मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

व्हेज दम बिर्याणी..

डावखुरा · · पाककृती
दम बिर्याणी..[व्हेज] साहित्य : ४-५ कांदे, कोथिंबिर आणि ३-४ टमाटे, २५० ग्रॅम फ्लॉवर,३-४ गाजर,हिरवी मिरची ,४-५ लिंबु, तेल ,दही, गुलाब जल.. मसाले : आले-लसुण, तेजपान, दालचिनी, बाजा, काळी मीरी,जिरे, .लवंग,, हिरवी व काळी विलायची, ..धणे पुड, हळद, मीठ, बिर्याणी मसाला ,लाल तिखट...पुदीना... कृती : सर्वात आधी बिर्याणी मसाल्याची तयारी करुन घेऊ.. त्यासाठी कांदे अगदी बारीक चिरुन घ्या.. त्यानंतर टमाटेही चिरुन घ्या..अगदी बारीक हं.. त्यानंतर चिरलेले गाजर आणि फ्लॉवर थोडावेळ पाण्यात राहुद्या म्हणजे ककाही माती वैगैरे लागली असेल तर ती निघुन जाईल.. नंतर त्याना थोड्या तेलात तळुन घ्या.. त्यानंतर हिरव्या मिरच्या उभ्या चिरुन घ्या.. आणि लिंबुही चिरुन घ्या.. चिरलेल्या लिंबुंचा एका वाटीत रस काढुन ठेवा..[त्यातुन बिया काढुन घ्यायच्या विसरु नका हं.] आलं-लसुणची बारीक पेस्ट करुन घ्या.. आता बिर्यानी साठी भात बनवुन घेऊ.. त्यासाठी एका भांड्यात पाणी उकळवत ठेवा..पाणी गरम झाल्यावर त्यात थोडे तेल..मीठ चवीप्रमाणे आणि मसाल्यांमधुन बाजा आणि दालचिनी टाका.. आणि उकळत्या पाण्यात धुतलेला अखंड बासमती तांदुळ ३ वाटी टाकुन झाकण ठेवुन द्या.. भात पुर्ण शिजु न देता साधारण ८० % शिजल्यावर तो गॅस वरुन उतरवुन घेऊन, त्यातील पाणी चाळुन घ्या आणि ताटांमध्ये मोकळा करुन ठेवा..म्हणजे तो त्यातील वाफेने पुर्ण शिजणार नाही.. आता बिर्याणी साठी मसाला बनवुन घेऊ.. (आधी साहित्य तयार करुन ठेवल्याने आता कष्ट कमी पुरतील..) कढीत थोडे तेल टाकुन ते तापल्यावर... फोडणीसाठी जिरे टाकुन घ्या.. जिरे तडतडायला लागल्यावर त्यात चिरलेला कांदा, दालचिनी, बाजा, तेजपान, काळे मिरे..हिरवी काळी विलायची हे टाकुन थोडे चाळत रहा.. कांदा थोडा तांबुस-सोनेरी रंगावर आला की त्यात टमाटे घाला..आणि चाळुन घ्या.. त्यात आता हळद, धणे पूड, चवीनुसार मीठ..बिर्याणी मसाला आणि गरम मसाला घालुन घ्या.. बनलेल्या मसाला बराच कडक आहे..त्याला थोडा माईल्डनेस येण्यासाठी क्रीम किंवा दही घालु शकता.. आता मसाल्यात डीपफ्राय केलेल्या भाज्या घाला..फ्लॉवर, गाजर, घेवडा... ही झाली पुर्वतयारी .. आपण आत्तापर्यंत ८०% शिजलेला भात आणि बिर्याणीचा मसाला बनवुन ठेवल्या.. आता खरी कृती चालु होतेय.. बिर्याणीला दम देणे.. प्रथम एक जाड बुडाचे पातेले[भांडे] घ्या.. त्यात पुर्वी बनवुन ठेवलेल्या बिर्याणी मसाल्यातील अर्धा मसाला व्यवस्थित पसरवुन घ्या.. त्यावर थोडीशी कोथिंबिरही पेरा.. आणि स्लीट मारलेली हिरवी मिरचीही.. (उभी कापलेली) त्यावर ८० % शिजलेल्या अखंड बासमती भाताचा एक थर द्या..साधारण निम्मा भात वापरुन घ्या.. त्यातील शिजताना टाकलेले अक्खे गरम मसाले काढुन घ्या.. त्यावर लिंबाचा र व गुलाबपाणी शिंपडा..आणि पुदिन्याची पाने, उभ्या चिरलेल्य मिरच्या पेरुन टाका.. त्यावरुन परत एक बिर्याणी मसाल्याचा थर द्या.. वरच्या थराला पण समान कृती करा.. आता सर्व थर लावुन झाल्यावर ह्या भांड्याला वरच्या बाजुला कणकेचा जाड थर लावुन घ्या.. आणि त्यावर झाकण घट्ट लावा..म्हणजे व्यवस्थित दम बसेल... भात ८०% शिजलेला असल्याने त्याला जास्त उष्णतेची गरज नाहीये.. त्यामुळे जाड तवा घेऊन तो गॅस वर तापवुन घ्या..मग हे कणकेने पॅक केलेल्या झाकणाचे भांडे तव्यावर ठेवा..अर्ध्या मिनिटानंतर गॅस मंद आचेवर करुन १० मिनिटांनी बंद करा.. त्यानंतर झाकण उघडुन मस्त चळुन घ्या.. व्हेज दम बिर्याणीचा सुंदर घमघमाट सुटलेला आहेच...लगेच गरमागरम बिर्याणी सर्व्ह करण्यासाठी तयार.... सोबत तोंडी लावायला बुंदी रायता पण घेऊ शकता बरंका.. टीप : प्रतिक्रिया द्यायला कंजुसी करु नका..

