मूर्तीपूजा - २
विविध तीर्थस्थानांमधून विधीवत प्राणप्रतिष्ठीत केलेल्या मूर्ती या हजारो वर्षांपासून धर्माच्या आधारस्तंभाची भूमिका बजावत आहेत. कोट्यवधी भक्तांच्या अढळ प्रेमाचे आणि चीरस्थायी श्रद्धेचे ध्रुवपद प्राप्त करून या मूर्ती राहील्या आहेत. अनेक मूर्तींबरोबर काही रम्य तर काही अलौकीक आख्यायीका जुडलेल्या आढळतात.
टिटवाळ्याच्या महागणपतीची ही आख्यायीका आहे की या गणपतीच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा प्रत्यक्ष कण्वमुनींनी केली. पुढे दुर्वास मुनींनी शकुंतलेला शाप दिल्यामुळे , दुष्यंत राजाला आपल्या पत्नीचा शकुंतलेचा जेव्हा विसर पडला तेव्हा कण्व मुनींच्या सांगण्यावरून शकुंतलेने याच गणपतीची पूजा-अर्चा केली.
तुळजापूरच्या भवानी मातेच्या मूर्तीचे वैशिष्ट्य म्हणजे भारतातील ही एकमेव चल मूर्ती असून वर्षातून तीन वेळा ती विधीपूर्वक हलविली जाते आणि देवी शयन करण्यास गमन करते.
तीसरी मजेशीर आख्यायीका गुहगरच्या उफराटा गणपतीची. हा गणपती पूर्वी म्हणे पूर्वाभिमुख होता. पण एकदा समुद्राचे पाणी वाधू लागले आणि गुहागर बुडून जाईल अशी स्थिओती निर्माण झाली. तेव्हा आपोआप ही मूर्ती पश्चिमाभिमुख झाली म्हणून नाव पडलं "उफराटा गणपती"
चवथी आख्यायीका मूर्तीची नसून मीनाक्षी देवीची आहे. पण मूर्ती असामान्य असल्याने उल्लेख करते आहे.मीनाक्षी देवी ही यज्ञामधून प्रसादाच्या रुपात उत्पन्न झाली. जन्मतःच ती ३ वर्षाची होती व तिला ३ स्तन होते. यज्ञामधून जन्मली म्हणून अयोनिजा. तसेच मासोळीसारखे डोळे घेऊन आली म्हणून मीनाक्षी. या देवीने आपल्या युद्धकौशल्याने संपूर्ण पृथ्वी जिंकली. ती कैलासावर स्वारी करण्यास सिद्ध झाली. तेव्हा साक्षात शंकर तिला सामोरे आले. त्यांना पहाताच तिच्या मनात लज्जाभाव उत्पन्न झाला, तिचा आवेश गळून पडला आणि तिची विकृती देखील दूर झाली. तिने शंकरांना आपले भावी पती म्हणून ओळखले.
फोटो सौजन्य - जाल
![]() |
![]() |
![]() |
Book traversal links for मूर्तीपूजा - २
वर्गीकरण



प्रतिक्रिया
सुंदर उपक्रम..
आने दो
चालेल
जरूर लिहा. जितकी माहीती मिळेल
घारापुरी
माहिती
असेच म्हणतो...!
तीसरी मजेशीर आख्यायीका
आख्यायीका
काय राव , जरा नीट वाचा की.
उफराटी प्रतिक्रिया
त्रोटक
शुचि, छान माहितीपूर्ण लेख; पण
यज्ञ !
म्हणजे नॉर्मल डिलीव्हरी झाली
आपले पुर्वज खरोखरीच महान होते.
+१
अनेक आहेत
अनेक आहेत
असे नक्की कशावरून वाटले बॉ?
त्यांचे तिकडे लक्षच नसेल
हॅहॅहॅहॅहॅहॅ
हा हा हा.. छान अहो स्वतःच्या
एक प्रश्न
छान माहीती अन
शुचि, अतिशय छान उपक्रम हाती
+१
बहुतांशी सहमत पण ...
जबरदस्ती नाहीच. पुढेही नसेल.
+१
+
आता नक्कीच +१
धन्यवाद आणि अपेक्षांशी सहमत.
बिका आणि अदिती
आख्यायिका
संपादक मंडळाला तक्रार केलीत
असहमत
चूक आहे
+२
दिवेआगर
शुचितै आवडला लेख पुढील
लेख आवडला. मार्लेश्वराच्या