राहुल गांधी : दुसरा राजीव गांधी !

वाटच पहात होतो :)
पॉपकॉर्नवगैरे जुने असले तरी आम्ही तेच मागवतो आहोत ;)

झाड वगैरे पुरणार नाही.. मल्टिप्लेक्स गोल्ड क्लास ची तयारी पाहिजे..

राहुलजी किंवा कोणत्याही गांधी कुटुंबियाकडून काही अपेक्षा करण्याच्या अपेक्षेला सलाम !!!

इथे दुसरीकडे लिहिलेले निरूपण चिकटवीत आहे.

राहुल गांधींविषयी जे काही लिहिले आहे (राजकीय जाण नाही. बाकीही काही नाही) ते सत्यच आहे. आता प्रश्न हा आहे की तरीही त्या कुटुंबाची भारतीय राजकारणातली भूमिका कोणती?

या प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी आपल्याला इंदिरा गांधींच्या पंतप्रधानपदावरील नियुक्तीपर्यंत मागे जावे लागेल.

नेहरूंनंतर कोण या प्रश्नाची सोडवणूक नेहरूंनी आपल्या कार्यकाळातच केली होती. कामराज यांनी वृद्धांच्या निवृत्तीची योजना आणून बर्‍याच वृद्ध नेत्यांना पक्षकार्यात गुंतवले. तरीही नेहरूंनी काँग्रेस पक्षाची खास परवानगी घेऊन शास्त्रींना 'मिनिस्टर विदाउट पोर्टफोलिओ' म्हणून मंत्रीमंडळात घेतले. नेहरूंच्या शेवटच्या काळात (आजारी असताना) शास्त्री डी-फॅक्टो पंतप्रधान होते. (संदर्भ- इंडिया आफ्टर गांधी: रामचंद्र गुहा) त्यामुळे नेहरूंनंतर लगेच नेतृत्वाचा प्रश्न उभा राहिला नाही.

शास्त्रींच्या अकाली निधनानंतर तो उभा राहिला. तेव्हा काँग्रेसमध्ये बरेच दिग्गज नेते होते. आणि त्यांच्यात संघर्ष अटळ झाला असता. त्याचवेळी काँग्रेसमधील नेत्यांनी एक अँकरपॉइंट म्हणून इंदिरा गांधींना पंतप्रधान बनवले. त्या विठोबाची स्थापना करून बडवे कारभार करणार अशी ती योजना होती. [इंदिरा गांधींनी विठोबाचा रोल झुगारून दिला ही नंतरची गोष्ट. पण कल्पना विठोबा बनवण्याचीच होती).

पुढे इंदिरा गांधींच्या निधनानंतर परत हा प्रश्न उभा राहिला. त्यावेळी प्रणव मुखर्जी आणि इतर मोठे नेते यांच्यात संघर्ष होण्याची शक्यता होती. प्रणव मुखर्जींनी दावासुद्धा सांगितला होता असे ऐकले आहे. पुन्हा राजीव गांधी यांना पंतप्रधान करून हा संघर्ष टाळला गेला. राजीव गांधींनी विठोबाची भूमिका बरीचशी निभावली. अर्थात आधुनिकीकरणाचे वारे आणण्याचे काम त्यांनी काही प्रमाणात केले. त्यांच्या (खूपच लवकर झालेल्या) मृत्यूनंतर त्यांची जागा घेण्यासाठी लगेच कोणी विठोबा उपलब्ध नव्हता. राहुल प्रियांका खूप लहान होते. आणि सोनिया गांधी राजकारणात यायला तयार नव्हत्या. त्यावेळी नरसिंहराव पंतप्रधान झाले. त्यांनी पाचवर्षे राज्य केले; मनमोहन सिंग यांच्याकरवी उदारीकरण आणले वगैरे सर्व घडले तरी काँग्रेस पक्षाची पीछेहाट मात्र चालूच राहिली. पक्षातले नेते पक्ष सोडून जाऊ लागले. काहींनी स्वतःचे पक्ष स्थापले, काहींनी तर भाजपमध्येही प्रवेश केला.