वाचने 28999 वाचनखूण प्रतिक्रिया 83

गणपा Fri, 09/07/2012 - 17:14
जबरा !!! आवडली दम बिर्याणी. दही/क्रीममुळे रंग थोडा फिका झाला आहे. मसाल्यात लाल तिखटाच प्रमाण वाढवुन समतोल साधला जाईल. बाकी तुमची मिरच्यांच्या बाबतीत 'ऐपत' बरीच दिसते. ;)

In reply to by गणपा

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:22
जबरा !!! आवडली दम बिर्याणी.
धन्यु..
दही/क्रीममुळे रंग थोडा फिका झाला आहे. मसाल्यात लाल तिखटाच प्रमाण वाढवुन समतोल साधला जाईल.
तुम्हाला आवडेल तसे.. तुम्ही त्यात माहीर आहात.. :)
बाकी तुमची मिरच्यांच्या बाबतीत 'ऐपत' बरीच दिसते. ;)
काका अहो मिरच्या चवीपुरत्याच आहेत..नंतर काढल्या जातात.. किंवा त्या पुर्ण असल्याने खातांना काढल्या जातात..

इरसाल Fri, 09/07/2012 - 17:20
पन वो भाजी जो दम के लिये बिछायी उसने हमकी जान लेली. जाड बुडाच्या पातेल्या मधले रिफ्लेक्शन/भरीवपणा जबरदस्त. बिर्याणी मस्तच असणार ही खात्री. "डावखुरा" यांची "उजवी" पाकृ.

In reply to by इरसाल

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:24
पन वो भाजी जो दम के लिये बिछायी उसने हमकी जान लेली. जाड बुडाच्या पातेल्या मधले रिफ्लेक्शन/भरीवपणा जबरदस्त.
कातिल आलाय तो फोटु.. म्हणुनच जरा मोठा टाकलाय.. ;)
बिर्याणी मस्तच असणार ही खात्री. "डावखुरा" यांची "उजवी" पाकृ.
धन्यु...

In reply to by पुण्याचे वटवाघूळ

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:28
हा वदग्रस्त विषय होऊ शकेल.. पण तस्सा चान्स मिळाला..समजा सोनिया आजींनी बोलावलेच तर त्याला ह्या बिर्याणीनेच फासाला लटकवेल[म्हण्जे यमसदनी जाण्याची व्यवस्था करेल] नक्की..

