होताना मूळ लेखनाचा प्रभाव समोर पुस्तक नसेल तरीही इतपत चांगला टिकून राहतो कि इतर वाचणार्‍यांना प्रताधिकार भंगाची सहाजिक शंका वाटावी. मला स्वतःला माझी स्मरणशक्ती कमी वाटते म्हणून विकिपीडियावर मला माझ्या शब्दात लेखन अधिक सोपे जात असावे आणि स्मरणशक्ती चांगली असलेल्यांना स्वतःच्या शब्दात लेखन तौलनीक दृष्ट्या कठीण जात असावे का ? असा विचार माझ्या मनात बर्‍याचदा येतो. दुसरे मराठी भाषेतील आलंकारीकता, रुपके आणि लेखनशैलीतही एकुण तोचतो पणा आला आहे कि कोणी लिहिलेतरी एकमेकाचे लिहिले असे वाटावे अशा प्रकारची चर्चा ऐसीवरील एका धाग्यातून वाचल्याचे आठवते.

In reply to by माहितगार

माहितगार प्रतिसादाबद्दल आभारी आहे. मराठी भाषेतील अलंकारिकता, रुपके,आणि लेखनशैलीतही तोच तोपणा आलाय का हा मुद्दा मला बाकी प्रतिसादा इतका चांगला वाटला. क्रिकेटमधे जसे डाऊटऑफ बेनीफिट फलंदाजाला दिले जाते तसेच मला बेनीफिट लेखक महोदयांना द्यावे वाटत आहे, लेखन जर सर्वच कॉपी पेष्ट केले असेल तर प्रताधिकार भंग होतो. मात्र अनुवाद सारखा होत असेल तर मला वाटतं इथे डाऊट ऑफ् बेनिफिट दिले गेले पाहिजे. संशोधनामधे जसे कमीत कमी दहा ओळी, एखादा उतारा लेखकाचे उद्धृत जसेच्या तसे दिले असल्यास किंवा प्रतिपादनाचा सारांश दिला तर तळटीपेत नोंद करायची असते तेव्हा इथेही जर काही उतार्‍यात तसे होतच असेल तर तळटीप दिली पाहिज असे वाटत आहे. पण, इथे जर सारखा अनुवाद होत असेल तर गोष्ट वेगळी ठरते असे माझं मत आहे. फेअर डिलिंग किंवा उचित वापर यात काही फायदा आहे का हाही विचार महत्वाचा ठरतो. लेखनातील काही उतारे जेव्हा गुणदोष कथन करण्यासाठी वापरतो तेव्हा असे कॉपी पेष्ट चालते. समालोचनासाठी असे उतारे चालते. जी घटना, जी उक्ती सर्वश्रुत आहे तेव्हा तळटीप देण्याची गरज नसते. फेरफार करुन लिहिलं असेल तरीही प्रताधिकार भंग होतो असे मला वाटते. आणि असा प्रताधिकार भंग होतोय असे वाटत असेल तर तसा दावा मुळ लेखकाने केला पाहिजे, कुठे प्रताधिकार भंग झाला आहे, हे सिद्ध करता आले पाहिजे तसे कुठे प्रताधिकार भंग होत नाही तेही सिद्ध झाले पाहिजे, असे मला वाटते. प्रताधिकाराच्या बाबतीत अजूनही काही सिमारेषा या अंधुक आहेत असे वाटते. एकदा भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ च्या कायद्यावर मिपावर काथ्याकुटला पाहिजे असे मला वाटते. -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