९९ मध्ये सोनिया गांधींनी राजकारणात प्रवेश केला. त्यानंतरच्या निवडणूकीत काँग्रेसला यश मिळाले नाही. पण पुढे एक घडले की काँग्रेस पक्षाची फाटाफूट थांबली. आणि २००४ च्या निवडणुकांपर्यंत काँग्रेस सोडून गेलेले बरेचसे नेते परत आले. २००४ मध्ये सोनिया गांधींमुळे काँग्रेसला विजय मिळाला याचा अर्थ मते मिळवणारे नेते काँग्रेसमध्ये परतले असा आहे (सोनिया गांधींनी काँग्रेसला मते मिळवून दिली असा अर्थ नाही).

२००४ निवडणुकांनंतर सोनिया गांधी पंतप्रधान झाल्या नाहीत याचे कारण आपली पक्षातली भूमिका विठोबाची आहे हे त्यांना समजले होते. आणि ते राहुललाही बहुधा ठाऊक आहे. पंतप्रधान होऊन देश चालवण्याची ताकद नाही हेही सोनिया गांधींना बहुधा कळत असावे.

आता एवढे सगळे लिहिल्यावर कोणाच्या मनात विचार येईल की असल्या विठोबाची गरज काय? त्याचे उत्तर "बडव्यांची भांडणे टाळण्यासाठी". विठोबा ठेवण्यात राजकीय शहाणपण आहे.

नेहरू कुटुंबातल्या व्यक्तींनी देश खरोखर चालवावा अशी काँग्रेसमधल्या नेत्यांची कधीही (अगदी इंदिरा गांधींकडूनही) अपेक्षा नव्हती.

देशात दोन (ठळक) राजकीय स्पेसेस आहेत. एक पुराणमतवादी* स्पेस भाजपने व्यापलेली आहे. दुसरी लिबरल* स्पेस सध्या बरीचशी काँग्रेसने व्यापली आहे. ती स्पेस टिकून रहायला हवी आणि ती व्यापायला दुसरा योग्य पक्ष दृष्टीपथावर नाही म्हणून ती स्पेस काँग्रेसने व्यापायला हवी. त्यासाठी काँग्रेस टिकायला हवी. आणि त्यासाठी विठोबा हवा.

*हे माझे मत आहे. त्यावर मला चर्चा करण्याची इच्छा नाही.

(झाडावरून खाली)
मला काँग्रेस लिबरल आहे असे थत्तेचाचांनी कुठे लिहिलेलं दिसलं नाही.
फक्त जनमानसातील लिबरल स्पेस काँग्रेसने व्यापली आहे (अर्थात ती मंडळी प्रामुख्याने काँग्रेसला मते देताना दिसतात) असे काहिसे त्यांना म्हणायचे असावे असा माझा समज झाला आहे.
बाकी चाचा जाणोत!
(Back to झाडावर )

स्वतःच्याच सरकारविरुद्ध कोकलण्याची सध्या फॅशन आहे.'आपल्याला कोणीतरी समजून घेतेय' असे थोडावेळ लोकांना वाटू शकते.

एका उमद्या नेतृत्वाला हया देशाच्या प्रगतीची स्वप्ने पडत आहेत हे खूप आशावादी चित्र आहे.
अहो तर्री साहेब कोणत्या अ‍ॅन्गलने राहुल तुम्हाला उमदा वाटतो?

कल्जी नाय

राजकारण बास झाले आता कामाला लागू या... ऑं हे कुणासाठी मनमोहन , राहुल, आडवानी, येचुरी, ममता, जया यांच्या साठी ..? आयाया... कसला भाबडेपणा हा ! अहो, हा त्यांचा धंदाच आहे. मटणवाल्यानी आता हातात सुरी नको रक्तपात नको असे म्हणण्यासारखे आहे.ते जाउ द्या.. आपल्या सोसायटीचे उदाहरण घ्या.. तिथे तर असे धंदेवाईक राजकारणी येऊन बसत नाहीत ना ? मग साधा सोसायटी इमारतीला रंग लावायला सात सात वर्षे का लागतात. मी आठवीत असताना शाळेतील निवडणुकीत " तू बामण आहेस आम्ही तुला पाडणार ! " असे आधीच सांगून पाडण्यात आले. साल १९६६ . आता बोला राजकारण दिल्लीत आहे की गल्लीत ? ही घाण मतदारांमधे कधीपासूनची आहे मग ते बाल मतदार असोत की सिनियर सिटीझन. .