@प्रतिक्रिया द्यायला कंजुसी करु नका..>>> उरलेला दम इथे दिलात काय...? ;) एकदम आचारी श्टाइल बिर्याणी हां..! आणी शेवट्ची ती दम देणारी स्मायली,,, आंम्ही आमच्या भांडारात नेऊन ठेवली बरं का...! ;)

In reply to by अत्रुप्त आत्मा

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:32
नाय हो मालक..ते असंच..आपला मिपाकरांवर असलेला थोडाफार हक्क बजावला.. ;) तुमची स्मायली फार भन्नाट आहे..स्पून हातात ठेवुन सरळ तोंड बुचकळुन चालु पडलीय.. :) हहपुवा झाली..आणि जेव्हा पाहतो तेव्हा अजुनही होते.. धन्यु..

In reply to by चिंतामणी

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:34
काका आधीपण तुम्ही पाकृ पाहिल्यात की माझ्या.. पण बर्राच ग्याप होता म्हणा..मध्ये

उदय के'सागर Fri, 09/07/2012 - 17:49
बिर्याणी हा जीव-की-प्राण ह्या प्रकारातला, त्यामुळे तुमची ही पाककृती निश्चीतच आवडली. पण अहो केवढ्या त्या हिरव्या मिरच्या हो... बाप रे... म्हणजे ते असतं ना असं की गुप्त-धनाचा हंडा समोर आहे पण त्यावर तो नागोबा वेटोळा घालून बसलाय ... तसं ते मिरच्या पाहून झालं हो... (सध्या एक हिरवी मिरची जरी खाल्ली तरी .......... जाऊ द्या काय काय सांगायचं आता :( )

अभ्या.. Fri, 09/07/2012 - 19:09
एकदम डिट्टेल मधी लिहिलेली मस्तच पाकृ. डावखुरे मालक पाकृ एक्दम उजवी. बाजा म्हण्जे काय ? खरेच बाजा म्हणजे काय हो ?

In reply to by अभ्या..

बहुगुणी Fri, 09/07/2012 - 22:58
बाजा म्हणजे स्टार फूल (Star-anise) असावं असं वाटतं, (स्टार फूल म्हणजे मराठीत काय?) बाकी पाककृती कातिल आहे! वाचनखूण साठवली आहे.

In reply to by कवितानागेश

डावखुरा Sat, 09/08/2012 - 00:21
अगदी बरोबर..त्यालाच खान्देशात बाजा म्हणतात..म्हटलं बोली भाषेतलाच शब्द वापरु.. बाजा=चक्रफुल=Star-anise :)

In reply to by डावखुरा

प्रभाकर पेठकर Sat, 09/08/2012 - 01:25
त्या मसाल्याला (Star-anise) 'बाद्यान' असे म्हणतात. चक्रीफुल, बदरामफुल (उत्तरप्रदेशात) अशी नांवेही ऐकली आहेत. 'बाजा' प्रथमच ऐकले.

In reply to by डावखुरा

प्रभाकर पेठकर Sat, 09/08/2012 - 09:51
त्याला दगडफुल असेही नाव आहे.. नाही. 'दगडफुल' हा मसाल्याचा सर्वस्वी वेगळा प्रकार आहे. तो एका बाजूने काळा एका बाजूने पांढरा आणि वाळलेल्या, चुरगळलेल्या छोट्या छोट्या पानांसारखा असतो.

In reply to by डावखुरा

पांथस्थ Sat, 09/08/2012 - 10:15
नमस्कार, Star Anise म्हणजे दगड्फुल नव्हे. दगड्फुल इथे - किंवा इथे बघा. बिर्याणी छान झालेली दिसते. मी केली तर खालील बदल करीन - १. कांदा (उभा कापुन) वेगळा परतुन घेउन भाताचे थर रचतांना घालेन २. टोमॅटोचा कमी वापर धन्यवाद!