* कॉपीराईट अ‍ॅक्ट १९५७ (कॉपीराईट ऑफीस या शासकीय संकेतस्थळावर) * कॉपीराईट अमेंडमेंट बील २०१२ शासकीय संकेतस्थळावरील माझ्याकडील दुवा उघडत नसल्यामुळे पर्यायी वृत्तपत्रीय दुवा दिला आहे. * सर्वसाधारणपणे मुळ कायद्याच्या प्रत्येक कलम अंमेंडमेंट आहे की नाही हे तपासत वाचावे लागेल + सोबत भारतीय सर्वोच्च न्यायालयातील, मुंबई उच्चन्यायालयातील आणि मग भारतातील इतर उच्च न्यायालयातील केसस्टडीज (निर्णय लक्षात घ्यावे लागतील) आजकाल जुन्या केसेस न्यायालयांच्या वेबसाइटवर तसेच indian kanoon सारख्या वेबसाईटवर शोधता येतात. मी बेनीफीट ऑफ डाऊट व्यक्तीगत अनुभवावर आधारीत दिला कायद्याच्या तत्वावर हा युक्तीवाद किती टिकेल हे या घटकेला शंकास्पदच वाटते आहे. फेअर डिलचा बेनीफीट स्पार्टाकस यांच्या लेखनाची इतरांच्या लेखना सोबत वाक्य ते वाक्य तुलना करताना समीक्षण आणि टिका या दोन सदरांखाली इतर प्रतिसाद कर्त्यांना होऊ शकेल. ललितेतर लेखनात आपण म्हणतात तसे संदर्भ नमुद करताना काही अल्प-अंश तळटीपेत नमुदकरता येऊ शकतात अर्थात मुलतः तेही समीक्षणात मोडते म्हणून. (तुम्ही शालेय-महाविद्यालयीन शिक्षक म्हणून काम करताना शिक्षणक्रमाचा भाग वगैरेत थोडीशी अतिरीक्त मुभा मिळते इत्यादी) पण या फेअरडील मुद्द्यांचा स्पार्टाकस यांच्या सारख्या लेखनास फारसा लाभ घेता येईल असे वाटत नाही.
प्रताधिकार भंग होतोय असे वाटत असेल तर तसा दावा मुळ लेखकाने केला पाहिजे, कुठे प्रताधिकार भंग झाला आहे, हे सिद्ध करता आले पाहिजे तसे कुठे प्रताधिकार भंग होत नाही तेही सिद्ध झाले पाहिजे, असे मला वाटते.
२०१२ अमेंडमेंट आल्या नंतर प्रणेश प्रकाश यांचा विश्लेषणात्मक लेख आला होता. त्यानुसार २०१२ अमेंडमेंट मधील तरतुदी संकेतस्थळांना त्रासदायक असून सध्याच्या स्थितीत कुणाही सोम्या गोम्याने प्रताधिकार भंग होतोय असे साधे म्हटले तरी असा आक्षेप घेतलेला मजकुर संबंधीत संकेतस्थळाने तातडीने वगळावा आणि २१ दिवस पर्यंत काही कोर्ट ऑर्डर येते आहे का याची वाट पहावी काही कोर्ट ऑर्डर नाही आल्यास संबंधीत मजकुर पुन्हा रिस्टोअर करावा. आता यात अजूनही एका अडचणी कडे प्रणेश प्रकाश लक्ष वेधतात जर मी माझी दहा वीस माणसे उभी करून म्हणजे केवळ संबधीत संस्थळावर दर २१ दिवसांनी नवी तक्रार नोंदवून मला नको असलेला मजकुर दाबण्यास संबंधीत संस्थळास भाग पाडू शकतो. अनलेस यातून अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यास तडा जातो हे हायकोर्टातून ऑर्डर आणून काही बदल घडे पर्यंत संस्थळांना हि बाब स्विकारावी लागेल. प्रताधिकार भंगाच्या प्रत्येक सर्वसाधारण आरोळीवर मजकुर उडवावा लागू नये म्हणून कोर्टात केस दाखल करत असल्याचे किमान आश्वासन संस्थळांनी मागावे. म्हणजे धोरण बाबीत याचा समावेश करावा. किमान पक्षी प्रत्यक्षात कोर्टकेस दाखल न करता नुसताच खेळ चालवला गेल्यास जबाबदार धरता येते. बाकी तुर्तास कुणीही तक्रार दिली तरी ती व्यक्ती प्रताधिकार भंगाने अफेक्टेड पार्टी आहे की नाही हे न पाहताही त्यांच्या दाव्यांची दखल घेणे संस्थळांना भाग आहे असे वाटते. बाकी स्पार्टाकस यांना व्यक्तीगत स्तरावर बेनीफिट ऑफ डाऊट दिला तरी कायदे विषयक पातळीवर ते तुर्तास तरी अत्यंत वीक भासताहेत आणि त्यांनी तुर्तास तरी इगो पॉईंट बाजूस ठेऊन एक पाऊल मागे घेणे अधीक सयुक्तीक असू शकेल असे माझे व्यक्तीगत मत आहे. (हा कायदेशीर सल्ला नव्हे हे ओघाने आलेच)

