राष्ट्रपिता

पौडास्नं! कितीतरी दिवसांनी हा शब्द एकला, आणि पौडाच्या शेजारीच माझे गाव असल्यामुळे तो शब्द अधिक भावला.

तुमच्यासारखे उच्चभ्रू मराठीद्वेष्टे अशाप्रकारे विषयांतर करणार याची मला अपेक्षा होतीच. विषयाचं गांभीर्य एक आपल्यालाच काय ते समजलेलं आहे असं तुम्हाला वाटत असेल तर तुम्ही आपल्या हस्तिदंती मनोर्‍यातून बाहेर या आणि जग कुठे चाललं आहे हे पहा असं सुचवते.

ए बी सी डी इ एफ जी, त्यातून निघाले गांधीजी गांधीजींनी खाल्ला पेरू, त्यातून निघाले नेहरू नेहरूंनी घेतली कात्री, त्यातून निघाले शास्त्री शास्त्रींनी मारली फोर, त्यातून निघाला चोर चोराने घेतला कॅच आणि संपली आमची मॅच.

याला बडबडगीत म्हणण्याची घोडचूक करू नका. या काव्यातून प्रचंड प्रतिभेचा प्रवाह निघालेला आहे; फक्त हा प्रवाह डोंगरदर्‍यांतून वहात असल्यामुळे तुम्हाला तो उथळ आणि खळखळ करणारा वाटत असेल. पण या प्रवाहाची शक्ती किती हे समजून घ्या. या काव्यामधे भारतीय राजकारणाची आणि भारतीयांच्या भ्रष्टाचारी मानसिकतेची अतिशय योग्य शब्दांत दखल घेतलेली आहे. सुरूवातीला आलेल्या रोमन्/ल्याटीन अल्फाबेटांमधून भारतीयांवर असणारी ब्रिटीश सत्ता आणि सत्तेला अहिंसक मार्गाने विरोध करून मोठे झालेले गांधीजी यांच्याकडे लक्ष वेधून घेतलेलं आहे. पेरू हे सामान्य लोकांचं फळ, तुमच्यासारख्या उच्चभ्रू, हापूस आंबे खाणार्‍यांना ते काय माहित असणार. तर ऐका, सामान्यांचं फळ पेरू खाणारे गांधीजी आणि त्यांचे राजकीय वारसदार म्हणावेत असे नेहेरू यांचा एकत्र संबंध लावून या काव्यात नेहेरूंचे पाय गांधीजींमुळे जमिनीवर असणं सुचवलेलं आहे. नेहेरूंच्या लोकप्रियतेला उपासाची कात्री लावली की त्यातून शास्त्रीजी निघतात. आठवतं, भारतात खाद्यान्न आयात करण्याची वेळ आली आणि तुमच्या उच्चभ्रू अमेरिकेने नाही म्हटलं तेव्हा शास्त्रीजींनी अन्नसेवन कमी केलं? आणि शास्त्रीजींनी दिलेल्या अशा प्रकारच्या रचनात्मक कार्यक्रमाकडे काही नतद्रष्टांना बघवलं नाही, ही जी फोर त्यांनी मारली ती सहन न होऊन कोणी चोरून शास्त्रीजींना विष खिलवलं आणि ताश्कंतमधे ते गेले अशी बातमी अनेक वर्ष तरंगते आहे, अगदी तुकोबांच्या गाथेसारखी. या चोरांची चोरी अशी तरंगून वर आली, आणि माझ्यासारख्या सामान्यांपर्यंत पोहोचली, आणि हा गेम संपला असं हे काव्य आहे. याला स्फुट म्हणू शकता, पण हे बडबडगीत नव्हे. तुमच्यासारख्या बुद्धीवाद्यांनी थोडा विचार करून आशिष नंदींसारख्या अभ्यासकांच्या बोलण्याचा योग्य अर्थ लावला नाही तरी एकवेळ चालेल, पण लोकगीतांचा असा अपमान करू नये. शेवटी लोकांच्या हातात सत्ता आहे. भारतीय प्रजासत्ताक चिरायू होवो. लोकशाही जिंदाबाद.