देल्ही बेलीज फार बीभत्स आहे काय??

मला असे वाटते, की शॉट बाय शॉट प्रसंग जसेच्या तसे चित्रीत केले असतील तर ती चोरी ठरते, पण मध्यवर्ती कल्पना घेऊन ती आपल्या वातावरणात फुलवली असेल तर तिला चोरी म्हणावे का? काहीवेळा चोर्‍या करतानाही आपले लोक वाट लाऊन टाकतात.

अगदी मान्य आहे मालक. मी तद्दन शॉट्च्या शॉटच कथेसकट कॉपी करणार्‍या चित्रपटांची फक्त नावे दिली आहेत. तुम्ही म्हणत असलेले भारतीयकरण मान्य आहे आणि त्याला आक्षे नाहीच. Breaking Away चे भारतीय रुपांतर 'जो जिता वोही सिकंदर' आम्ही डोक्यावर घेतलेच की. पण म्हणुन 'व्हेर ईगल्स डेअर' चे भयाण रूप 'तेहलका' म्हणून स्विकारावे लागते तेव्हा शॉट लागतो हो डोक्याला. ही संपादित यादी आणि खाली मी विमेंना लिहिलेली खरड इथे देत आहे. * Naqaab Dot The I * Speed Cellular * Jigar Kickboxer * Rakshak Hard Target * Judwa Suang Long Hui (Twin Brother) * Pyar Ka Saaya Ghost * Saaya Dragonfly * Akele Hum Akele Tum Kramer VS. Kramer * The Rundown Naksha * The Killer Collateral * Krrish Paycheck * Rang De Basanti All My Sons and Jesus of Montreal * Zinda Oldboy * Ek Ajnabee Man On Fire * Chocolate The Usual Suspects * Salaam Namaste Nine Months * Main Aisa Hi Hoon I Am Sam * Kyon Ki... One Flew Over The Cuckoo's Nest * Aabra Ka Dabra Harry Potter * Dhoom The Fast And The Furious and Torque and Ocean's Eleven * Hum Tum Harry Met Sally * Taarzan: The Wonder Car Christine * Koi...Mil Gaya E.T. The Extra-Terrestrial and Forrest Gump * Aapko Pehle Bhi Kahin Dekha Hai Meet the Parents * 3 Deewarein The Shawshank Redemption * Kucch To Hai I Know What You Did Last Summer * Chor Machaaye Shor Blue Streak * Awara Paagal Deewana Whole Nine Yards * Deewangee Primal Fear * Raaz What Lies Beneath * Mere Yaar Ki Shaadi Hai My Best Friends Wedding * Yeh Kya Ho Raha Hai American Pie * Kuch Khatti Kuch Meethi The Parent Trap * Kyo Kii...Main Jhuth Nahin Bolta Liar Liar * Kartoos Point of No Return * Baadshah Nick of Time and The Mask and Rush Hour and Mr. Nice Guy * Ek Chhoti Si Love Story A Short Film About Love * Papi Gudia Child's Play * Fareb Unlawful Entry * Sauda Indecent Proposal and The Deal * Khamosh Khauf Ki Raat Identity * Karobaar The Business of Love * Yaarana and Agni Sakshi and Daraar Sleeping With The Enemy * Criminal The Fugitive * Hum Hain Kamaal Ke See No Evil, Hear No Evil * U Me Aur Hum The Notebook and A Moment To Remember * Sholay Once Upon A Time and The Seven Samurai # Akayla Cobra # Main Azaad Hoon Meet John Doe # Maalamaal Brewster's Millions # Madhosi Beautiful Mind # Musafir U Turn # Taxi 9112 Changing Lanes # Kasoor Forbidden Sins # Bluff Master Nueve Reinas (Nine Queens) # Shukriya Till Death Do Us Apart # Pyar To Hona Hi Tha Addicted To Love # Maine Pyaar Kyun Kiyaa Cactus Flower # Alag Powder # Naina The Eye # Janbaaz Duel In The Sun # Munnabhai MBBS Patch Adams # The Burning Train Shinkansen Daibakuha # Bichhoo Lion # Hum Kaun Hai The Others # Bazigar A Kiss Before Dying # 36 China Town Once Upon A Crime # Aitraaz Disclosure # Fool N final Snatch # Phir Hera Pheri Lock, Stock and Two Smoking Barrels # Badal The Devil's Own # Jism Body Heat # The Train Derailed # Zehar Out of Time # Hey Baby Whipped and Three Men And A Baby # Chak De India Mighty Ducks # Raghu Romeo Tie Me Up! Tie Me Down! # Dansh Death and The Maiden # Sangharsh Silence of The Lambs # Paap Witness # Ek Din 24 Ghante Run Lola Run # Parichay The Sound of Music # Humraaz A Perfect Murder # Josh West Side Story # Welcome Micky Blue Eyes # God Tussi Great Ho Bruce Almighty # Deewane Huye Paagal There is Something About Mary # Mann An Affair To Remember # Mohabbatein Absolution # Life In A Metro Apartment # Yeh Dillagi Sabrina # Mujhse Shadi Karoge Anger Management # Partner Hitch # Kaante Reservoir Dogs # Qayamat The Rock # Tathastu John Q # Mr. Ya Miss It's A Boy Girl Thing and Hot Chick # Murder Unfaithful # Ghajini Memento

