हे असं नेहमीच चालणार. करुण असं जे दिसतं त्यासाठी संवेदनशीलता असणं हे माणसाच्या जिवंत असल्याचं लक्षण आहे. मात्र त्यासाठी स्वतःला जबाबदार धरणं किंवा आपण ऐषारामात राहतोय म्हणून गिल्टी होणं, हे टाळलं पाहिजे.

वृद्ध, अपंग आणि अगदी लहान मुलं यांना कष्टाने काम करण्याचं तत्वज्ञान लागू पडत नाहीच. त्यांना रोकड देण्याऐवजी अन्न दिलं तर नक्कीच जास्त शहाणपणाचं आहे. या गोष्टींनी आपलं रोजचं आयुष्य डिस्टर्ब मात्र होऊ देऊ नये, कारण त्याने काही फरक पडत नाही.

इथे याआधीही अशीच भावना मांडणारा एक लेख आला होता, त्याची लिंक देऊ शकेल का कोणी?

कोणी भीक मागताना पहिले की आपण अगदी असाच असहाय व हतबल आहोत ही जाणीव मलाही होत असे. काही प्रमाणात अजूनही होते.
मग मात्र मला राग आला.
गावी नी सांगितल्या प्रमाणे संवेदना असणे ठीक आहे पण आपली अपराधी भावना येण्याचे कारण तपासून पहावे.
एकदा गाडीतून जाताना एक मैत्रीण बरोबर होती . मी गाडीमधून एका कुबडीवाल्या माणसाला रु.५ दिले. त्याने आमच्या समोर रस्ता ओलांडून बिडी चे पाकीट घेतले व मस्त शिलगावू लागला.त्या मुलीशी गप्पा मारता मारता तिने हया तोडगा म्हणून नियमीत चांगल्या संस्थेत दान कारण्यास सुचवले. (ती दर महिन्याला वात्सल्य ट्रुस्ट ला नियमित देणगी देते.) त्याचे अनुकरण करून मी ही वनवासी कल्याण आश्रमास नियमित नाही पण कारण परत्वे देणगी देवू लागलो. आता संवेदनशील असल्याने हा त्रास होणारच पण अपराधी भावना खूप कमी झाली आहे.
सुयोग्य संस्था निवडा व जमेल तशी जमेल तेवढी मदत करा आणि पहा काही फरक पडतो का ?
वनवासी कल्याण आश्रमामध्ये देणगी द्यावी शी वाटली तर व्य.नी. करा.
कृपया येथे व.क.आ (रा.स्व.संघचा ) उल्लेख संदर्भाने आला आहे. त्या वरून प्रतिक्रिया नकोत. आपल्या विचारांना अनुरूप संस्थेस मदत करावी एवढाच अर्थ घ्यावा.

निदान मुंबईत तरी मुलांना भीक मागायला पाठवणार्‍यांचे एक रॅकेट आहे.मग ती मुले सिग्नलवर गाडीच्या काचा पुसल्यासारखे करणारी असोत की रेल्वेमध्ये डब्यात झाडू फिरवल्यासारखे करणारी असोत किंवा थाळीतले हळदकुंकू वाहिलेले देवीचे चित्र तुमच्यासमोर नाचवून ब्लॅकमेल करणारी असोत.त्यांच्यातला दादा थोडासा दूरवर त्यांच्यावर लक्ष्य ठेवून उभा असतो.सगळी कमाई तो घेतो.मुलांना काही ठराविक पैसे दिले जातात्.खाण्याच्या वस्तू दिल्या तरी त्या हिसकावून घेतल्या जातात.खाऊन पिऊन व्यवस्थित दिसणारी मुले भिकेच्या धंद्यात चालत नाहीत. हा धंदा इतका जोमात चालतो की त्यासाठी मुले पळवून आणली जातात.आपण जर भीक दिली नाही तर हा धंदा चालणार नाही आणि कालांतराने बंदच पडेल.ह्यातले म्होरके कित्येकदा पोलिसांचे खबरे असतात.कदाचित त्यामुळे पोलिसही काणाडोळा करीत असावेत.शिवाय इतक्या मुलांम्होरक्यांना पकडून ठेवणार कुठे? आणीबाणीत मुंबईत एकही भिकारी दिसत नसे.असे बोलले जाई की या सगळ्यांना पकडून मध्य/उत्तर महाराष्ट्रात कुठेतरी दगड फोडणे,माती वहाणे अशा कष्टाच्या कामी सक्तीने लावले जात होते.फुकटेपणाची सवय लागलेले हे लोक तिथून पळून जाण्याचा प्रयत्न करीत.(ही सर्व ऐकीव माहिती आहे.खर्‍याखोट्याची शहानिशा केलेली नाही.)
एनजीओजच्या बाबतीतसुद्धा संशय घेण्याजोग्या पुष्कळ गोष्टी आहेत. एखाद्या संस्थेला देणगी द्यावी हे ठीक.पण तीविषयी व्यवस्थित माहिती काढावी. गेली दोन वर्षे लोकसत्ता हे वर्तमानपत्र गणेशोत्सवादरम्यान अशा संस्थांची माहिती आणि पत्ता प्रसिद्ध करते.तेही उपयुक्त ठरू शकेल.
ता.क.- केवळ ह्याच नव्हे तर कुठल्याच गोष्टीविषयी अपराधी भावना फार काळ मनात बाळगू नये.कार्यहानी होते.

सगळे विचार खूपच विदारक आहेत......
आपण आपला खारीचा वाटा उचलावा आणि पुढे जावे.
संवेदनशील मन असणे चांगले पण ते आतून प्रचंड टोचणी लावते ज्याचा तसा अर्थाअर्थी काही संबंध नसतो
ज्याला आपण जबाबदार नाही त्याविषयी अधिक विचार करून काही फरक पडत नाही......

अगदी युरोप आशियातील देशातही दिसणारे वास्तव आहे. हा आहे रे आणि नाहीरे मधील चिरंतन लढा आहे

हि भिकार्यांची राकेट्स थांबवणं हा यावर उपाय आहे.

अवांतर: त्या चिंगम वाल्या पाकिटात नक्की काय होतं याचीच उत्सुकता लागून राह्यली व्हो :) (ह. घ्या.)

त्यांना जबरदस्तीने भिक मागायला लावले जात असेल्,पण धडधाकट माणसे पण जेंव्हा भीक मागताना दिसतात तेंव्हा चीड येते.
बाकी आजच्या जीवनातल्या बर्‍याच समस्या ह्या अति शहरीकरणामुळे निर्माण झाल्या आहेत असं मला तरी वाटतं.याही समस्येचं मुळ यातच आहे.

भिकार्यांना भिक घालणे म्हणजे संवेदनशिल असणे नव्हे.दान करणारा या ठिकाणी स्वत:ला विषेश समजत असतो. दान देताना ते सत्पात्री असावे याची खात्री करून घेणे गरजेचे आहे.भिक मागणे हा आज काही लोकांचा धंदा झाला आहे.गरजवंताला पैसे;वस्तू ई.खात्रीलायक संस्थांमार्फतच द्याव्या.त्या संस्थांसाठी स्वयंसेवक म्हणूनही वेळ देता आला तर जरूर द्यावा.गरजूंची सेवा या अशा मार्गांनीही करता येते.