ज्ञानेश्वरी

रंजक माहिती आणि मी पैला

अजून विस्तृत लिहा, काहीतरी असेलच पाहण्यासारखे /लिहिण्यासारखे

चेतना वरुन पसायदान आठवले. आता विश्वात्मके देवे| येणे वाग्यज्ञे तोषावें| तोषोनी मज द्यावे| पसायदान हे।| जे खळांची व्यंकटी सांडो| तयां सत्कर्मी रती वाढो| भूतां परस्परे जडों| मैत्र जीवांचे।| दुरितांचे तिमीर जाओ| विश्वस्वधर्मसूर्ये पाहो| जो जे वांछिल तो ते लाहो| प्राणिजात।| वर्षत सकळ्मंगळी| ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी| अनवरत भूमंडळी| भेटतु भूतां।| चला कल्पतरूंचे आरव| चेतना चिंतामणीचे गाव| बोलते जे अर्णव| पीयुषाचे।| चंद्रमे जे अलांछन| मार्तंड जे तापहीन| ते सर्वांही सदा सज्जन| सोयरे होतु।| किंबहुना सर्व सुखी| पूर्ण होवोनी तिन्ही लोकी| भजि जो आदिपुरुषी| अखंडित।| आणि ग्रंथोपजीविये| विशेषीं लोकी इये| दृष्टादृष्टविजयें| होआवें जी।| येथ म्हणे श्री ज्ञानेश्वराओ| आ होईल दान पसाओ| येणे वरें ज्ञानदेओ| सुखिया जाला।|

मस्तच! आतापर्यंत कुराणाच्या अशा सुशोभित प्रती असल्याचं वाचलं होतं. ही प्रत खरंच अमूल्य आहे. तिच्यातला मजकूर आणि आताचा पाठ यात काही फरक आहेत का याबद्दल कुठे माहिती मिळू शकते का?

माहितीपूर्वक लेख आणखीन माहिती मिळाल्यास उत्तम.

धन्यवाद....

सॅन फ्रान्सिस्कोच्या एशियन आर्ट म्युझियममध्ये फक्त एक पान फ्रेम करून लावले आहे. तिथे बाकी पाने नाहीत. ते पान Virginia Institute of fine arts, Richmond यांच्याकडून आले आहे असे तिथे लिहिले आहे. त्यांच्या स्वतःच्या साईटवर अजून एक पानाचा फोटो आहे. हाही फोटो अगदी सुंदर, पहावा असा आहे. एकूण ६२८ पाने दोन भागात त्यांच्याकडे आहेत. http://www.vmfa.museum/Collections/South_Asian_Art/Indian_P_91_9_1-628_Manuscript_of_Jnaneshvari.aspx त्यांना ज्ञानेश्वरी Adolph D. and Wilkins C. Williams Fund, Glasgow यांच्याकडून मिळाली. आयर्लंडमध्ये इतरही काही मराठी ऐतिहासिक कागद आहेत, उदाहरणार्थ चेस्टर-बेट्टी. त्यावरून असे अनुमान करता येईल की ही प्रत कदाचित नागपूर दरबारातल्या इंग्रज वकिलाने नवलाईची चीज म्हणून बनवून घेतली असावी आणि आपल्याबरोबर आयर्लंडमध्ये नेली असावी. कदाचित असेहि असेल की १८१८ मध्ये इंग्रजांनी नागपूरकर भोसल्यांचा पराभव केला त्या वेळी जी लूट झाली त्या वेळी ती कुणा इंग्रजाच्या हाती लागून परदेशात पोहोचली असावी. ती अस्सल प्रत पाहून थोडी अजून माहिती मिळेल (जसे जी प्रत कुणी लिहिली, कुणाच्या आज्ञेवरून इत्यादी). Virginia भेटीचा योग आला तर अजून माहिती गोळा करण्याचा प्रयत्न करतो. Richmond मध्ये कोणी मिपाकर असतील तर त्यांनी शोध करून पहावा.