पराशेट, गझनी हा मेमेंटो ची नक्कल नाही आहे हो. तुम्ही मागेही एका धाग्यात असा उल्लेख केला होता. दोन्ही चित्रपटांची पटकथा खूप वेगळी आहे. समान म्हणाल तर केवळ कथाकल्पना (one-liner म्हणता येईल अशी). एका माणसाच्या पत्नीचा खून होतो आणि त्याच हल्ल्यामुळे त्याच्या स्मृतीला धक्का पोहोचतो आणि तरीही तो अंगावर गोन्दवणे, पोलोराईड फोटो काढणे असे उपाय करून खुनी माणसाला शोधून सूड घ्यायचा प्रयत्न करतो. इतकेच साम्य आहे. बाकी पूर्ण पटकथा वेगळी आहे. गझनी ही साधीसरळ गोष्ट आहे, हिरो सूड घ्यायचा प्रयत्न करतो आणि यशस्वी होतो. मेमेंटो मध्ये पूर्ण वेगळा मुद्दा मांडला आहे. सादरीकरणात तर जमीन अस्मानाचा फरक आहे. तुमच्या सारख्या नामवंत समीक्षकांना आम्ही हे सांगायचे का आता ?

हे सोडले तर गझनी मध्ये उरलेच काय ? बाकी असिन - आमीरचे प्रेमप्रकरण किंवा गझनी गुंडाचे उपदव्याप ह्यांना तुमच्या सारख्या रसीकाने तरी पटकथा समजु नये विमे. अहो चित्रपटाची मुख्य कथाच जर सरळ सरळ उचललेली असेल (अगदी तुम्ही देखील मान्य कराल की मेमेंटो मधले काही प्रसंग देखील जसेचा तसे उचलले गेलेले आहेत) तर फक्त एखाद दोन दृष्यात अथवा सो-कॉल्ड पटकथेत वेगळेपण समजुन आपण डोळेझाक का करुन घ्यावी. अशा प्रकारे आपण ह्या लोकांना एक प्रकारे नैतीक पाठबळच देत नाही का ? बरं ह्या संदर्भात आमीरने स्वतः काही मत का व्यक्त केले नाही ? पटकथा वेगळी आहे असा स्टँड त्यानी का घेतला नाही ? मी कुठेही हा चित्रपट मेमेंटोचा रिमेक आहे असे म्हणत नाहीये पण ती भ्रष्ट नक्कल नक्की आहे. मग तो तामिळ गझनी असो किंवा हिंदी. मध्ये अशाच एका प्रश्नावर उत्तर देताना जमा (संपादन) केलेले काही मुद्दे इथे देतो. अर्थात भाषांतर करण्याच्या भानगडीत न पडता. 1. Both movies deal essentially with the story of a young man suffering from an unusual disability – the inability to form new memories for longer than a few minutes (As Leonard Shelby explains in Memento to the motel clerk: If we talk for too long, I’ll forget how we started). 2. Both movies focus on a young male protagonist who is extremely focused on extracting revenge for the murder of his loved one (wife in the case of Memento and girlfriend in Ghajini). 3. Both movies have a male protagonist whose short-term memory problems are caused by a violent blow to the head as he rushes to save his wife/girlfriend from a brutal attack. 4. Both movies highlight the use of tattoos by the protagonist on his body as a technique to remember important facts because it’s a permanent way of keeping a note (as Leonard says in Memento). 5. Both movies have the protagonist using a polaroid camera to take instant pictures of people and objects to aid his memory and organize his life. 6. Both movies highlight a striking and unforgetable tattoo on the male protagonist’s chest – Find Him…Kill Him. 7. Both movies display a protagonist who photographs the people he kills. 