ज्येष्ठ हार्मोनिअम वादक अप्पा जळगावकर यांचे निधन

या थोर कलाकारास आमची विनम्र श्रध्दांजली .

एक खूप मोठा कलाकार गेला. त्यांना माझी विनम्र श्रद्धांजली.

अरेरे. एक मोठा कलाकार हरपला. माझीही विनम्र श्रद्धांजली. पुण्याचे पेशवे एरवी सगळे कागद सारखेच. फक्त कागदाचे सर्टीफिकेट झाले की त्याला अहंकार चिकटतो. Since 1984

माझीही विनम्र श्रद्धांजली.

हार्मोनियमला प्रतिष्ठा मिळवून देणारा महान कलाकार ! विनम्र श्रद्धांजली.

इथे ऐका पंडीत वसंतराव देशपांड्यांना पेटीवर साथ करणारे अप्पा जळगावकर. वसंतराव आणि श्रोत्यांकडून अप्पांच्या वादनाला मिळालेली उस्फुर्त दादही इथे ऐकता येईल. Get this widget | Track details | eSnips Social DNA पहिले ७-८ सेकंद काही ऐकू आले नाही तरी घाबरू नका. ;) विरोधकांनो सावधान. ’चाल’ अस्त्र फेकून मारलं जाईल. ;)

अनेक सवाई महोत्सव गाजवलेले अप्पा सतत डोळ्यासमोर येतात. आश्रुपुर्ण श्रध्दांजली !!

कै. अप्पासाहेब जळगावकरांसारख्या खूप मोठ्या कलाकाराला माझी विनम्र श्रध्दांजली.

पं. अप्पा जळगावकरांना अर्धांगवायुचा आजार झाल्यापासून त्यांचा डावा हात निकामी झाला होता. पण त्या परिस्थितीतही (शिष्यांच्या हातून भाता हलवून) संवादिनीची उत्कृष्ठ साथ त्यांनी केली. अगदी अत्ताअतापर्यंत सवाई गंधर्व संगीत समारोहात पं. जसराज, बेग़म परवीण सुलताना, इत्यादि आघाडीच्या गायकांना साथ केली. पं. भीमसेन जोशी, पं. वसंतराव देशपांडे, पं. फ़िरोज़ दस्तूर, गंगुबाई हनगळ, गानसरस्वती किशोरी अमोणकर, प्रभा अत्रे अशा मातब्बर मंडळींना त्यांनी केलेली साथ लोकप्रिय आहेच. शास्त्रीय गायकाला स्वरवाद्याची साथ करताना त्या कलाकाराच्या शैलीनुसार वादनतंत्रांमध्ये बदल कसे करावे हा अभ्यास फार महत्त्वाचा आहे. आजच्या पिढीतल्या साथीदारांनी आदर्श ठेवावा अशा साथीदारांची यादी पं. अप्पा जळगांवकरांशिवाय पूर्ण होऊच शकत नाही. या थोर कलाकाराला भावपूर्ण श्रद्धांजली.

मी थोडी-फार पेटी (सिंथेसायजर) वाजवतो, पण शास्त्रीय संगीत नाही. फक्त हिंदी सिनेमातल्या गाण्यांना मी साथ करू शकतो.. आमच्या जकार्तातल्या धमाल ग्रुपमध्ये (ज्याचा मी एके काळी सभासद होतो) मी हिंदी गाणी गाणार्‍याना साथ करतो. (त्यात माझी पत्नीपण गाते.) माझी एक तीव्र इच्छा होती अप्पा जळगावकरांचा गंडा बांधायची. त्यांचे पेटीवादन मी सवाईगंधर्वांच्या स्मरणार्थ होणार्‍या वार्षिक कार्यक्रमात ऐकले होते व 'समे'वर आल्यावर बोट करून दाखवायची त्यांची खास लकब मला अद्याप आठवते. पण पुण्यात सलग रहाणेच अजून जमलेले नाहीं. त्यामुळे ते स्वप्न आता स्वप्नच रहाणार. त्यांना माझी मनापासून श्रद्धांजली. ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास शांती देवो. त्यांच्या कुटुंबियांना मी ओळखत नाहीं, पण त्यांच्या दु:खात मी सहभागी होऊ इच्छितो. सुधीर ------------------------ छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मराठी भाषेतील फलक लागलेच पाहिजेत.

अप्पांचे आणि पं तुळशीदास बोरकर यांचे पेटीवाद समक्ष ऐकण्या अविस्मरणीय लाभ मला झाला होता. अप्पांच्या हातात तर जादूच होती. वास्तविक हार्मोनियमला टेम्पर्ड स्केलचे वाद्य म्हणून पूर्वी कांहिंशी अवहेलनाच लाभलेलीहोती. आकाशवाणीवर तर बरीच वर्षे संगीताच्या कार्यक्रमांना पेटीच्या साथीला बंदी होती. पण पेटीला ज्या धुरिणांनी मान मिळवून दिला त्यात सर्वश्री गोविंदराव पटवर्धन, पु.ल. देशपांडे या प्रभावळीत अप्पांची जागा फार वरची आहे. अप्पा जसे सर्व श्रुतिंसकट वाजवायचे ती केवळ जादूच. अप्पा जेंव्हा वाजवायचे तेंव्हा ते वाजणे खरंतर त्यांच्या बोटातूनच उतरायचे. पेटीचा तो 'लाकडी खोका' केवळ अ‍ॅम्प्लिफायरचे काम करीत असे. त्या किमयागाराला माझी श्रद्धांजली

गायकाच्या गळ्यातल्या जागा हुबेहुब घेणे हे तर जाणवायचेच पण अतिशय संयत साथ हे फार मोठे वैशिष्ठ्य होते असं वाटतं. गायकाला कुठेही ओवरपॉवर करायचा प्रयत्न नसे. गायकाकडून आणि ऐकणार्‍यांकडून"क्या बात है!" "वा, वा बहोत अच्छे!" अशी दाद ते वारंवार घेत. महान कलाकाराला माझी आदरांजली! _/\_ चतुरंग

पुण्याला एकदा सरस्वती क्रीडामंदिरात अप्पांचे पेटीवादन ऐकण्याचा योग आला होता.त्यावेळी मुख्य कार्यक्रम सुरु होण्यापूर्वीची वाद्यांची साफ सफाई (सराव) चालली होता. कांही जिज्ञासू अप्पांना आपल्या शंका विचारीत होते. आप्पा त्यांच्या दिलखुलास मिश्किल वाणीत समाधान करीत होते. एकाने श्रुतींचा विषय छेडला. सतारीची तार हवी तशी ताणून हवी ती श्रुती आणि मींड काढता येते तसे पेटीवर करता येत नाही असे त्या गृहस्थांचे मत होते. उत्तरादाखल अप्पांनी "नीट ऐका" म्हणून पेटीचा एक स्वर दाबून धरला आणि भात्याचा हात सोडून दिला. हवा कमी झाल्याने स्वराचा ध्वनि कमी होत गेला पण शेवटी तो स्वर आपोआप थोडासा चढा झाला. (आम्ही ऐकणारांनी तो चमत्कार पाहून आ वासला हे निराळे सांगायला नको). अप्पा कधी कधी मध्येच भात्याचा हात काढून कां घेतात ते रहस्य तेंव्हा समजले. रागाच्या कायद्यात न बसणार्‍या वर्ज्य स्वरांनाही एक हळुवार पुसटता स्पर्श करीत श्रुतींचा आभास बेमालूम निर्माण करण्यात अप्पांचा हातखंडा होता.