In reply to by माहितगार

असा प्रताधिकार भंग होतोय असे वाटत असेल तर तसा दावा मुळ लेखकाने केला पाहिजे,
प्रताधिकार कायदा १९५७ कलम ५२ उपकलम (१) क्लॉज (C) २१०२च्या अमेंडमेंटने अद्ययावत पुरेसे स्पष्ट आणि खालील प्रमाणे आहे. written complaint from the owner of copyright in the work, complaining that such transient or incidental storage is an infringement, such person responsible for the storage shall refrain from facilitating such access for a period of twenty-one days or till he receives an order from the competent court refraining from facilitating access and in case no such order is received before the expiry of such period of twenty-one days, he may continue to provide the facility of such access

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

प्रताधिकाराच्या बाबतीत अजूनही काही सिमारेषा या अंधुक आहेत असे वाटते. एकदा भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ च्या कायद्यावर मिपावर काथ्याकुटला पाहिजे असे मला वाटते.
या विषयावर अधिक अभ्यासपूर्ण चर्चा आणि लेखन होण्याची नितांत गरज आहे. वर मी कायद्यांच्या बेअर अ‍ॅक्टचा दुवा दिलाच आहे. कायदे विषयक भाषा वाचण्यास सुरवातीस जिकीरीची वाटू शकते पण ते अत्यंत गरजेचे आहे. नाही तर खाया पिया कुछ नही रांजण फोडा लाखोका उपर से चक्की पिस रहेथे छे महीना ! ज्याचा प्रताधिकार भंगाचा दावा आहे अशी व्यक्ती येत्या काही वर्षांच सेलच नुकसान झाल म्हणून केलेला दावा किमान स्वरुपाचा असू शकेल आणि प्रताधिकार भंग झालेल्या मजकुराला मिळालेल्या हिटा मोजून नुकसान भरपाई मागितली गेली तर रांजण फोडा लाखोका होणार म्हणून सर्वांनीच हा विषय अधिक व्यवस्थीत समजून घेणे गरजेचे आहे.

In reply to by माहितगार

माहितगार सर्व प्रतिसाद माहितीपूर्ण आहेत प्रताधिकार विषय समजुन घेण्यास मदत होत आहे. -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

इथे जर सारखा अनुवाद होत असेल तर गोष्ट वेगळी ठरते असे माझं मत आहे.
समजा 'अ' हा मूळ इंग्रजी लेखक आहे, त्याचा 'ब' आणि 'क' या दोन अनुवादकांनी शब्दशः अनुवाद केले तर ते मिळते जुळते होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. समजा या युक्तीवादात 'क' ने ब ची नक्कल न मारता अनुवाद केला असे गृहीत धरले तरी ते एवढे शब्दशः एकसारखे होत असतील तर ब आणि क या दोघांनी 'अ' ची अनुवादकरताना शब्दशः नक्कल मारली असे होते. मग तुम्ही 'अ' या मूळ लेखकाची अनुवाद करताना परवानगी घेतली होती का , हा प्रश्न शिल्लक राहतोच .

सारांश सांगेल का कुणी सारांश!!

