इंटरनेट आणि मोबाईल बँकिंग

जुन्या लोकांना बँकेत गेल्याशिवाय चैनच पडत ना.

अशा लोकांसाठी लिहून काही फरक पडत नाही. त्यांनी प्रतिसादाचा पुढील भाग नाही वाचला तरी चालेल.

कुठल्या प्रकारच्या बँका आघाडीवर

बाकीच्यांचे मला माहित नाही. पण आयसी आय सी आय व एक्सेस बँकेचा अनुभव चांगला आहे. एसबी आय व कॅनरा ही ठीक आहेत. जर काही महत्वाच्या खबरदारी घेतल्या तर संभाव्य धोके व तृटी मला तरी व्यक्तीशः जाणवल्या नाहीत.

ते सगळ सोड! ते पहिला KYC काय प्रकरण आहे सांगा. देवा जीव गेला माझा त्या प्रकरणाने. माझ्याच पैशाला पारखे व्हायाची वेळा आली होती. पण मग सिस्टमपुढे माणुसकीची हाक काम करुन गेली.

एक वेगळे अकाउंट उघडून त्यात एक रक्कम ठेवायची .या अकाउंटला मोबाईल बैंकिंग सुविधा वापरली तर मला वाटते काही घोटाळा झाल्यास तेवढीच मर्यादित रक्कम जाईल . १)स्टेट बैंकेत गावी पैसे पाठवणाऱ्यांच्या मोठ्या रांगा लागतात .त्यांनी ही सोय वापरली तर खूपच गर्दी कमी होईल . २)पेन्शनर्स (राज्य) वारंवार पासबुक भरायला येतात पेन्शन आली का पाहायला .त्यांनी मोबाईलवर बैलन्स पाहिला तरी खूप झाले .अथवा एसेमेस मिळवावा . ३)आयसिआय अॅक्सिस आणि एचडीएफसी मध्ये असेपण नवीन तयार पिढी आहे . ४)चलन वगैरे भरून पैसे भरल्याचा शिक्का लागतो अशी कामेच फक्त बैंकेत जाऊन केली पाहिजेत .

मी गेल्या ८-९ वर्षापासून मी इंटरनेट बँकिंग वापरतोय (आयसीआयसीआय व सिटी बँक यांचे). आजवरचा अनुभव उत्तम आहे. एकदा (२००७ साली) एसबीआय क्रेडिट कार्डाचे बिल मी व्हिसा मनी ट्रान्स्फर सुविधेद्वारे माझ्या आयसीआयसीआय खात्यातून भरले व ते दोन्ही बँकांकडे तक्रारी केल्यावरच प्रत्यक्षात भरले गेले. हा एकमेव वाईट अनुभव होता. बाकी रोख रकमेऐवजी इंटरनेट बँकिंग वगैरेचा वापर का करावा यावर माझे विचार मी येथे मांडले होते. मोबाईल बँकिंगचा वापर करण्याचा योग मात्र अजुन आला नाही.

माझा नेट बँकिंग चा अनुभव अत्यंत चांगला आहे.

रेल्वे ची आय आर सी टी सी या साईट द्वारा बुकिंग करताना नेट बँकिंग असो वा डेबिट कार्ड असो ,नेहमी घोटाळा होतोच . बॅन्क कोणतीही असो, ३५-४० टक्के फेल्युअर रेट आहे

कशाला पाहीजे तुम्हाला मोबाईल बँकींग? इतकी कधी तातडी असते?

इंटरनेट बँकिंग अतिशय उपयोगी व वेळ वाचवणारे आहे. सर्वांनी याचा जास्तीत जास्त वापर करायला हवा. वेळेची मर्यादा न बाळगता आपण घरबसल्या अनेक कामे करू शकतो. ऑफिसमध्ये बसून मी लाईट बिल, मोबाईल बिल, टीवी रिचार्ज, हे सर्व करतो. मात्र यामध्ये इंटरनेट बँकिंग हे अधिक भरवशाचे वाटते मोबाईल बँकिंग पेक्षा. कारण संगणकावर antivirus असतो. आणि आता तर प्रत्येक व्यवहारासाठी मोबाईल वर पासवर्ड येत असल्यामुळे सुरक्षित वाटते. मोबाईल वर मात्र हे सर्व करने धोक्याचे वाटते. माझा इंटरनेट बँकिंग चा अनुभव अतिशय चांगला आहे. फक्त एकदाच LIC चे पेमेन्ट दोन वेळा खात्यातून कापले गेले होते ते सुद्धा LIC ला मेल पाठवल्यानंतर ८-१० दिवसांत परत जमा झाले होते.

