यज्ञाग्नीसम दहकत आहे मदिराभट्टीची ज्वाला
ध्यान लावुनी बसे ऋषीसम रसिक वारुणी घेण्याला
मधुघट घेउन फिरती साकी, भासति मुनिकन्याच जणू
तपोवनाहुन कमी नसे मुळी पावन माझी मधुशाला ||५४||
हे खूप खूप आवडलं.
हरिवंशराय बच्चन यांनी मंदिर मशिदीची तुलना मधुशालेशी केली आहे. हा खरोखर त्या काळातला वोद्रोहच म्हणावा लागेल..
अभिनंदन चतुरंग..
- (सर्वव्यापी)प्राजु
http://praaju.blogspot.com/
हासुद्धा भाग आवडला. ५१-५३ रुबाया वेगळ्या आहेत. बाकीच्या रुबायांत हाला-प्याला-साकी-मतवाला-मधुशाला प्रत्येक उपमेचे अंग आहे, अशी पूर्णोपमा असते. या रुबायांत तशी पूर्णोपमा दिलेली नाही.
रुबाई ५३ मला बरीच कठिण जाते आहे. पुढे पीणर ती हाला, पुढे घेणार तो प्याला, या दोन वेगवेगळ्या वस्तू मनात यायच्या आहेत का?
"मदा"चा प्रेषित नेमकी कुठली क्रांती आणतो? (चतुरंग यांनी "लाल माईचा..." ...वेगळा अर्थ प्रकाशित केलेला दिसतो. तोही मला नीट लागलेला नाही.)
५३ मलाही अनुवादायला कठिण गेली कारण 'मद का महमूद' ला चपखल समांतर उपमा मराठीत काय?
पुढच्या ओळीत मंदिर/मशिदीच्या जागी 'तो महमूद' मधुशाला उभारेल असा उल्लेख आहे. त्याला अनुसरुन थोड्या विचाराने मी असे ठरवले की मराठीत आपण म्हणतो ना "असेल माईचा लाल तर करुनच दाखव अमूक अमूक..." म्हणजे जो कोणी असा तर्कट (एक्सेंट्रिक ह्या अर्थी) असेल तोच असे जगावेगळे काम करुन दाखवील!
'मदमस्त' मधे मधुशालेच्या प्रेमात्/अमलात मदमस्त असलेला माईचा लाल (मंदिर्/मशिदीच्या जागी मधुशाला उभारणे) हे करुन दाखवेल असा अर्थ अभिप्रेत आहे.
मद्याचा आधी अव्हेर करणारे मद्य घेतील, प्याला हातात न धरणारे धरु लागतील! एकच गोष्ट आहे पण द्विरुक्तीतून मुद्दा ठसवला आहे! :)
चतुरंग
इतक्या सुंदर अनुवादाला अवघे पाचसहाच प्रतिसाद मिळतात याची मिपाचा मालक म्हणून मला शरम वाटते!
रंगा, माफ कर रे मला!
आपला,
(चुल्लूभर पानीमे डुब मरण्याची लायकी असलेला!) तात्या.
प्रतिक्रिया
तरल...
उत्तम
नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी
वेद-रीतही
मधुशालेला भेट देणार्या सर्व रसिकांचे आभार!
उशीर झाला!
हो बरोबर.
इतक्या
शेवटची दोन