8. Both movies have a protagonist who keeps the camera on the left side of his body inside a coat. 9. Both movies feature a woman who helps the male protagonist in ultimately killing the murderer (Natalie in Memento and Chitra in Ghajini). 10. Both movies feature a bloody murder by the male protagonist in the first 15 minutes or so. 11. Both movies show the protagonist shaking the polaroid picture with his left hand after it comes out of the camera (after the first murder). 12. Both movies present the protagonist using an elaborate paper chart on the wall with photographs to keep track of the bad fellas involved in the death of his loved one. 13. Both movies include a scene in which the protagonist trusses up a person with duct tape and hides him into a closet 14. Both movies showcase the constant use of polaroid photographs by the protagonist to distinguish between friends (Natalie in Memento, Chitra in Ghajini) and enemies (Teddy in Memento, Lakshman in Ghajini). 15. Both movies make it clear that the last indelible memory of the protagonist is the murder of the wife/girlfriend. 16. Both movies have a pointer on the left thigh of the protagonist reminding him to shave. Yes, the protagonist does shave the left thigh in both films. 17. Both movies show the male protagonist explaining early in the movie to a key person near his place of residence (to the apartment security guard in Ghajini and to the motel clerk in Memento) that he has a memory issue. Yes, both the security guard and motel clerk are already familiar with the protagonist’s peculiar condition. आणि राहिला मुद्दा सादरीकरणाचा तर जेम्स बाँड बेडमध्ये नायीकेकडून सत्य / रहस्य कसे काढून घेत असतो हे आपण कायम बघतोच पण तेच हिंदीत तशेचा तसे घेता येईल काय ? हे सोडा आता तर पोस्टर्स देखील सर्रास कॉपी होत आहेत.

योजप्रभू, शोल्लीट प्रतिसाद. आरडी बर्मन हे माझे दैवत आहे, आणि तोही चो र्‍या करायचा, पण चोरी करून जे काही निर्माण करयाचा त्याला तोड नसायची. चित्रपटांचेही तसेच आहे. ज्यांना चोरी करायची अक्कल असते ते सुंदर कलाकृती निर्माण करू शकतात. मासूमचे उदाहरण एक्दम सही. ज्या भागातील लोकांना परदेशातील कलकृती बघणॆ शक्य नसते त्यांना अश्या कलकृतींची कॉपी करून केलेल्या कलकृतींमुळे ती संधी मिळू शकते. उदाहरणार्थ 'What Women want' हा खेडेगावातील जनतेने बघायचे काही कारण नाही, पण त्यावर बेतलेला 'अग बाइ अरेच्चा' त्यांना बघायला मिळू शकतो. (केदारने त्याचीही थोडीफर माती केली आहे म्हणा) त्यामुळे मला व्यक्तीश: ह्या एका मुद्यावरून गदारोळ करणे महत्वाचे वाटत नाही. - (कॉपीबाज) सोकाजी