आय.सी.आय.सी.आय मधे जे जे इंटरनेट बँकिंगने करता येते, ते सर्व मोबाईल बँकिंगने सुद्धा करता येते फंड ट्रान्सफर, बील पेमेंट, तिकीट बुकींग, अगदी एफ.डी. उघडणे सुद्धा. आणि मोबाईल मुळे अगदी तुमच्या सोयीनुसार केव्हाही, कुठेही. (पहा आय.सी.आय.सी.आय बँकिंग) फक्त ज्याला पैसे पाठवायचे आहेत त्याचे नाव नव्याने टाकता येत नाही. त्याकरिता इंटरनेट बँकिंग मध्ये जाऊन ते पेयी म्हणून सेव करावे लागते मग हवे तेव्हा त्याला पैसे पाठवता येतात. ही एक फार चांगली सुरक्षा सुविधा आहे, यामुळे कोणि तुमचे अ‍ॅप हॅक केले तरी त्याला हव्या त्या अकाउंटला पैशे पाठवता येणार नाहीत. (कोणि तरी भेटूदे, भेटू दे कि जर मोबाईल आणि इंटरनेट दोन्ही हॅक केले तर विचारणारा :) ) आणि एवढ्या मोठ्या बँका अशी सुविधा देतात म्हणजे त्यांनी बरीच खबरदारी घेतलेली असते. तरी पण फसवणूक होण्याचा संभव असतोच. जेवढा धोका इंटरनेट बँकिंगने मधे आहे तेवढाच मोबाईल मधेही आहे. भावा पीटर लै महान शक्ती असत्या किनी ती लै महान जबाबदारी बरोबर पण येत्या काय *LOL* -------------------------------------------------- मला जात नाही माहित, मला वेद नाही माहित

घाबरवण्याचा हेतू नाही पण हल्लीच्या धपल्यात सावध राहाणे चांगले .एक वाचलेला किस्सा .एका घरफोडीत चोर मिळालेल्या मोबाईल वरून बैंकेकडून "पिन नंबर आठवत नाही द्या "सांगून मिळवतो .हे शक्य आहे का ?जाणकारांनी सांगावे .

नेटवर्कच्या कमीअधिक वेगामुळे मोबाईल बँकिंग पूर्णपणे टाळतो. इंटरनेट बँकिंग सढळ हाताने वापरतो. आयसीआयसीआय व एचडीएफसी बँकेचे नेट बँकिंग सुरक्षित व विश्वासार्ह आहे. फोन बिल, वीज बिल, मोबाईल रिचार्ज, व्यक्तिगत खात्यात पैसे ट्रान्सफर करणे, पर्यटनस्थळी असलेल्या हॉटेलचे चार्जेस इ. गोष्टींकरता इंटरनेट बँकिंग गेले अनेक वर्षे वापरत आहे.