उपहासात्मक धागा

हा हा हा हा.. =)) =)) =)) =))

लोकसत्ता अग्रलेख

ह.भ.प. राहुलबाबा

काही नाही हो .... फक्त गफ्फा आहेत गफ्फा या राहुलच्या....

राहुलजी हे मुस्लिमांकरता माहदी आहेत, ख्रिस्ती लोकांकरता प्रभू येशूचे पुनरागमन आहे आणि हिंदूंकरता विष्णूचा अकरावा अवतार आहेत.
जेव्हा जेव्हा पृथ्वीवर अनाचार माजतो तेव्हा अशा विभूती जन्मतात.
ही विभूती गुजराथच्या भुताचे निर्दालन करणार ह्यात शंकाच नाही!

लेख वाचून निर्भेळ करमणूक झाली.
राजीव गांधी ह्यांची चुकीची राजकीय धोरणांमुळे अनेक राज्यातून त्यांचा पक्ष हद्दपार झाला तर देशाचे राजकारण प्रादेशिक पक्षांच्या हातात गेले.
उद्या कोणी देशात राष्ट्रीय पक्षाचा क्षय व प्रादेशिक पक्षांचा दिल्लीत वाढता प्रभाव नेमका कधीपासून सुरु झाला ह्यावर संशोधन केले तर त्याचे उत्तर राजीव कालखंडात दिले जाईल , त्यांच्या कालखंडात तामिळ वाघांची निर्मिती व मग शांती सेना ह्यामुळे झालेला गोंधळ आजतागायत तामिळनाडू सारख्या प्रगत राज्यात अवघड जागचे दुखणे झाला आहे.
इंदिरा गांधी ह्यांच्या मृत्यूनंतर ज्याला पंजाबातले काही लोक वध सुद्धा म्हणतात, त्यानंतर ज्या दंगली उसळल्या. त्या सर्व परिस्थिती मुळे आज पंजाबात कोंग्रेज गवत सुद्धा उगवत नसेल.
राजीव गांधी ह्यांनी संगणक युग आणले असा प्रचार केला जातो.
हे जर बरोबर असेल तर ह्याच यशाला एका मोठ्या अपयशाची सुद्धा झालर आहे.
जे काम नरसिंह राव ह्यांनी आल्या आल्या केले ते आपल्या राजकीय हयातीत राजीव ह्यांना जमले नाहीं.
देशाचे आर्थिक उदारीकरण
नरसिंह राव ह्यांनी मनमोहन व मनमोहन ह्यांनी अहलुवालिया ह्यांच्या प्रमुख मदतीने
हे कार्य करून दाखवले.
हेच मनमोहन व अहलुवालिया राजीव ह्यांच्या कारकिर्दीत आपली अर्थशास्त्रीय सरकारी सेवा करत होते. त्यांच्या डोक्यात ह्या सर्व कल्पना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शिक्षण व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आर्थिक बाबीचे नॉलेज होते , पण राजीव ह्यांच्या कारकिर्दीत
ते सरकरी गोदामात पडून असलेल्या धान्यासारखे होते.
सर्वात महत्त्वाची गोष्ट
भारताच्या परराष्ट्र धोरणांची पुनर्रचना करणारे नरसिंह राव ज्यांच्या लुक वेस्ट किंवा
ज्यू राष्ट्रांशी सबंध प्रस्थापित करण्याच्या धोरणांची मधुर फळे वाजपेयी व मनमोहन सरकार ने पुढे राबविल्याने आज तमाम भारत चाखत आहे ते राजीव ह्यांच्या काळात परराष्ट्र मंत्री होते , पण राजीव ह्यांच्या हयातीत हे धोरण राबविणे निव्वळ अशक्य होते
ह्या तुलनेत राहुल आपल्या वडिलांच्या पेक्षा बराच शहाणा आहे.
राजीव ह्यांनी आपल्या आईच्या पद्धतीने राजकारण करण्याचा प्रयत्न केला.