In reply to by अजया

सारांशः प्रो-स्पार्टा लीग - नका सोडुन जाऊ ... रंगमहाल अँटी-स्पार्टा लीग - मार ही त्राटिका, रामचंद्रा सामान्य वाचक - कशी नशिबानं थट्टा आज मांडली

In reply to by आदूबाळ

माझे नाव वाचून गोंधळ झाला ना

In reply to by आदूबाळ

:))) आदुबाळ, या चारोळी सारांशाबद्दल एक मद्यकुपी तुम्हांस.. :)

In reply to by आदूबाळ

+D

In reply to by आदूबाळ

प्रो-स्पार्टा लीग - नका सोडुन जाऊ ... रंगमहाल अँटी-स्पार्टा लीग - मार ही त्राटिका, रामचंद्रा सामान्य वाचक - कशी नशिबानं थट्टा आज मांडली
http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif....http://www.freesmileys.org/smileys/smiley-laughing006.gif

In reply to by आदूबाळ

एक दंडवत घ्या.. काय ह्सलोय , काय हसलोय... आदूबाळ, मेड माय डे...

एकेक पाणबुडी देऊन संबंधितांचा सत्कार करण्यात येत आहे. -जेपी- आता महत्त्वाचे माझे २ पैसे. १) स्पार्टाकस यांचे इतर सर्वच लिखाण मिपावर कौतुकाने वाचले गेले आहे. विच हंटिंग आणि स्कोअर सेटलिंग मिपावर तरी नक्कीच झालेले नाही. २) एकाच पुस्तकाची २ भाषांतरे असतील तर त्यात शब्द आणि वाक्ये सारखी असू शकतील. अन्य कादंबरी बरीच प्रसिद्ध असेल असे लेखकाचे नाव 'निरंजन घाटे' पाहून वाटले. त्या पुस्तकातील उतारे मिपावर कॉपी पेस्ट करण्याएवढे स्पार्टाण्णा गतिमंद नक्कीच नाहीत. मात्र कोणत्या मूळ कादंबरीच आधार घेतला आहे हे त्यांनी सांगितल्यास बरे होईल. ३) भाषांतरात साम्य असल्याचा खुलासा वाचकांनी स्वीकारला तरी कॉपीराईट कायद्याच्या कचाट्यात सापडल्यास स्पार्टाकस यांना बराच त्रास सहन करावा लागेल, विशेषतः श्री घाटे न्यायालयात गेले तर हे उतारे त्यांच्या पुस्तकातून घेतले नाहीत हे सिद्ध करणे अवघड आहे. तेव्हा त्यांनी या वादाला इथेच पूर्णविराम देऊन पुढे वाटचाल सुरू करावी. ज्यांना ही साम्यस्थळे सापडली त्यांच्या चौफेर वाचनाबद्दल कौतुक आहेच. तसेच मिपावर कोणतेही संकट येऊ नये म्हणून सजग राहून हे सर्व प्रकरण नजरेस आणून देणार्‍यां मित्रांचे विशेष आभार. मात्र आता एकमेकांना दुखवण्याचा कार्यक्रम सर्वांनीच बंद करावा ही विनंती.

In reply to by पैसा

विच हंटिंग आणि स्कोर सेटलिंगचे आरोप इतरत्र एका संस्थळावर झालेल्या पर्सनल टीकेवरोन झालेले आहेत असे वाटते.

In reply to by पैसा

पैसा ताई शी १००% सहमत मी या कादंबरीवर मनापासुन प्रेम केलं होतं...त्यामुळे सुरुवातीला मलापण खुप धक्का बसला हा धागा बघुन पण आता खरच असं वाटतय की २ वेगवेगळ्या लेखकांनी एकाच पुस्तकाचा संदर्भ घेउन लिखाण केलं तर ते ९५% तरी एकसारखच उतरणारच.... त्यामुळे मला वाटत की आता खरच हा विषय बास करुयात. आणि हा काही अगदी खून केल्याएवढा मोठा गुन्हा नाहीये....त्यामुळे प्लीज हे आरोप प्रत्यारोप बास करुयात स्पार्टाकस यांनी यापुढे लिहायचं की नाही हा त्यांचा वैयक्तिक प्रश्ण आहे... पण त्यानी लिहित राहावं अशी मनापासुन ईच्छा माझ्यासकट ईथल्या अनेक लोकांची आहेच :-)

