भक्तिभाव आणि काही प्रश्न

सार्वजनिक सुविधांच्या मुद्याबद्दल मी सहमत आहे. आता बाजारशास्त्राच्या उत्तराच्या पुढे जरा डोकावून पाहू... :) ग्रामपंचायत किंवा महानगरपालिका अशा वेळी तात्पूरत्या सोयी करुन देत असावेत. जसे वीज,पाणी, साफसफाई इत्यादी. पण खरी जवाबदारी असते त्या-त्या मंदिराच्या विश्वस्तांची. सार्वजनिक सुविधांचे भान त्यांना गरजेचेच आहे. अडचण केव्हा होते माहित्ये का, जेव्हा त्यांच्या अंदाजापेक्षा अधिक गर्दी होते आणि तात्पूरती व्यवस्था कोलमडून जाते. आणि मग चेंगराचेंगरी वगैरे प्रकार घडतात हे मान्यच आहे. स्त्री-पुरुषांची रांग शिस्तीत पुढे सरकली पाहिजे. नारळ फोडण्यासाठी स्वतंत्र जागा. स्वच्छतागृह. रांग हळू सरकत असेल तेव्हा मूर्तीच्या चरणाच्या दर्शनाऐवजी, मुख दर्शन आणि कळस दर्शन करणार्‍यांसाठी मोकळी जागा ठेवली पाहिजे जे ने करुन गर्दी होऊ नये. शिर्डीला चांगली (मॉडेल म्हणावे) अशी व्यवस्था आहे, असे माझे मत आहे. दर्शनार्थ्यांची रांग कितीही मोठी असली तरी तिथे कंटाळा येत नाही. रांग सरकली नाही तर तिथे बसण्याची व्यवस्था आहे. गर्दी असली तरी घामाघुम माणूस होत नाही. मोठे पंखे लावलेले असल्यामुळे गार वारा घेत आनंदाने दर्शन होते. अतिमहत्वाच्या व्यक्तींना वेगळ्या दरवाज्यातून प्रवेश, त्याचबरोबर दर्शन करुन बाहेर पडण्यासाठीचा मार्ग अतिशय उत्तम आहे. अशी व्यवस्था सर्वच ठिकाणी करता येत का ? तर करता येत नाही असे वाटते. कारण सर्वच प्रश्न पैशाशी संबंधीत आहेत. आणि प्राधान्य कशाला द्यायचे म्हणजे सार्वजनिक सुविधा द्यायच्या की मंदिर सजवायचे हा प्रश्न जेव्हा विश्वस्तांना पडत असेल तेव्हा ते मंदिर सजावटीकडे लक्ष देतात इतर सुविधांना ते दुय्यम स्थान देत असावे असे वाटते. -दिलीप बिरुटे