मात्र त्यांच्या आईने स्वतःच्या वडलांच्या विपरीत अशी स्वतःची स्वतंत्र शैली निर्माण केली होती, तशी राहुल ह्यांना करायची आहे,
मात्र देशात आर्थिक उदारीकरण झाले नि घोटाळा झाला.
इंदिरा गांधीच्या काळात उद्योगपती हे नाईलाजाने का होईना त्यांचे शब्द झेलत.
कारण त्यांना समर्थ पर्याय नव्हता. मात्र आता उद्योगपतींच्या तालावर राजकारणी नाचतात. कारण अनेक पक्षांचा ह्या उद्योजकांच्या पुढे पर्याय असतो.
भाजपने सुद्धा पंचतारांकित राजकारण सुरु करून उद्योजकांना एक पर्याय दिला आहे.
सध्या देशाची जनता ४५ टक्के शहरात तर ५५ टक्के गावात राहते.
व वाढते उद्योगीकरण त्याचसोबत कृषी क्षेत्रातून होणारी निराशा पाहता शहरात लोकसंख्या तुफान वाढणार आहे. व शहरातील लोक प्रसार माध्यमे म्हणा किंवा आजूबाजूच्या चंगळवाद म्हणा बरीच शहाणी झाली आहे, त्यांना भावनिक राजकारणापेक्षा ठोस काहीतरी करणारा नेता हवा आहे.
सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे कोंग्रेज मध्ये स्थानिक पातळीवर अनेक खादीधारी संस्थानिक देशभर झाले आहेत त्यांना दिल्लीहून आदेश व पुढारी आलेले आवडत नाहीं.
त्यामुळे राहुल ह्यांना देशभरातून त्यांच्या लोकांकडून मनापासून पाठिंबा अजिबात मिळणार नाहीं , एकंदरीत कठीण आहे
एक दिवस कलावतीच्या घरी राहून व मुंबईच्या लोकल मधून तिकीट काढून प्रवास केल्याने त्यांना ह्या समस्यांची जाणीव किती झाली शेतकऱ्यांच्या महाराष्ट्रातील समस्या व मुंबई लोकल प्रवाशांच्या समस्येवर त्यांनी काय केले किंवा काय करण्याचा प्रयत्न केला हे त्यांचे समर्थक सुद्धा गुगलून सांगू शकत नाहीं.
तेव्हा त्यांची राजीव गांधी ह्यांची तुलना होऊ शकत नाहीं , कारण आंतरराष्ट्रीय धोरणाच्या बाबतीत त्यांची मते कदाचित त्यांच्या मातोश्री वगळता अजून कोणालाही माहिती नसावीत. आकाश टेब्लेत कधी येणार ह्या धर्तीचा प्रश्न त्यांना एका विद्यार्थ्याने विचारला ह्याचे उत्तर ज्यांनी हा टेब्लेत आणला त्यांनाच विचारा , मी काय उत्तर देऊ असे सांगून सगळ्यांना चकीत केले ,
त्यांचे जनरल नॉलेज जबरा आहे

काल राहुल गांधी यांनी सी.आय आय च्या सभेमध्ये भाषण केले.
राजीव गांधी यांच्या भाषणात हमे ये करना है,हमे वो करना है अशी वाक्य असायची ते आठवायला लागले.

राजीव गांधी विमान कंपनीचे एजंट
https://online2.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5383277317620479602&…'?

राहुल गांधी आँधी है, दुसरा राजीव गांधी है!

https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/wikileaks-cables-indira-gandh…
आणीबाणीच्या दुर्गेने अणुतंत्रज्ञान पाकला देण्याची तयारी होती म्हणे