द्वैताशिवाय निर्मिती शक्य आहे काय? (कृपया युक्तिवाद द्यावा.)

चुकुन दैत्य वाचले..पळ काढतो

.

पण उदाहरणे नाही ला समर्थन देणारी दीली आहेत

"अद्वैता"च्या संदर्भात "निर्मिती" शब्दाचा वेगळा अर्थ असावा. "जे आधी नाही, नंतर आहे" अशाच वस्तूंबद्दल "निर्मिती" ही संकल्पना लागू आहे. आता विचार आणि वैचारिक संकल्पना यांत बदल होतो, हे मानल्याशिवाय संवाद (किंवा एकाकी विचारही) ठप्प होतो. "बदल" म्हणजे आधी नसलेली स्थिती नंतर असणे, होय. "निर्मिती" या संकल्पनेची व्याप्ती विचारविश्वाशी मर्यादित ठेवली, तर "निर्मितीबद्दल प्रश्नाचा विचार निर्माण झाला = कसलीतरी निर्मिती होऊ शकते" हे मान्य करण्याशिवाय गत्यंतर नाही. मात्र विचारविश्वात उपयोगी आणि निरुपयोगी अशा दोन्ही प्रकारचे विचार उत्पन्न होऊ शकतात. "उपयोगी" विचारांचा विचारां"बाहेर"च्या विश्वाशी काही समन्वय असतो. (यात "बाहेर"चे विश्व असते असे मानणे म्हणजे "आत-बाहेर" द्वैत आधीच मानणे आहे काय? असेल किंवा नसेल. पुढील व्याख्येनुसार हे द्वैत मानणे नाही.) आता "निर्मिती" संकल्पना फक्त विचार-बाह्यविश्व-समन्वयाच्या उदाहरणांनाच लागू करावी, अशी मर्यादा घालता येईल. अशा समन्वित विश्वाची "खरे-विश्व" अशी व्याख्या करूया. असे असता "विचारांची निर्मिती होत असताना 'बाह्य' विश्व अचल असू शकते" असे मानण्यात कुठलाच अंतर्गत विरोध नाही. आता "खरे विश्व अचल आहे" किंवा "खरे विश्व चल-बदल-निर्मितींनी युक्त आहे" असे दोन पक्ष घेता येतात. (अ) "१. खरे विश्व अचल आहे = अद्वैत" + "२. विचारविश्वात बदल असू शकतात = निर्मिती" ही दोन विधाने वेगवेगळ्या विश्वांबद्दल आहेत. अंतर्गत विरोध कुठलाच नाही. (आ) "१. खरे विश्व चल आहे = द्वैत" + "२. विचारविश्वात बदल असू शकतात = निर्मिती" ही दोन विधाने कदाचित एकाच विश्वाबद्दल आहेत किंवा वेगवेगळ्या विश्वांबद्दल आहेत. यांतही अंतर्गत विरोध कुठलाच नाही. (आ-विशेष) "१. खरे विश्व चल आहे = द्वैत" + "२. विचारविश्वातले काही बदल खर्‍या विश्वातील काही बदलांशी समन्वित असतातव= निर्मिती". यात दोन्ही विधानातील विश्वे एकच आहेत असे विशेषेकरून म्हटलेले आहे. तुमच्या ओळखीच्या ज्यूधर्मगुरूचा प्रश्न होता : "१. विश्व अचल आहे = अद्वैत" + "२. विश्वात बदल असू शकतात = निर्मिती" या दोहोंत अंतर्गत विरोध कसा टाळता येईल? टाळता येणार नाही. पण त्याचा प्रश्न हिंदूधर्मातील (किंवा अन्य धर्मातील) अद्वैताशी संबंधित नाही. त्याच्या दोन विधानांमध्ये "विश्व" एकच आहे (म्हणजे "आ-विशेष" सारखे) हे अध्याहृत आहे. या विश्लेषणाचा उपयोग काय? तो असा. "अद्वैत" आणि "द्वैत" यांच्यातला फरक "अंतर्गत विरोध" असा नव्हे. "विचारविश्व आणि 'खरे' विश्व समजण्याइतपत समन्वित आहेत की नाहीत" हे गृहीतक आहे. हे कळता आपण "अंतर्गत विरोधा"च्या अंतर्गत-वांझ वादात सापडणार नाही. "गृहीतक मानण्यायोग्य आहे की नाही" ही चर्चा अंतर्गत-वांझ नाही, ती चर्चा करू. त्यातून फळ मिळेलच अशी खात्री नाही. पण "अंतर्गत-विरोध" वादातून फळ मिळणार नाही अशी खात्री आहे.

हम्म.हे बरोबर आलंय शेवटी असं वाटतंय. भगवंत म्हणजे अनादी-अनंत असे म्हणतात ते हेच असावे.निर्मितीच मुळात शक्य नाही.द्वैत म्हणजे माया ही त्यातून उत्पन्न जरी झाली तरी निर्माण असे काहीही झालेले नाही. म्हणजेच अद्वैत. :)

...........................

सगळी गहन चर्चा वाचुन माझ्या सुक्ष्म बुद्धीप्रमाणे मला "होय" ह्या पर्यायास उत्तर द्यावे असे वाटते...