१. समजा न्यायालयात सिद्ध करायचे ठरवले की हे चोप्य पस्ते आहे. तर, न्यायालय ही कथा नी ते आधीचे पुस्तक दोन्ही ओळ नी ओळ वाचणार काय की त्या कामाला वाचकाम्या ठेवणार.बर वाचल्यानंतर किती दिवस लागतील ह्यावर काही निर्णय किंवा शिक्षा द्यायला. २. समजा वर काही लोक जस म्हणताहेत तसं झालेल असेल तर मला त्या वाचनातुन मिळालेला आनंद व्यर्थ कसा ? ह्यावर मला फार दु:ख झाले, धक्का बसला, अशी अपेक्षा नव्हती वगैरे, चुकीचे आहे वगैरे मला निरर्थक वाटते (हे माझ स्वतःच मत आहे). आता मिपावर नाही का प्रतिसाद देताना आपण सरळ सरळ पुलंची वाक्य कशी चोप्य पस्ते करतो(तेव्हा कोणीही काही बोलत नाही लब्बाड कुठले उम्म्म ! मी नाय ज्जा !)

In reply to by इरसाल

मला त्या वाचनातुन मिळालेला आनंद व्यर्थ कसा ?
"त्या वाचनातून" म्हणजे सरळ सरळ "जशीच्या तशी उचललेली वाक्यांच्या वाचनातून" असं म्हणायचं असेल,तर त्या आनंदाचं श्रेय कुणाचं? ज्याचं त्याला ते श्रेय मिळालं का?

In reply to by असंका

म्हणण पटलं. सम्जा दिल नाही नाव त्याने पडणारा फरक नाव दिल्याने कितपत बदलेल.समजा *वर्जिनल लेखक कै. झाला असेल तर, हे म्हणजे काही केस मधे मरणोपरांत भारतरत्न दिल्या सारखे किंवा मेल्यावर परमवीर चक्र दिल्यासारखे वाटते.(कदाचित उदाहरन चुकीचे वाटु शकते)

In reply to by इरसाल

फरक नाव दिल्याने कितपत बदलेल
फरक तर नक्कीच पडेल. वाचकांना, लेखकाला, आणि ज्याच्या लेखनाची नक्कल झाली आहे त्यांनाही असा फरक जाणवेल. इथे लोक चिडले आहेत, याचाच अर्थ काही वाचकांना तरी नक्कीच फरक पडला आहे. स्पार्टाकस यांच्या लिहिण्याचे अक्षरशः पंखे झालेले होते असे इथे बरेच आहेत-त्यात मीही आहे. लिहिणार्‍याला फरक पडेल, कारण आपण जे लिहिलं आहे, ते खरं तर आपण फक्त टायपिंग करत आहोत - त्यामागची प्रतिभा आपली नाही हे त्याने सांगितलेलं असेल. आता तो असं दाखवतोय की ही सगळी त्याचीच प्रतिभा आहे. आणि मुळ लेखकाला फरक पडेल कारण त्याला आता माहित झालेलं आहे की कुणीतरी त्याचं लिखाण वापरून स्वतःच्या आजुबाजुची सजावट करत आहे. याचा- या माहितीचा- त्याला काय फायदा आहे, हे तर त्या व्यक्तीच्या स्वभावावर अवलंबून असेल. लेखक कै. झाला असेल तर काय हे थोडे कायदेशीर झाले. हक्क तर कुणाकडे तरी दिलेलेच असतात आताशा.

In reply to by इरसाल

प्र १ला उत्तर : मा. न्यायालय पुस्तक वाचत बसणार नाहीत असे वाटते. पार्टीच्या दोन्ही वकीलांना कुठे कुठे चोप्य पस्ते आहे त्या प्रत्येक ओळीखाळी अंडरलाईन करायला लावतील आणि किती चोप्य पस्ते आहे त्याचा शोध मा.न्यायालय घेईल. प्र.२ रा. उत्तर : आनंद व्यर्थ जाऊ शकत नाही. मात्र आनंदावर विरजण पडू शकते. मिपावर नाही का प्रतिसाद देताना आपण सरळ सरळ पुलंची वाक्य कशी चोप्य पस्ते करतो पुलंची वाक्य सर्वश्रृत असल्यामुळे तळटीप देण्याची गरज नाही. संशोधन सिद्धांत आणि पद्धती या पुस्तकात डॉ.सदा क-हाडे म्हणतात- ”ज्ञानेश्वरीचा किंवा तुकारामाच्या अभंगाचा दाखला देतांना ज्या ओळी सर्वशृत आहेत त्यांना तळटीप देण्याची गरज नाही.