मुंबई - देशातील विस्ताराने द्वितीय क्रमांकावर असलेल्या आयसीआयसीआय बँकेच्या वेबसाईटवर इतर खातेदाराची प्राथमिक माहिती उपलब्ध असल्यास त्या आधारे त्या खात्याचा तपशील (स्टेटमेंट) खातेदाराखेरीज त्रयस्थ व्यक्तीही काढू शकत असल्याची बाब आयुष घोष या तरुणाने लक्षात आणून दिली आहे. एकीकडे बँकेने आपल्या ऑनलाईन सुरक्षेबाबत खात्री व्यक्त केली असली तरीही हा तांत्रिक दोष दूर करण्याचे प्रयत्न सुरू केले आहेत. त्यामुळे नेट बँकींग सुविधेत लॉग इन केल्याखेरीज स्टेटमेंट मिळणे सध्यातरी थांबविण्यात आले आहे. या संदर्भात खुलासा करताना बँकेच्या प्रवक्त्याने सांगितले की; आमच्या तंत्रज्ञांच्या पथकाने बँकेची संपूर्ण वेबसाईट काळजीपूर्वक तपासली असून ग्राहकांच्या खात्यावरील माहिती आणि व्यवहारांचा तपशील सुरक्षित आणि गोपनीय रहाण्यासाठी सर्व प्रभावी यंत्रणा कार्यरत आहेत. मात्र नेट बँकींगमध्ये लॉग इन न करता काही ग्राहकांच्या व्यवहाराचा तपशील इतरांना मिळत असल्याचा प्रकार घडत असेल; तर त्याबाबत त्वरित तपासणी करून त्रुटी तातडीने सूर करण्यात येईल; अशी ग्वाही त्यांनी दिली. घोष यांना आपले स्वत:चे बँक खाते ऑनलाईन वापरत असताना या धक्कादायक गोष्टीचा शोध लागला. या प्रकाराबाबत त्यांनी बँकेला इ मेलद्वारे माहितीही दिली आहे. बँकेचे खातेदार सहजपणे शेअर करीत असलेल्या माहितीच्या आधारे त्यांचे नाव; पत्ता यासह त्यांच्या खात्यावरील जमा आणि खर्चाच्या व्यवहारांचा तपशील त्रयस्थ व्यक्तीला उपलब्ध होऊ शकतो. त्यासाठी हॅकींग अथवा कोडींगचे तंत्र अवगत असण्याची आवश्यकता नाही. त्यामुळे हा प्रकार अधिक गंभीर आहे; असे मत घोष यांनी नोंदविले. हे प्रकार जागतिक पातळीवरील बॅकींगच्या ऑनलाईन सेवांमध्ये अनेक वेळा दिसून आले असून यामुळे बँक अथवा ग्राहकांना मोठा आर्थिक फटका बसण्याची शक्यता नाही; असे सायबर सुरक्षा क्षेत्रातील सल्लागार डॉम्निक के यांनी स्पष्ट केले. मात्र आपले खाते सुरक्षित ठेवण्यासाठी ग्राहकांनी आपला पासवर्ड सुरक्षित आणि सहज लक्षात येणार नाही; असा ठेवणे; तो वेळोवेळी बदलणे; आपल्या व्यवहारांना बहुस्तरीय सुरक्षा प्रदान करणे; आपले नाव, पत्ता यासारखी बँकेकडे नोंदविलेली प्राथमिक माहितीदेखील सार्वजनिक न करता सुरक्षित ठेवणे; या बाबी अमलात आणणे आवश्यक आहे; याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले. साभार: आयसीआयसीआय बँक खाती असुरक्षित काटेकोर सुरक्षा प्रदान करीत असल्याचा बँकेचा दावा आपले नाव, पत्ता यासारखी बँकेकडे नोंदविलेली प्राथमिक माहितीदेखील सार्वजनिक न करता सुरक्षित ठेवणे कसे शक्य आहे हे कोणी हुशार/तज्ञ सांगू शकेल का?

मुंबईः Apr 25, 2014, 01.07AM IST ऑनलाइन आर्थिक व्यवहारांत होणारे फ्रॉड्स रोखण्यासाठी दोन स्तरीय सुरक्षा म्हणजेच 'टू स्टेप ऑथेन्टिफिकेशन' लागू करण्याची सूचना रिझर्व्ह बँकेने केली आहे. तसेच, इंटरनेट बँकिंगच्या माध्यमातून केल्या जाणाऱ्या विविध व्यवहारांमधील धोक्यांची माहितीही बँकांनी वेळोवेळी ग्राहकांना दिली पाहिजे, असेही मध्यवर्ती बँकेचे स्पष्ट केले आहे. 'इनेब्लिंग पब्लिक की इन्फ्रास्ट्रक्चर इन पेमेंट सिस्टिम अॅप्लिकेशन' या रिझर्व्ह बँकेच्या अहवालात ऑनलाइन आर्थिक व्यवहार अधिक सुरक्षित कसे करता येतील, याचा आढावा घेण्यात आला आहे. ऑनलाइन बँकिंगच्या व्यवहारांबाबत ग्राहकांना अधिक सजग करण्यावर रिझर्व्ह बँकेने भर दिला आहे. ग्राहकांना पासवर्ड वापरून इंटरनेट बँकिंगची सुविदा सुरू करावी लागते. तसेच, आर्थिक व्यवहार पूर्ण करण्यासाठी दोन स्तरीय ऑथेन्टिफिकेशन द्यावे लागते. ही दोन स्तरीय प्रक्रिया सर्व बँकांनी सक्तीची करावी, अशी सूचना करण्यात आली आहे. शिवाय, 'पब्लिक की इन्फ्रास्ट्रक्चर'वर आधारित इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट करण्याची सु‌विधाही ग्राहकांना उपलब्ध असते. या यंत्रणेअंतर्गत आरटीजीएस, एनईएफटी, सीबीएलओ, फोरेक्स क्लीअरिंग, गव्हर्नमेंट सिक्युरिटीज क्लीअरिंग आणि चेक ट्रन्केशन सिस्टिम अशा विविध रितीने ऑनलाइन पेमेंट करता येते. या व्यवहारांसाठीही आता दोन स्तरीय 'सुरक्षा' लागू करावी लागणार आहे. म्हणजेच ऑथेन्टिफिकेशन आणि ट्रान्झॅक्शन अशा दोन्ही बाबींसाठी दोन वेगवेगळे पासवर्ड म्हणजेच हेरिफिकेशन्स असावेच लागतील, असे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. साभार: ऑनलाइन व्यवहारांसाठी दोन स्तरीय सुरक्षेची सूचना