अर्धवटराव Fri, 09/07/2012 - 22:07
इतक्या नजाकतीने दिलेली बिर्याणी रेसीपी आजवर बघितली नाहि. प्रचंड आवडेश. अर्धवटराव

बिर्याणी पाहून कलेजा खल्लास झाला :) काय झकास दिसत आहे राव :) बाकी इतक्या मिरच्या बर्‍या झेपतात तुम्हाला ;)

In reply to by चिंतामणी

मृगनयनी Sat, 09/08/2012 - 18:53
डावखुरा'जी...... अप्र अप्र अप्र अप्र अप्र अप्रतिम!!!... गॉर्जिअस!!!.... इतकी साग्रसंगीत प्रोजेक्टेड डीटेल्ड स्ट्रॅटेजिकल बिर्याणी पाहूनच मन भरलं!!!... आणि "व्हेज बिर्याणी" इतकी सुन्दर दिसूही शकते... हे नव्यानेच कळले!!!! :) कीप इट अप!!!! :)

दादा कोंडके Fri, 09/07/2012 - 23:21
खत्रा पाकृ! लिंबं आणि मिरच्याचं प्रमाण बघून वाटलं बिर्याणी तयार झाल्यावर त्यातल्याच काही बांधायच्या की काय? :)

In reply to by दादा कोंडके

अर्धवटराव Fri, 09/07/2012 - 23:22
>>लिंबं आणि मिरच्याचं प्रमाण बघून वाटलं बिर्याणी तयार झाल्यावर त्यातल्याच काही बांधायच्या की काय ? - फुटलो =) अर्धवटराव

डावखुरा Sat, 09/08/2012 - 00:38
त्या मिरच्या बारीक चिरुन न घातल्याने नंतर काढुन टाकण्यात येतात ..दम देतो तेव्हा पुरेसा तिखटपणा मिळतो..आणि मुळात त्या मिरच्या गावराणी नसल्याने फार तिखट नाहीत.. आणि ५-६ लोकांच्या बिर्याणीस ३ लिंब काही जास्त नाहीत..असे वाटते..सोबत पुदीना आणि गुलाबजल असल्याने त्याची तीव्रता कमी होत असावी.. बिर्याणीची टेस्ट अतिशय झकास असुन शक्यतो काही बदल न करता करुन पहावी.. :p

स्पा Sat, 09/08/2012 - 09:31
मातस्य ग्राम्यम... कसला जाळ बिर्याणी बनलीये साहेब कोपरापासून __/\__ फोटो थोडे मोठे चालले असते, असो इनो घेतो आता

मोदक Sat, 09/08/2012 - 09:45
जळजळ... या असल्या पाककृती करणार्‍यांना किडनॅप करता आले तर भारी मजा येईल..

नि३सोलपुरकर Sat, 09/08/2012 - 13:06
खतरनाक ,पण झक्कास. @ मोदक यांच्याशी १०० + बाडीस. मिपावरील सर्व "सुग्रीव"* नां किडनॅप करुन एक मिपा कट्टा करावा हे आयोजकानां नम्रपणे सुचवतो. "सुग्रीव"*- हा शब्द मिपावरच वाचनात आला.

वेताळ Sat, 09/08/2012 - 19:19
खायला घालताना कंजुषी करु नकोस्........मग आम्हाला पोवाडे गायला कंटाळा येणार नाही. एलदम खतरा बिर्याणी आहे राव.....

पाषाणभेद Sun, 09/09/2012 - 09:32
लय दमादमानं वाचली पाकृ अन दम लागला. आता बनवतांना आनखी जास्त दम लागलं अन खातांनापन दमादमानंच खावं लागलं बाबा. काय करीतो! एकुणच निगुतीनं करायची पाकृ आहे. सगळा सरंजाम गोळा करून आपण केलेली ताटली फारच छान आहे. वादच नाही. आणखीही पाकृ येवू द्या.

In reply to by पाषाणभेद

डावखुरा गुरुवार, 09/13/2012 - 19:43
सर्वप्रथम धन्यवाद... अजु भरपुर पाकृ देणार आहे.. आधीच्या पाकृंवर पण नजर फिरवुन या.. आणि करुन पाहिल्यावर पण कशी झाली होती ते कळु द्या.. खव तुन..

jaypal Sun, 09/09/2012 - 11:05
फोटो आणि वर्णन एकदम खल्ल्लास मी बिर्यानी( व्हेज/नॉनव्हेज )करताना १) कांदा उभा चिरुन खरपुस तळुन मग वापरतो. २) तेला ऐवजी साजुक तुप घेतो. ३) गुलाब जल न वापरता मी रोज इसेन्स + केवडा इसेन्स + कोमट दुधात भिजवलेले केशर वापरतो. ४) क्वांटीटी वाढवायची असल्यास अथवा आवडत असल्यास बटाटा वापरावा. अवांतर = फायनल बिर्यानी जास्ती ओलसर ( दाल खिचडी सारखी) का दिसतेय ?