'’मऊ मेणाहुनि विष्णुदास आम्ही' ''ना.सी.फडके कलावादी होते'' ''वि.स.खांडेकर जीवनवादी होते'' ''केशवसुत हे आधुनिक मराठी कवितेचे जनक आहेत'' ही विधाने सर्वसाधारण, सर्वश्रुत, सर्वसंमत आहेत. तळटीपेत त्यांचे स्पष्टीकरण देण्याची आवश्यकता नसते'' 

 

संदर्भ : १. डॉ.सदा कर्‍हाडे, संशोधन सिद्धांत आणि पद्धती, प्रकाशन, लोकवाङ्मय गृह,मुंबई.आवृत्ती दुसरी.पृ.क्र.१३१.

-दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

पण मग ते सर्वश्रुत आहेत ह्याचा क्रायटेरिया काय ? आता आनंदावर विरजण पाडुन घेणे न घेणे आपल्याच हातात, बरेचसे हिंदी सिनेमे आणी मराठी सिनेमे हे ही भ्रष्ट नक्कल असतात. अक्षरशः एकीकडचा नायक जितक्या पायर्‍या चढुन खलनायकाला लात मारतो दुसरिकडे तितक्याच पायर्‍या, लाकडी कठडे, लोंबकळणार्‍या साखळ्या सारख्याच अस वाटतं पट राखुनच ठेवला होता की कॉय ?

आता खरोखरच बास करावा हा विषय.मेलेल्याला मारण्यात काही अर्थ नाही.

पण मला १ प्रश्न खूप जेनुएन्लि पडला आहे सर्व जण विषकन्या विषयी बोलले पण “ गुड मोर्निंग म्याडम” मधील साम्याविषयी विषयी स्पार्टाकस यांनी काहीच स्पष्टीकरण दिलेले नाही :(

हम्म मी ललित साहित्याचा रेग्यूलर वाचक नसल्यामुळे असेल कदाचित माझी माहिती जरा कमी पडत होती असे दिसते, एनी वे एकुण हे जे काही प्रकरण आहे त्याची कायदे विषयक अकॅडेमीक सर्कल मध्ये फॅन फिक्शन म्हणून चर्चेत आहे असे दिसते. या संबंधाने गूगल शोधात दोन भारतीयांचे लेख हाती लागले त्यात झोया नफीस यांच्या लेखात फॅन फिक्शन करताचा सॉफ्ट कॉर्नर दिसून येतो आणि ते फेअरयूज कसे आहे वगैरे तर दुसर्‍या किरण मेरी जॉर्ज यांच्या लेखात भारतीय दृष्टीकोणातून अधिक डिटेल्स येताना दिसतात किरण जॉर्ज त्यांच्या लेखाची सुरवातच "Fan fiction writers, you’re walking on thin ice! " अशी करताना दिसतात. किरण जॉर्ज यांचा लेख अधिक अभ्यासपूर्ण वाटतो. बाकी इतर काही चांगले लेख आंजावर आढळले त्यांचे दुवे : इंग्रजी विकिपिडियावरील हे दोन लेख खुपच प्रायमरी माहिती देतात * Fan fiction -इंग्लिश विकिपीडिया * Legal issues with fan fiction अधिक वाचनासाठी (ब्रिटीश आणि आमेरीकन दृष्टीकोणातून) * Sequel rights: are fictional characters, plots and themes protectable?- Harbottle & Lewis * Are fan fiction and fan art legal? Lauren Davis

i am new member of misalpav. Dead man's hand series cought my attention.. thats why became member of misalpav. i want to read Trap.. but not getting link for 1st 4 parts and the last one also.. can anyone help?