अन्या दातार Sun, 09/09/2012 - 13:11
सहसा पाकृ विभाग उघडतसुद्धा नाही. पण इतक्या प्रतिक्रिया आलेल्या बघून म्हणलं एकदा हा धागा वाचूयाच. धागा उघडला अन डोळ्याचे पारणे फिटले. :) मस्त प्रेझेंटेशन. आवडले.

In reply to by अन्या दातार

स्पंदना Mon, 09/10/2012 - 08:48
नुसत डोळ्यांच? बाई मला तर इथे बसुनच तीचा तिखटपणा जाणवतोय. स्स हाय! सुर्रेख . काय प्रेझेंटेशन आहे! मस्त.

५० फक्त Mon, 09/10/2012 - 10:19
अतिशय धन्यवाद, नुसतं वाचुन प्रतिसाद द्यायला नको म्हणुन दिला नव्हता, काय घरी प्रयोग करुन पाहिला थोडासा हसला, थोडासा रुसला, एकुण काय ३०% फसला, असो. तुमचं प्रेझेंटेशन एकदम मस्त झालंय, मी मिरच्या आणि टोमॅटो अंमळ कमी घातले होते त्यामु़ळं गंडलं असावं बहुधा. आता एकदा तुमच्याबरोबर करुन पहावी म्हणतो, कधी जमवाल ते बोला.

गवि Mon, 09/10/2012 - 11:43
चार घटक गोळा करुन त्याचा शब्दशः गोळा करुन शिजवून गिचका करणं हे खूप सोपं.. पण निगुतीने कष्ट घेऊन समरस होऊन बनवलेला कोणताही पदार्थ हा नेहमीच अत्यंत स्वादिष्ट असतो. केवळ अलंकारिक अर्थानेच त्यात "हृदय" उतरलेलं असतं असं नाही तर प्रॅक्टिकलीही त्यात अचूक प्रोसेस आणि सर्व आवश्यक घटक नीट वापरले जाऊन क्वालिटी येतेच येते. आजी लोकांच्या पदार्थाची चव अजूनही लक्षात असण्यामागे फक्त नात्यातली भावना नसते.. त्यांचं स्वयंपाकातलं "प्रोफेशनलिझम" त्यात असतं. (त्या घरगुती असल्या तरी "प्रोफेशनलिझम" शब्द बरोबर आहे.) दगडफूल म्हणा किंवा एखादा बारीकसा वाटणारा इन्ग्रेडिएंट घरात नसेल तर पोरांना दुकानात पिटाळून तो आधी आणल्याखेरीज तो पदार्थ पूर्ण न करणार्‍या या व्यक्ती. तडजोड नको.. शॉर्टकट नामंजूर. अमुक एक चाकवताची पातळभाजी ताकातली बेष्ट लागते तर ताकातलीच करणार.. ताकाशिवाय आजचा दिवस भाजी उरकून टाकू हा भागच शक्य नाही. एकवेळ बेत रद्द करतील..पण करायचं तर सर्व जिन्नस हवेतच.. तशीच ही बिर्याणी.. शिवाय हे वाचून बनवू इच्छिणार्‍यालाही शंका न रहावी अशा रितीने जे काही तपशीलवार दाखवलं आहे त्याचा जवाब नाही. असंख्य धन्यवाद.

रमताराम Mon, 09/10/2012 - 12:08
खतरणाक. दम न दिलेली बिर्यानी खाणं एरवी पसंत असतं आपल्याला. पण हे प्रकरण पाहून सालं एकदा दमदार बिर्यानी बी खौन बघावी असं वाटायलंय आता.